Исроил «Евровидение-2026»да қатнашади, қатор давлатлар танловни бойкот қилади

Исроил кейинги «Евровидение»да иштирок этади, у 2026 йил май ойида Вена шаҳрида ўтказилиши керак. Женевада пайшанба куни, 4 декабрда бўлиб ўтган «Евровидение» муассиси бўлган Европа телерадиодастурлар иттифоқи (ЕВС) бош ассамблеясининг сессиясида делегатларнинг кўпчилиги танлов ўтказиш қоидаларини ўзгартириш учун овоз берди. Янгиликларнинг мақсади — конкурсни камроқ сиёсийлаштириш.

«Янги қоидалар танловга ишончни, унинг очиқлиги ва нейтрал табиатини мустаҳкамлаши керак», — дейилади Европа телерадиодастурлар иттифоқи баёнотида. Пресс-релизнинг кейинги қисмида шундай тушунтирилган: «Овоз бериш натижаларига кўра, “Евровидение-2026”да иштирок этмоқчи бўлган ва янги қоидаларга рози бўлган барча ЕВС аъзолари танловда қатнашиш ҳуқуқига эга бўлади».

Ассамблея делегатларининг кўпчилиги қоидаларни ўзгартириш учун овоз бергани сабабли, Исроилнинг «Евровидение»да иштирок эта олиши масаласи кун тартибидан олиб ташланди. Сиёсий омиллар — масалан, тарғибот ва қўллаб-қувватлаш кампанияларининг таъсирини чеклашга қаратилган чоралардан ташқари, миллий ҳайъат аъзолари ҳам кўпроқ ҳуқуққа эга бўлди. Улар берган баҳо ярим финаллар вақтида ҳам ҳисобга олинади. Кўп жиҳатдан айнан томошабинлар овози туфайли Исроил вакиласи Ювал Рафаэл 2025 йил Базелда ўтган «Евровидение»да иккинчи ўринни эгаллаган эди.

Сўнгги танлов — Швейцарияда бўлиб ўтган мусобақада ҳам, шунингдек 2024 йил Швециянинг Малме шаҳридаги «Евровидение»да ҳам Исроил иштирокини бошқа мамлакатлар вакиллари норозилик билан қарши олганди. Улар шундай тарзда Исроил армиясининг Фаластиннинг Газа секторидаги ҳарбий ҳаракатларига қаршилигини билдирган. Уруш минглаб тинч аҳоли қурбон бўлиши ва кенг кўламли вайронагарчиликка олиб келган. Ҳарбий операция 2023 йил октябрида ҳамасчиларнинг ҳужумига Исроил томонидан берилган жавоб эди. У ҳужум натижасида 1200 дан ортиқ инсон ҳалок бўлган.

Европа телерадиодастурлар иттифоқи қарори эълон қилингач, Нидерландия, Ирландия, Испания ва Словения телекомпаниялари Исроил иштирок этаётгани сабабли «Евровидение»ни бойкот қилишини маълум қилди. ЕВС аъзолари — давлатлар эмас, балки теле- ва радиокомпаниялар. Айнан шу компаниялар, миллий ҳукуматлар эмас, танловда иштирок этиш ёки этмаслик ҳақида қарор қабул қилади.

Германиянинг ARD теле- ва радиокомпанияси Европа телерадиодастурлар иттифоқи қарорини ижобий қарши олди. Аввалроқ Исроилнинг «Евровидение»да иштирок этишини қўллаб-қувватлашини Германия канцлери Фридрих Мерц ва маданият ишлари бўйича давлат министри Волфрам Ваймер ҳам билдирган эди.

Беларус ва Россия вакиллари 2021 ва 2022 йиллардан бери «Евровидение»да иштирок этмаяпти. Бу мамлакатлар телекомпаниялари танлов қоидалари ва қадриятларига мос келмагани учун ундан четлаштирилган.