Эронда талабалар ҳукуматга қарши янги намойишлар уюштирди

BBC журналистлари ўқув семестрининг биринчи кунида Шариф номидаги Теҳрон Технология университети талабалари акс этган кадрлар ҳақиқийлигини тасдиқлаган.

Видеода кампус ҳудудида йиғилган юзлаб намойишчиларни кўриш мумкин. Улардан кўпчилиги Эрон байроқларини ҳилпиратишган ва Эрон диний раҳнамоси Али Хоминаийни назарда тутган ҳолда «Диктаторга ўлим!» дея ҳайқиришган.

Худди шу кадрларда ҳукуматни қўллаб-қувватловчи одамлар гуруҳи ҳам кўринган. Кейинроқ икки лагерга мансуб намойишчилар ўртасида тўқнашув юзага келган.

Шунингдек, Теҳрондаги Шаҳид Беҳешти номидаги университетда иш ташлангани акс этган суратлар пайдо бўлди. Бундан ташқари, журналистлар пойтахтдаги яна бир олий ўқув юрти – Амир Кабир номидаги Технология университетида олингани айтилган кадрлар ҳақиқийлигини тасдиқлаган.

Мамлакат шимоли-шарқида жойлашган, Эроннинг иккинчи энг йирик шаҳри ҳисобланган Машҳадда ҳам талабалар «Озодлик!» ва «Талабалар, ўз ҳуқуқингиз ҳақида баралла айтинг!» шиорлари билан кўчаларга чиқишган.

Хабар қилишларича, кун давомида бошқа ҳудудларда ҳам сезиларли миқдорда одамлар йиғилган намойишлар ўтказилган.

Ҳозирча ҳукумат намойишларга қандай реакция кўрсатгани ва ҳибслар бўлгани ҳақида маълумотлар йўқ.

АҚШ ҳарбий куч тўпламоқда

Эрондаги янги намойишлар минтақада АҚШ қўшинлари тўпланиши ва АҚШ президенти Доналд Трампнинг Эрон расмийларига қарши ҳарбий куч ишлатиш билан таҳдид қилиши фонида бошланди.

АҚШ ва унинг Европадаги иттифоқчилари Эрон ўз ядровий дастуридан қурол ишлаб чиқариш учун фойдаланишидан хавотирда, Теҳрондагилар эса атом технологияларини фақат тинч мақсадларда ишлаб чиқишини таъкидлаб келади.

17 феврал куни Эрон ва АҚШ вакиллари Швейцарияда музокаралар ўтказиб, маълум ютуқларга эришилганини маълум қилишганди.

Аммо шундан сўнг Трамп «яқин 10 кун ичида» тинчлик келишувига эришилгани ёки Вашингтон ҳарбий куч ишлатиши маълум бўлишини айтиб чиқди.

Январ ойида Трамп Эрондаги намойишларни қўллаб-қувватлаган, жумладан, у «ёрдам аллақачон йўлдалиги»ни ваъда қилиб, намойишчиларни кўчаларга чиқишда давом этишга чақирганди.

Аммо Трампнинг таҳдидлари ҳозирча ҳақиқий ҳаётга кўчмади, хориждаги мухолифат эса Оқ уй раҳбарини режим ағдарилиши учун Эронга зарбалар беришга чорламоқда. Шу билан бирга, мухолифатчиларнинг бир қисми АҚШнинг ҳарбий аралашувига қарши чиқмоқда.

Декабр ойи охирида ва январ ойининг биринчи ярмида бўлиб ўтган оммавий намойишлар мамлакатда 1979 йилги ислом инқилобидан кейинги даврда бўлиб ўтган энг йирик намойишлар бўлди.

Human Rights Activists News Agency (Hrana) хабарига кўра, намойишлар вақтида камида 6159 киши ҳалок бўлган, шундан 5804 нафари намойишчилар, 92 нафари болалар ва 214 нафари амалдаги ҳукуматга алоқадор кишилар бўлган.

Hrana шунингдек яна 17 минг ўлим ҳақидаги маълумотларни текширмоқда.

Январ ойи охирида Эрон ҳукумати норозилик акциялари чоғида 3,1 мингдан ортиқ киши ҳалок бўлгани, аммо улардан кўпчилиги хавфсизлик кучлари ходимлари ёки «исёнчилар» ҳужумига учраган ўткинчилар бўлганини маълум қилган.