АҚШ H-1B визасига номзодларни LinkedIn орқали “цензура филтри”дан ўтказади

АҚШ Давлат департаменти 2 декабр куни консулликлар ходимларига махсус ёзув юбориб, H-1B ишчи визасига ариза берувчиларнинг резюмелари ва LinkedIn’даги профилларини текширишни ва сўз эркинлигига нисбатан цензура қўллашда иштирок этганларга виза бермасликни талаб қилди. Бу ҳақда 4 декабр, пайшанба куни Reuters агентлиги ҳужжат билан таниш манбаларга таяниб хабар берди.

Янги тартиб барча турдаги ишчи визаларга тааллуқли, бироқ Давлат департаменти алоҳида эътиборни айнан H-1B визасига қаратган — чунки бу виза тури технология соҳасида жуда талабгир. Энди АҚШ дипломатик ваколатхоналари виза учун талабгор қуйидаги йўналишларда фаолият юритган-юритмаганини аниқлашга ҳаракат қилади: дезинформация тарқатиш, контент модерацияси, фактчекинг (маълумотни текшириш) ёки интернет хавфсизлигини таъминлаш.

Шунингдек, фақат аризачининг ўзи эмас, балки АҚШга бирга кўчиб ўтишни истаган оила аъзоларининг ҳам LinkedIn саҳифалари текширилади.

«Агар сиз номзод АҚШда ҳимоя қилинадиган сўз эркинлиги шаклларини цензура қилиш ёки цензура қилишга уриниш учун жавобгар бўлгани ёки шунга алоқадор бўлгани ҳақида далиллар топсангиз, ўша аризачини виза олишга ҳуқуқсиз деб топишингиз керак», — дейилади ёзув матнида.

H-1B ишчи визаси юқори малакали мутахассислар учун мўлжалланган: унга фақат АҚШ компаниясидан иш таклифи олган тор йўналишдаги мутахассислар даъвогар бўлиши мумкин. Олдин компаниялар керакли хорижлик мутахассислар учун ариза беришга тахминан 1,5 минг доллар сарфлар эди, сентябр ойида эса ушбу йиғим 100 минг долларгача кўтарилди.

«Компания шу одам ҳукуматга йилига 100 000 доллар тўлашга арзийдими ёки у уйига қайтиши, унинг ўрнига эса америкаликни ёллаш керакми, деган қарорга келиши шарт», — дея изоҳ берган эди АҚШ савдо вазири Ҳовард Лютник йиғим оширилишига.

Reuters агентлиги таъкидлашича, АҚШ президенти Доналд Трамп имзолаган мазкур фармон Вашингтон ва Ню-Деҳли ўртасидаги муносабатларга жиддий зарба бериши мумкин — чунки 2024 йилда H-1B дастури доирасида маъқулланган аризаларнинг 71 фоизи ҳиндистонлик фуқаролар ҳиссасига тўғри келган.

Трамп 2025 йил январда Оқ уйга қайтганидан бери АҚШ идоралари бир неча бор Европа давлатларини цензура ва сўз эркинлигини бузишда айблади. Феврал ойида Мюнхен хавфсизлик конференциясида (MSC) мамлакат вице-президенти Жеймс Дэвид (Жей Ди) Вэнс шундай танқид билан чиқиш қилган эди. Июл ойида эса Давлат департаменти ЕИда қабул қилинган рақамли хизматлар тўғрисидаги қонунни (Digital Services Act, DSA) «Оруэл услубидаги» цензурага қиёслади. У, жумладан, ижтимоий тармоқлар фаолиятини тартибга солади ва, масалан, дезинформацияга қарши чора кўришни мажбурий қилади.

Бундан ташқари, сентябр ойида Давлат департаменти Европа давлатларига Жо Байден маъмурияти даврида имзоланган ва Россия, Хитой ва Эрон тарқатаётган дезинформацияни фош этишга кўмаклашган ўзаро англашув меморандумлари кучини йўқотгани ҳақида расмий хабар юборди.