Москва Зеленскийнинг Донбасс бўйича референдум ўтказиш ғоясини рад этди

Россия Украина президенти Володимир Зеленскийнинг Донбассда эҳтимолий ҳудудий ён беришлар масаласи бўйича умумхалқ овоз беришини ўтказиш таклифини рад этди. РФ президенти Владимир Путиннинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Юрий Ушаков жума куни, 12 декабрда “Интерфакс” нашрига берган интервюсида шундай деди:

“Бу ҳудуд Россия Федерациясининг ҳудудидир ва у бизнинг маъмуриятларимиз бошқаруви остида бўлади. Эрта ёки кеч. Агар музокара йўли билан бўлмаса, ҳарбий йўл билан бу ҳудуд Россия Федерациясининг тўлиқ назоратига ўтади”.

Dpa агентлиги эслатишича, Украинага қарши уруш бошланганидан бир неча ой ўтиб, Россия халқаро ҳуқуқ меъёрларини бузган ҳолда Донбассни — яъни Донецк ва Луханск вилоятлари ҳудудларини — шунингдек Украинанинг Херсон ва Запорижжя вилоятларини конституцияни ўзгартириш йўли билан ўз таркибига қўшиб олган.

Зеленский эса бир кун олдин ҳудудий масалаларни фақат Украина халқи ҳал қилиши мумкинлигини айтган эди — жумладан референдум орқали ҳам.

Юрий Ушаков “Коммерсант”га берган интервюсида Зеленскийнинг мақсади АҚШ билан муҳокама қилинаётган тинчлик режасига Россия учун олдиндан қабул қилиб бўлмайдиган (мутлақо номақбул) қоидаларни музокараларда киритиш эканини даъво қилди.

У, шунингдек, Россия ҳозир Европа давлатлари раҳбарлари билан муҳокама қилинаётган ҳужжатларни ҳали кўрмаганини айтди. Ушаковнинг сўзларига кўра, тинчлик режасининг янги версияси Россия учун аввалгисидан ҳам ёмонроқ ва қабул қилиб бўлмайдиган бўлиб чиқиши мумкин. Ушаков ўт очишни тўхтатиш учун Украина Донбассдан ўз қўшинларини чиқариши кераклиги ҳақидаги позицияни яна бир бор тасдиқлади.

Шу билан бирга, РФ президенти ёрдамчисидан биринчи марта расмий баёнот янгради: Россия Донбассда демилитаризация қилинган ҳудуд яратишга йўл қўйиши мумкин — аммо ўз бошқаруви остида. Ушаков шундай деди:

“Жуда эҳтимол, у ерда бевосита қўшинлар бўлмайди — на Россиядан, на Украинадан. Ҳа, лекин Росгвардия бўлади, бизнинг полиция бўлади, тартибни сақлаш ва яшаш учун керак бўлган ҳамма нарса бўлади”.

Бироқ сиёсатшунос Павел Чижов таъкидлашича, Росгвардия оғир қуролларга, жумладан танкларга ҳам эга, шунингдек у Украинага қарши урушда ўзининг иштирокини ҳам кўрсатган. Экспертнинг фикрича:

“Бу шунчаки оғзаки ҳийла, чунки Росгвардия — худди ўша қуролли кучлар, фақат улар Мудофаа вазирлигига бўйсунмайди холос. Бу Украинанинг ўзида ‘ном чиқарган’ ўша одамлар. Улар, масалан, Киев яқинида бўлган: ОМОН бўлинмалари, машҳур чечен баталонлари. Демак, аслида булар ҳам Россия томонидан агрессив урушнинг худди ўша иштирокчилари ва уларнинг бошқа идорага қарашли бўлиши мутлақо ҳеч нарсани ўзгартирмайди”, — дея тушунтирди у.

Президент Путин эса бир кун олдин Донбассда Россия ҳужуми янги муваффақиятларга эришганини айтган ва Россия уруш мақсадларига жанг майдонида ҳам етиша олишини таъкидлаган. У, шунингдек, Москва вазифаси — минтақанинг Россия томонидан ҳали эгалланмаган ҳудудларидан украин қўшинларини сиқиб чиқариш, деб қўшимча қилган.