«Реал»да инқироз. Ўт ўчиришга Жозе келмоқда

Мадриднинг «Реал» клуби учун мавсумнинг иккинчи қисми мураккаб ўтди. Ички муҳитдаги муаммо жамоани инқироз ҳолатига келтириб қўйди. Инқироз деганда жамоа иккинчи дивизионга тушиб кетгани, футболчиларга декабрдан буён маош берилмаётгани, профессионал клуб машғулот майдони топилмаганда мактаб стадионларида шуғулланиб юрганини тушуниш керак эмас. Мадридга хос, ориёна инқироз.

Бу йил ҳам «Реал» мавсум бошидаги устунликни сақлаб қолса, Ла Лигани ютарди, биринчи класикони ютганди ҳам. ЕЧЛда ҳам, айтайлик, Нойер қаҳрамонлик кўрсатмаса, «Бавария»дан ўтиб, балки финалга ҳам чиққан бўларди. Кимсан Мбаппеси бор жамоа мавсумни совринсиз якунлади ва аслида бу фожиа эмас, ҳеч қаерда ёзилмаган катта клублар ҳар йили совринларни қалаштириб ташлаши керак деб. Мадрид мухлислари ички муҳитдан, ишга бўлган муносабатдан норози. Бу борада чиндан муаммолар жиддий. Шунчалик жиддийки, Перес янги мураббий борасида кўпчилик кутмаган радикал ўзгариш қилишгача борди.

Муштлашув

Эсингизда бўлса, ўтган мавсум жамоани италиялик Карло Анчелотти бошқарганди. Кўпчилик, «Реал» кетма-кет иккинчи мавсум совринсиз қолди, деб гапиряпти, лекин бунақа эмас. Мадрид икки йилдан буён Ла Лига, Испания кубоги ва Чемппионлар Лигасини ютмаётгандир, лекин ўтган мавсум жамоа Анчелотти билан Европа суперкубоги ва Қитъалараро кубокни ютганини унутмаслик керак.

«Реал» чемпионатда ва Чемпионлар Лигасида кубок ютолмаган бўлса-да, муҳит билан боғлиқ муаммо йўқ эди. Чунки Анчелотти жамоада ички тартибни сақлаш бўйича айнан «Реал»боп, тенгсиз мураббий. Бразилия ҳам айнан шу хусусияти сабаб узоқ йил роса ҳаракат қилиб Папа Карлони олиб кетди.

Ўтган мавсум олдидан «Реал»ни Хаби Алонсо қабул қилиб олди. Бир қарашда жуда тўғри қарор, Алонсо «Реал»нинг собиқ футболчиси, Германияда «Бавария»нинг гегемонлигига якун ясаган мураббий. Унинг «Реал»га келиши Леверкузендаги муваффақиятли мавсумидан кейиноқ аниқ эди.

Жамоа Хаби билан мавсумни ёмон бошлади деб бўлмайди, биринчи класикода «Барселона»ни енгди, Ла Лигада пешқадам ҳам бўлиб олганди. Лекин кейин муаммолар бўй кўрсата бошлади. Жамоанинг асосий футболчиси Винисиус захирада қолиб, кўрсаткичлари кескин тушиб кетди. Шу йил бошида «Реал» суперкубок финалида «Барселона»га енгилгач, Алонсога жавоб берилди.

Клуб мураббий истеъфога чиқарилмагани, аризасига кўра кетганини таъкидлаб баёнот берди. Ўша финалдан кейин содир бўлган воқеа Алонсонинг мураббийлик фаолиятига кучли зарба бўлди. У футболчиларини чемпион «Барселона»ни табриклаш учун шоҳсупага олиб бормоқчи бўлди, лекин Мбаппе бошчилик футболчилар мураббийни бутун стадион кўз ўнгида жеркиб ташлашди. Мана шу эпизодда Мадридда ички муҳит яхши эмаслиги яққол кўзга ташланди.

