Ле Пен апелляцияси: президентлик сайлови масаласи судда ҳал бўлади

Францияда сешанба, 13 январ куни “Миллий бирлашув” ўта ўнг партияси раҳбари Марин Ле Пенга нисбатан Европарламент маблағларини ноқонуний ўзлаштириш иши бўйича чиқарилган ҳукм устидан шикоятни кўриб чиқишга доир суд эшитувлари бошланмоқда.

2025 йил март ойида Париж суди Ле Пенни Европарламент маблағларини мақсадсиз сарфлашда айбдор деб топиб, беш йил давомида давлат ҳокимияти органларига сайланиш ҳуқуқидан маҳрум этган. Франция ўта ўнглари етакчисига 100 минг евро миқдорида жарима, шунингдек умумий ҳисобда тўрт йил озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган (шундан икки йили шартли, яна икки йили эса электрон браслет билан уй қамоғини назарда тутади).

Суд Ле Пен ва “Миллий бирлашув” партиясидан бўлган яна саккиз нафар евродепутат ЕИ фондларидан 4 миллион евродан ортиқ маблағни ўзлаштирган, деган хулосага келган. Хусусан, 2004–2016 йиллар оралиғида Ле Пен ва унинг сафдошлари Европарламент маблағларидан ҳақ тўлаш учун фойдаланган, бироқ аслида мазкур ходимлар “Миллий бирлашув” партияси учун ишлаган.

Ле Пен апелляция бергани сабабли март ойидаги ҳукм ҳали кучга кирмаган. Ле Пеннинг ўзи бу ҳукмни “сиёсий сабаблар билан чиқарилган” деб атайди ва суд қарори бекор қилинишига умид қилади — шунда у Франция президенти лавозимига тўртинчи марта номзод бўла олади.

Ҳукм устидан шикоят бўйича суд эшитувлари 12 феврал куни якунланиши кутилмоқда. Апелляция бўйича суд қарори 2026 йил ёзигача чиқарилиши тахмин қилинмоқда. Агар давлат лавозимларига сайланишда қатнашишга қўйилган беш йиллик тақиқ қайта кўриб чиқилса, Ле Пенда 2027 йилги Франция президентлик сайловида номзод бўлиш имконияти сақланиб қолиши мумкин.

Бироқ, агар суд аввалги қарорни кучда қолдирса, Ле Пенга ҳатто Франция Конституциявий судига ҳам шикоят қилган тақдирда, президент сайловида қатнашиш тақиқланади. Ле Пеннинг айтишича, бу ҳолда унинг ўрнига “Миллий бирлашув”нинг 30 ёшли етакчиси Жордан Барделла номзод қилиб кўрсатилиши мумкин.

Барделланинг ўзи Ле Пенни “тўлиқ қўллаб-қувватлашини” билдирган ва агар суд сайловларда қатнашиш тақиқини сақлаб қолса, бундай қарор “демократия учун ниҳоятда хавотирли” бўлишини таъкидлаган. Сиёсатчи, шунингдек, ҳозирча 2027 йилги сайловда “Миллий бирлашув”дан президентликка номзод эмаслигини, фақатгина бош вазир лавозимига даъво қилаётганини айтган.

Франциянинг амалдаги президенти Эммануэл Макрон конституциявий чекловлар сабабли 2027 йилги сайловда иштирок эта олмайди. Якшанба куни Le Monde газетаси эълон қилган жамоатчилик фикри сўровига кўра, французларнинг тахминан 42 фоизи “Миллий бирлашув” ғояларини қўллаб-қувватлайди. Илгарироқ бошқа сўровлар ҳам президентлик сайловида ўта ўнг партия номзоди ғалаба қозонишини башорат қилган эди.