Божхона имтиёзлари олдин олиб келинган маҳсулотларга ҳам қўлланадими?

Маълум қилинишича, Давлат божхона қўмитасида юкларни чегара божхона постлари орқали тезкорлик билан ўтказиш, уларнинг узлуксиз божхона расмийлаштирувини, шунингдек, экспорт ва импорт қилинаётган товарларга рухсат берувчи ҳужжатларнинг берилишини таъминлаш бўйича тезкор штаб фаолияти йўлга қўйилган. 1108 қисқа рақамли ишонч телефони орқали 2020 йилнинг 16 мартидан 23 апрелга қадар коронавирусга қарши кучайтирилган тартиб даврида божхона тартиботлари амалга оширилишига доир 5300дан ортиқ мурожаат келиб тушган.

– Четдан келтирилган юкларимиз ҳозирги вақтда вақтинча сақлаш божхонада режимига жойлаштирилган. Бошқа товарлар қатори улар орасида ювувчи, дезинфекция қилувчи воситалар ва бошқа гигиена товарлари бор. Яқинда айрим турдаги товарларни имтиёзли асосда олиб кириш бўйича президент фармони қабул қилинди. Мазкур фармон қабул қилингунга қадар олиб кирилган товарларга ҳам мазкур имтиёзлар татбиқ этиладими?

– 2020 йил 3 апрелдаги «Коронавирус пандемияси даврида аҳоли, иқтисодиёт тармоқлари ва тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги фармонда 1-иловага мувофиқ товарларни олиб киришда қўшимча тарзда божхона божи ва акциз солиғининг ноль ставкалари белгиланган.

Ўзбекистон ҳудудига олиб киришда 2020 йил 31 декабрга қадар божхона божи ва акциз солиғининг ноль ставкалари белгиланадиган товарлар рўйхатига 20та товар позицияси киритилган. Буларнинг сирасига озиқ-овқат товарлари ва санитария-гигиена ҳамда тиббиёт учун мўлжалланган товарлар киради.

Фармон иловасида божхона тўловларидан озод этилган товарларнинг Ташқи иқтисодий фаолият товарлар номенклатураси коди келтирилган бўлиб, тадбиркорлар томонидан олиб кирилган товарлар мазкур кодлар билан таснифланадиган бўлса олиб кирилган санасидан қатъи назар, «Эркин муомалага чиқариш» божхона режимига расмийлаштираётганда божхона божи ва акциз солиғининг ноль ставкалари қўлланади.

Маълумот ўрнида айтиш жоизки, жорий йилнинг 4 апрелидан 22 апрель санасига қадар мамлакатимизга вазни 40 минг тоннадан ортиқ, қиймати қарийб 29 млн АҚШ долларини ташкил этувчи шу турдаги маҳсулотлар импорт қилинди.

– Ҳозирги карантин кунларида четдан келтирилаётган товарлар учун ҳисобланган қўшилган қиймат солиғини тўлашда биз тадбиркорлар учун кечиктириб ёки бўлиб-бўлиб тўлаш имконияти борми?

– Божхона кодексининг 329-моддасида божхона органининг қарорига асосан тўловчига божхона тўловларини кечиктириб ёки бўлиб-бўлиб тўлаш имконияти божхона декларацияси қабул қилинган кундан эътиборан олтмиш календарь кундан ошмаган муддатга берилиши мумкинлиги кўрсатилган.

Шунингдек, ушбу моддада божхона тўловларини кечиктириб ёки бўлиб-бўлиб тўлаш имконияти Ўзбекистон Республикаси президенти ёхуд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарорига биноан узоқроқ муддатларга ва божхона тўловлари тўланиши таъминланмаган ҳолда берилиши мумкинлиги назарда тутилган.

Ўзбекистон Республикаси президентининг 2019 йил 27 июндаги «Солиқ ва божхона имтиёзлари берилишини янада тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида» ПФ-5755-сон фармонига асосан қўшилган қиймат солиғидан имтиёз ўрнига 120 кунгача бўлган муддатга солиқни тўлашни кечиктириш механизмларидан фойдаланиш белгиланган.

Маълумот ўрнида айтиш жоизки, жорий йилнинг I чораги давомида тадбиркорлик субъектларига жами 2205та божхона юк декларациялари бўйича 254,7 миллиард сўм миқдоридаги қўшилган қиймат солиғини кечиктириб тўлаш имконияти берилган.

– Бугунги кунда қишлоқ шароитидан келиб чиқиб, паррандачилик фаолияти билан шуғулланиш учун тадбиркорлик субъектларига божхона соҳасида қандай имтиёзлар борлигини айтиб берсангиз?

– Президентнинг 2018 йил 13 ноябрдаги «Паррандачиликни янада ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорига мувофиқ, наслли она товуқ ва барча турдаги технологик асбоб-ускуналар сотиб олиш, парранда етиштиришни ташкил этиш, парранда маҳсулотларини қайта ишлаш ва сақлаш, инкубация цехларини ташкил этиш, паррандачиликка ихтисослашган бино-иншоотларни қуриш ва қайта таъмирлаш, махсус техника, эҳтиёт қисмлар ва бошқа асосий воситалар ўрнатилган тартибда тасдиқланадиган рўйхат бўйича 2021 йил 1 ноябрга қадар божхона тўловларидан озод этилган.

Мазкур қарор талаблари асосида 2020 йилнинг I чорагида мамлакатимизга умумий қиймати 3,2 млн долларлик товарлар импорт қилинган бўлиб, ушбу товарларга божхона тўловларидан 5,1 млрд сўмлик имтиёзлар қўлланган.