Мавсум ўртасида «Реал»га муносиб мураббий қидириб ўтиришмади, чунки бундай мураббийлар бекор ўтирмайди. Зидан бекор эди, лекин унинг Франция билан келишганини ҳамма биларди. Шу сабаб клуб тизимида ишлаётган Алваро Арбелоа мавсум якунига қадар бош мураббий этиб тайинланди. Унинг қўл остида ҳаммаси ўнгланаётгандек кўринди, Винисиус яна асосий таркибга қайтди, ўйинлари очилиб кетди. Лекин аслида Арбелоа келгач барчаси баттар ёмонлашиб кетган экан...

«Реал» кийиниш хонасидан шунақа хабарлар сизиб чиқа бошладики, бутун футбол жамоатчилиги ҳайратдан ёқа ушлади. Чуамени ва Валверде муштлашиб, уругвайлик футболчининг қошини тикишга ҳам мажбур бўлишди. Ҳар икки футболчи расман 500 минг евродан жаримага тортилди. Яна бир неча футболчи жанжаллашиб кетгани, бир гуруҳ футболчилар мураббий билан гаплашмай қўйгани ҳақида хабарлар чиқди.

Энг қизиғи, ичкаридан чиқаётган хабарларнинг ҳаммаси рост эди, клуб хабарни ташқарига чиқараётган «каламуш»ни қидира бошлади. Ва ўша «каламуш» қидирилаётгани ҳақида хабар ҳам ташқарига чиқиб кетди, қойилмисиз? Бунақа хаос Мадрид тарихида кузатилмаган, ишонаверинг.

Ва бу ҳали ҳаммаси эмас, энг жиддий муаммо Мбаппе билан боғлиқ эди. Шубҳасиз, ҳозир дунёда ўйнаётган футболчилар ичида энг зўри бўлган Килиан Мбаппе, афсуски, футбол эмас, бошқа ишлар билан машғул бўлиб юрибди. У класико олдидан тикланиш ўрнига дугонаси билан Европа айланиб юргани жамоадошларининг жаҳлини чиқарган. Ахир худди шу Килиан эди-да «Барса»ни табриклашдан ор қилиб, жамоадошларини шоҳсупадан олиб кетган. Кейин худди шу Мбаппе класико олдидан ялло қилиб юрди. Бу ҳам етмагандай Арбелоа уни захирада қолдирганига «Чунки мен мураббий учун тўртинчи ҳужумчиман», деб киноя қилди.

Кўз ўнгимизда Мбаппедек ноёб футболчи бунақа ишлар билан шуғулланиб юргани қанчалик ачинарли. У «Монако»да ўйнаб юрганидаёқ ҳали футбол тахтига чиқиши, «Олтин тўп»ларни қалаштириб ташлашига кўпчилик шубҳа қилмасди. Лекин мана, Килиан 28 га қараб кетди, энг кучга тўлган даври ўтиб бормоқда, унинг Франциядаги ўринбосари, «лазарет шаҳзодаси» Дембеле «Олтин тўп» олди. Кеча мактабни битирган Ямал ва Мбаппенинг яна бир ўринбосари Олисе ҳам яқин йилларда бу совринни ютиши мумкин, лекин Килиан ҳамон ўзининг юлдузли порлашини амалга оширмади.

Ҳозир «Олтин тўп» учун курашда тунов куни ўз вақтида «Насаф» ютган кубокни ўз майдонида юта олмаган «Ан Наср» ҳужумчиси Криштиану Роналду ва ҳеч кимга қизиқ бўлмаган Америка чемпионати ўртамиёнасида ўйнаётган Лионел Мессининг имкониятлари Мбаппеникидан юқорироқ, ишонасизми? Албатта, соврин берадиган ташкилотчилар Роналду ва Мессига нисбатан муносабатни ошириб юборишади, бу икки топ лигалардан нафақага чиққан қарияларни аллақачон Европа элитасида ўйнаётган йигитлар билан таққосламаслик керак, лекин факт шу — Мбаппе дунёда энг зўр бўлиш учун футбол пенсионерларидан орқада юрибди. Мбаппе учун қандай билмадим, лекин футбол учун бу — фожиа!

