Европа иттифоқи Украина учун қуролни Россия пулларидан келадиган даромадга сотиб олмоқчи

Еврокомиссия раиси Урсула фон дер Ляйен Европа Иттифоқида музлатиб қўйилган Россия жамғармаларидан фоизларни Киевга ҳарбий ёрдамга юборишни таклиф қилди. «Россиянинг музлатилган активларидан тушган маблағни Украинага биргаликда ҳарбий техника сотиб олиш учун ишлатиш бўйича мунозараларни бошлаш вақти келди», деди у 28 феврал, чоршанба куни Страсбургдаги Европа парламентида сўзлаган нутқида. 

Унинг сўзларига кўра, «Украина ва бутун Европани яшаш учун хавфсизроқ жойга айлантириш» учун ишлатиш «бу пулдан фойдаланишнинг кучли рамзи» бўлади. Бироқ, бу маблағлар қандай тўланиши ҳозирча номаълум. Фон дер Ляйен Европа Иттифоқининг Украинани қўллаб-қувватлаш ваъдасини такрорлади. «Биз Россиянинг ғалаба қозонишига йўл қўймаслигимиз керак», деди у. 

Фон дер Ляйен: Мудофаа қобилиятини ошириш керак 

Шу билан бирга, ЕК раҳбари Европа Иттифоқининг мудофаа саноати салоҳиятини кенг миқёсда ошириш ва Европа мудофаа саноатини мустаҳкамлаш зарурлигини маълум қилди. Европа Иттифоқида уруш таҳдиди бўлмаслиги мумкин, аммо «бу юз бериши эҳтимоли бор», деди у. «Хавфларни бўрттириб кўрсатмаслик керак, лекин биз уларга тайёр бўлишимиз лозим. Ва бу аъзо давлатлар қуролли кучларини қайта қуриш, тўлдириш ва модернизация қилишнинг шошилинч заруратидан бошланади», - дея қўшимча қилди у. 

Фон дер Ляйен фикрича, Европа хавфсизлигининг келажакдаги архитектураси устида «тезкорлик ва сиёсий ирода билан» ишлаш зарур, бу эса яқин беш йил ичида мудофаа саноати салоҳиятини юксалтиришни билдиради. Европа комиссияси раҳбари яқин ҳафталарда биринчи Европа мудофаа саноати стратегияси бўйича таклифларни тақдим этишга ваъда берди. Шу билан бирга, асосий вазифалардан бири қуролларни биргаликда харид қилиш бўлиши керак. Фон дер Ляйеннинг фикрича, Европа Иттифоқи мамлакатлари армияларини қайта қуроллантириш ва кучайтириш зарур. 

Ғарб ЕИда музлатилган маблағлардан фойдаланишни муҳокама қилмоқда 

2022 йил феврал ойи охирида Россиянинг Украинага кенг кўламли ҳужумидан сўнг Ғарб давлатлари Россия банки олтин-валюта захираларининг деярли ярмини – тахминан 300 миллиард долларни музлатиб қўйди. Ушбу маблағларнинг учдан икки қисми - Европада. Европа Иттифоқи давлатлари ва АҚШ 2022 йилдан бери ушбу активлардан фойдаланиш имкониятини муҳокама қилмоқда. Қўшма Штатлар бу маблағларни Украинага жўнатишни сўраяпти, бироқ Европа Иттифоқи қонуний сабабларга кўра уларни мусодара қилишдан бош тортяпти ва фақат ушбу маблағлардан ҳисобланган фоизлардан фойдаланиш ниятида. 

Феврал ойи ўрталарида ЕИ кенгаши Россия Федерацияси Марказий банки музлатилган активларидан олинган фойдадан Украинани қўллаб-қувватлаш учун фойдаланишнинг ҳуқуқий асосларини яратувчи резолюцияни маъқуллади. Ҳужжатда Россия Федерацияси Марказий банки активлари ва захираларига эгалик қилувчи қимматли қоғозлар марказий депозитарийларининг Европа Иттифоқи чеклов чоралари туфайли музлатилган мажбуриятлари аниқлаштирилган. Хусусан, «Марказий банк активлари бир миллион евродан ортиқ бўлган марказий депозитарийлар Европа Иттифоқининг чеклов чоралари натижасида тўпланган фавқулодда нақд пул қолдиқларини алоҳида ҳисобга олиши ва тегишли даромадларни алоҳида сақлаши керак», — дейилади Европа Иттифоқи кенгаши қарорида. Бундан ташқари, депозитарийларга «қабул қилинган соф фойдани тасарруф этиш тақиқланади», дейилади. 

Россиянинг Европа Иттифоқи ҳудудида музлатилган активларидан даромад 4,4 миллиард еврони ташкил этди.