Зеленский Давосга сафари хавфсизлик кафолатларига боғлиқлигини айтди

Украина президенти Володимир Зеленский сешанба, 20 январ куни айтишича, Давосдаги Жаҳон иқтисодий форуми (ЖИФ)га фақат АҚШ билан хавфсизлик кафолатлари ҳамда Украина учун “фаровонлик режаси” (яъни урушдан кейинги тикланиш режаси) бўйича ҳужжатлар имзоланадиган бўлсагина боради. У буни РФнинг Киев ва мамлакат бошқа ҳудудларига берган навбатдаги зарбаларидан кейин оқибатларни бартараф этиш ишларини давом эттириш зарурати билан изоҳлади.

“Албатта, бу ҳолатда мен иқтисодий форумни эмас, Украинани танлайман. Лекин ҳамма нарса исталган пайт ўзгариши мумкин, — дея Reuters инглиз тилида WhatsApp чатида журналистлар билан мулоқотдан парчани келтиради. — Чунки украинлар учун бу урушни якунлаш жуда муҳим”. Украина раҳбари баҳоси бўйича, 20 январ кунги РФ ҳужуми оқибатларини бартараф этиш 80 млн еврога тушади.

Зеленский шу куни Telegram’да ҳам шунга яқин баёнот берди: “Украина барча ҳамкорлар билан учрашувларга тайёр — агар бу ҳаётни ҳимоя қилишга ва хавфсизликни таъминлашга хизмат қилса, агар бу ҳақиқатан ҳам ишлайдиган учрашувлар бўлса. Жамоамиз шундай ҳужжатларни имзолашимиз учун, хусусан Америка билан, хавфсизлик кафолатлари ва Украина тикланиши бўйича барча зарур нарсани тайёрлади”, — деб ёзди у.

“Агар Давосдаги учрашувлар Украинадаги ҳақиқий одамлар, ҳақиқий шаҳарлар ва қишлоқларга кўпроқ ҳимоя бера олса — Украина Давосда бўлади. Агар ҳамкорлар тайёр бўлмаса, Украина вакилларининг барчаси давлатимиз ва фуқароларимизга ёрдам берадиган аниқ ишларга эътиборни қаратиши керак”, — деб таъкидлади Зеленский. У, бу ерда, учта нарса назарда тутилаётганини аниқлади: ҲҲМ (ҳаво ҳужумидан мудофаа) учун ракеталар, энергетика ускуналари, фронт ва Украина жамоаларига ёрдам берадиган қўллаб-қувватлаш пакетлари. “Ҳар бир украин амалдори, барча вакилларимиз ҳозир натижа кўрсатиши керак — ўз давлати ва халқи билан бўлиши, ўз вазифасини бажариши лозим”, — деди у.

Украина Қуролли кучлари Ҳаво кучлари маълумотида айтилишича, 20 январ кечаси Россия Украинага қўшиб олинган Қрим ҳудудидан бир дона “Цирконий” кемаларга қарши ракетасини учирган, шунингдек РФнинг Брянск ва Ростов вилоятларидан 18 та “Искандер-М/С-300” баллистик ракетасини, Волгоград вилоятидан эса 15 та Х-101 қанотли ракетасини йўллаган. Бундан ташқари, Россия 339 та дронни ишлатган, шу жумладан тахминан 250 та Shahed туридаги дронлар.

Қайд этилишича, учиришлар қуйидаги йўналишлардан амалга оширилган: РФдаги Курск, Орёл, Миллерово, Приморско-Ахтарск, Шаталово, Брянск, қўшиб олинган Қримдаги “Гвардейское” авиабазаси ва Чауда буруни, шунингдек, Донецк атрофидан.

Ҳужумнинг асосий йўналиши Киев вилояти бўлган. Ҳаво кучларининг дастлабки маълумотига кўра, ҲҲМ воситалари 342 та нишонни уриб туширган ёки бостирган: 14 та “Искандер-М/С-300” баллистик ракета, 13 та Х-101 қанотли ракета ва мамлакатнинг шимоли, жануби, шарқи ҳамда марказида 315 та дрон.

Киев мэри Виталий Кличко маълум қилишича, РФ ҳужумидан кейин Киевда 5635 та кўп қаватли уй иссиқликсиз қолган. “Уларнинг деярли 80 фоизи — 9 январдан бери иссиқлик таъминоти қайта тикланиб келаётган уйлар”, — дея қўшимча қилган у. Шунингдек, Кличко Telegram’даги хабарига кўра, Днипро дарёсининг чап соҳилидаги айрим уйлар сув таъминотисиз ҳам қолган.

Вашингтоннинг воситачилик ҳаракатлари бир неча ҳафтадан бери давом этмоқда, аммо Украина НАТОга кириши эҳтимоли ва Россиянинг ҳудудий даъволари каби асосий масалаларда Москва ва Киев позициялари ҳали ҳам кескин фарқ қилади. Россия томони, Киев баҳосига кўра, Украина таслим бўлишига тенг келадиган максимал талабларни илгари сурмоқда.

Украинада тинчликка эришиш шартлари муҳокама қилинаётган АҚШ–Украина делегациялари навбатдаги учрашуви 17 январ куни Майамида бўлиб ўтган. Ушбу музокаралар арафасида Украинанинг АҚШдаги элчиси Ольга Стефанишина Майамида хавфсизлик кафолатлари ва “Украинанинг иқтисодий кўтарилиши” бўйича ҳужжатлар устида ишланишини айтган — бу режа суммаси 690 млрд еврогача бўлиши мумкинлиги қайд этилган. Ижобий ўзгариш бўлса, ҳужжатларни Давосда имзолаш эҳтимоли борлиги ҳам айтилган эди.

Шу орада Axios интернет-нашри 20 январ куни номи айтилмаган украин амалдорига таяниб, АҚШ билан “фаровонлик режаси”ни Давосда имзолаш кейинга қолдирилганини ёзди.

Бир вақтнинг ўзида, номи келтирилмаган америкалик амалдор бундай “режа”ни имзолаш учун аниқ бир сана белгилангани ҳақидаги маълумотни рад этиб, ҳужжат ҳали яна такомиллаштиришга муҳтожлигини қўшимча қилган.