Етакчилик кураши

«Реал»даги энг жиддий муаммолардан бири етакчилар ўртасида зимдан рақобат кетаётгани, менимча. Албатта, буни очиқ айтишмайди, лекин Мбаппе, Винисиус, Белингҳем зимдан рақобат қилаётгандек. Чунки жамоада яққол етакчи кўринмайди. Клуб ҳар қанча катта бўлмасин, унда ҳамма тан оладиган, ҳамма энг зўр деб биладиган етакчи бўлмаса, аравани бир томонга тортиш қийин бўлади.

Масалан, «Барселона»да кечагина мактабни битирган бўлса-да, Ямал етакчи эканига ҳеч ким шубҳа қилмайди. Ямалнинг дадаси тенги Шесни ҳам, Левандовски ҳам уни лидер дейди. «МЮ»да Бруну яққол етакчи, ҳамма унинг 21-ассистни амалга оширишини кутмоқда. «Бавария»да янгиламаган рекорди қолмаган Кейн ҳам Олисени энг зўр дейди, Парижда Дембеле қирол. «Реал»да мана шундай яққол етакчи йўқ, кимдир Винисиусни, кимдир Мбаппени, кимдир Белингҳем ёки Валвердени лидер дейди.

Моуринио қайтмоқда

Ички муҳит шунчалик ёмонлашиб кетганидан Флорентино Перес янги мураббий борасида радикал қарор қабул қилди. Энг яхши даврлари аллақачон ўтиб кетган Жозе Моуринио Мадридга қайтмоқда. Special one кучли бешликда охирги марта 11 йил аввал ғолиб бўлган, мураббий сифатида ютган охирги кубоги Европа Конференциялар Лигаси ва шунга ҳам тўрт йил бўлди.

Жозе «Реал»дан кетгач, қаерларда ишламади дейсиз: «Тоттенҳэм»га борди, у ердан кетгач, «Бу клуб ҳеч қачон катта жамоа бўлмайди», деди, «Фенербахче»га борди, Туркияда ҳам ишлари ўхшамади, кейин Португалияга қайтиб, «Бенфика»да ишлади. Қайси клубдан кетмасин катта-катта товон пуллари олиб ёдда қолди. Фақат Саудияда ишламагани қолди ва мана, омади бор экан, Перес уни яна «Реал»га қайтарди.

Мадридга тактик жиҳатдан кучли мураббий керак эмас, азалдан шунақа бўлган. Бу жамоада футболчига тўпни қандай тўхтатишни, қанотдан қандай узатма қилишни ўргатишмайди, «Реал», айтайлик, «Барселона» каби бир ўйин фалсафасига асосланиб футбол ўйнамайди ҳам. Бу ерга шунчаки футболчилар учун яхши авторитет олиб келиш керак, у муҳитни яхши сақласа, натижа ўзи келаверади, худди Зидан даврида бўлгани каби.

Охирги йилларда Карло Анчелотти ва Зидан ички муҳит борасида жуда яхши ишлаган, шу сабаб натижалар зўр эди. Бу икки инсоннинг «Реал»да обрўси жуда баланд, футболчилар уларнинг кўз ўнгида муштлаша олмайди. Хамес бир марта захирада латифа айтгани учун Зиданнинг ғазабига учраганини эсласангиз керак.

Ҳозир клубда ҳаммаси жойида эмас, шу учун Зидан ёки Анчелотти каби босиқ лидерлар эмас, Моуринио каби жаҳон чемпиони Касилясни захирага ўтқизиб, Адан деган дарвозабонни асосий таркибда туширишга журъати етадиган мураббий керак бўлди. Жозе хоҳласа, Мбаппени ўринбосарлар жамоасига, Чуамени ва Валвердени бокс клубига юбориши мумкин, Арбелоа эса бундай қилолмасди.

Нима бўлганда ҳам, «Реал» Моуриниони олиб келиш орқали катта таваккал қилди. Ички муҳит яхшиланиши мумкин, лекин Жозенинг мураббийлиги аллақачон топ давридан ўтиб кетган. Балки бундай эмасдир, буни кейинги мавсумда кўрамиз. Бир нарса аниқ, энди класиколар жуда зўр ўтади, Жозе катта ўйинларни шоуга айлантиришни, рақибни душман деб кўрсатишни қойиллатади.