ЕИ Венгрия ва Словакияга нефт етказиб беришда таҳдид кўрмаяпти

Еврокомиссияда билдирилишича, Венгрия ва Словакиянинг нефт захиралари етарли. Шунингдек, уларда етказиб беришнинг муқобил йўллари ҳам бор — хусусан, Адриатика қувури орқали, деб эслатди Брюссел.

Фото: AP / Bela Szandelszky

Европа комиссияси “Дружба” нефт қувури орқали етказиб бериш тўхтаганига қарамай, Венгрия ва Словакияни нефт билан таъминлашга таҳдид йўқ, деб ҳисоблайди. Еврокомиссия вакили чоршанба, 25 феврал куни икки мамлакатда етарли нефт захиралари борлигини билдирди. У, шунингдек, етказиб беришнинг муқобил йўналишларини, жумладан Адриатика нефт қувури (JANAF) орқали вариантни ҳам кўрсатиб ўтди.

Шу билан Брюссел Венгрия бош вазири Виктор Орбан ва Словакия бош вазири Роберт Фицонинг баёнотларини рад этди.

Шу куни Орбан Украинани Венгриянинг энергия таъминотини бузиш ниятида айблади. У Мудофаа кенгаши йиғилишидан кейин Facebook’даги видеомурожаатида мамлакатнинг энергетика инфратузилмасини ҳарбийлар ва полиция томонидан қўриқлашни кучайтиришни буюрганини айтди. Орбан бу хавотирлар учун ҳеч қандай асос келтирмади.

Аввалроқ Виктор Орбан ҳукумати Венгрияда бир неча бор Адриатика қувури гўё зарур ҳажмда нефт узатишни таъминлай олмаслигини таъкидлаб шикоят қилган, шунингдек Хорватия ҳукумати транзит ҳақини оширгани сабабли у орқали етказиб бериш Венгрия учун тижорий жиҳатдан фойдасиз бўлиб қолганини билдирган эди.

Феврал ўртасида Словакия ҳукумати “Дружба” қувури орқали етказиб бериш тўхтагани сабабли “нефт соҳасида фавқулодда вазият” эълон қилди. Давлат мамлакатдаги энг йирик — Братиславадаги Slovnaft нефт қайта ишлаш заводига ўзининг стратегик захираларидан 250 минг тоннагача нефт ажратади. Эвазига корхона ўз баланс қиймати миқдорида молиявий таъминот ёки банк кафолатлари тақдим этиши керак бўлади. Компания давлатдан олган нефтини сентябрга қадар қайтариши шарт.

Фицо “Дружба” бўйича транзит тўхтагани сабаб Киевга электр энергияси етказиб беришни тўхтатиш билан таҳдид қилди. Венгрия эса Украинага 90 млрд евролик ёрдам пакети ва РФга нисбатан ЕИнинг навбатдаги санкциялар пакетини блоклади.

16 феврал куни MOL Венгрия компанияси “Дружба” қувури орқали Венгрия ва Словакияга ёнилғи етказиб бериш 27 январдан тўхтаганини билдирди. Камомадни қоплаш учун MOL хом нефтни денгиз орқали етказиб беришга ўтган. Шунингдек, у Венгрия Энергетика вазирлигига стратегик захиралардан тахминан 250 минг тонна нефт ажратишни сўраб мурожаат қилган. 12 феврал куни эса “Дружба” бўйича етказиб бериш тўхтагани ҳақида Bloomberg агентлигига Словакия иқтисодиёт вазирлиги вакиллари маълум қилган.

Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибиха етказиб бериш тўхтаганини Венгрия томони Украина ҳудудидаги “Дружба” участкасига берилган Россия зарбаси фактини яшириб келгани билан изоҳлаган. Жавоб тариқасида Будапешт Украина томони гўё қувурнинг шу қисмида электр таъминотини ўчириб қўйганини айтган. Словакия бош вазири Роберт Фицо эса 15 феврал куни Украинани қувурни таъмирлаш ва экспортни тиклаш ишларини қасддан чўзяпти, деб айблаган.