«Реал» тарихидаги асосий таҳдидни тўхтатиш керак». Пересни жангга чорлаган ким?

7 июн куни Мадриднинг «Реал» клубида навбатдан ташқари президентлик сайловлари ўтказилади. Номзодлар икки нафар: клубнинг амалдаги раҳбари Флорентино Перес, шунингдек, йирик тадбиркор Энрике Рикелме. Қуйида Пересга кураш таклиф этаётган номзод ҳақида ҳикоя қилинади.

Рикелме – учинчи авлоддаги тадбиркор. Унинг отасининг оиласи мева экспорти билан, онасининг оиласи эса бетон ва қурилиш материаллари савдоси билан шуғулланган. Энрикенинг ўзи бошқа йўналишда кетишга қарор қилади. 21 ёшида у Панамага бориб, бетон ишлаб чиқариладиган кичик завод фаолиятини йўлга қўяди. Якунда унинг компанияси катта натижаларга эришади: шу даражадаки, Панама каналини кенгайтириш учун қум ва шағални айнан шу компания етказиб беради.

Рикелме ишлаб топилган маблағни «яшил» энергетикага инвестиция қилади. Унинг илк катта лойиҳаси – Гватемаладаги Rainbow 50 қуёш электр станцияси 100 млн долларга баҳоланади. Кейин у Cox Energy номли қуёш энергетикасини ривожлантириш бўйича компанияга асос солади. Ҳозирда у Лотин Америкаси бозори етакчиларидан бири бўлиб, Европа, АҚШ ва Яқин Шарқда филиаллари мавжуд. Соҳада Рикелмени «қуёш қироли» деб аташади. Тадбиркорнинг бойлиги ҳақида аниқ маълумот йўқ, аммо миш-мишларга кўра, бу миқдор 460 млн долларни ташкил этади.

Энрикенинг ҳаётининг катта қисми «Реал» билан боғлиқ. У 20 йилдан ошиқ вақтдан буён – мадридликлар сосиоси (клуб расмий аъзоси) ҳисобланади. Эътиборли жиҳати, унинг отаси Рамон Калдерон президентлиги даврида (2006-2009) «Реал» директорлар кенгаши аъзоси бўлган. Кичик Рикелме эса клуб раҳбарлиги учун илк бор 2021 йилда уриниб кўрганди. У ўшанда «Реал» президентлиги учун номзодини қўймоқчи эканини айтиб, бир неча интервю берган ва клуб раҳбариятида ўзгаришлар зарур эканини таъкидлаганди. Масалан, клуб бошқарувида демократия жорий этиш, Криштиану Роналдуни қайтариш ва ўша вақтдаги бош мураббий Зинедин Зиданни истеъфога чиқаришни таклиф қилганди. Аммо якунда Рикелме сайловда номзод сифатида қатнаша олмайди: у белгиланган муддатда керакли ҳужжатларни тўплаш ва сайловолди кампаниясини ташкиллаштиришга улгурмайди.

Ҳозир эса Энрике вазиятдан фойдаланиб қолмоқда. Май ойи ўрталарида Флорентино Перес навбатдан ташқари президентлик сайловлари ўтказилишини эълон қилганди ва 37 ёшли бизнесмен «Реал»нинг амалдаги хўжайинига чақириқ ташлади. Рикелме номзод учун талабларга мос келади: номзод Испания фуқароси бўлиши, камида 20 йил клуб расмий аъзоси ҳисобланиши ва мадридликлар клуби йиллик бюджетининг (2025-2026 йиллар учун 1,25 млрд доллар) 15 фоизи миқдоридаги банк кафолатини тақдим этиши лозим.

Шу билан бирга, Рикелме 2028 йилги сайловларга тайёргарлик кўрганини қайд этади (аслида сайлов икки йилдан кейин бўлиши керак эди). Ҳозирги кампания эса тезлаштирилган бўлиб чиқмоқда. «Бизда 2028 йилга мўлжалланган стратегия бор эди, аммо кейинги 10, 15 ёки 20 йил давомида «Реал» учун сифатли ва қизиқарли бўлиши керак бўлган нарсани ташкил этиш учун бизга жуда оз вақт қолдирилди», – деган у Испаниядаги Expansion ишбилармонлик нашри томонидан ташкиллаштирилган тадбирда.

Рикелме нималар таклиф қилмоқда?

Энрике ўз сайловолди дастурига қуйидаги ғояларни киритди:

• сосиос учун янги инфратузилма барпо этиш. Дастурга ижтимоий клуб, премиум тоифадаги меҳмонхона, падел кортлари, «Реал» расмий аъзолари учун футбол майдонлари ва сув спорти маркази киради;
• «Реал» баскетбол жамоаси учун янги арена ҳамда концертлар учун 15 минг томошабинни сиғдира оладиган павилион қуриш;
• Алфредо Ди Стефано номидаги стадионни кенгайтириб, 20 минг кишилик қилиш. Бу аренада клуб аёллар жамоаси ўйнайди;
• «Реал»нинг сосиос эгалигида қолишини кафолатлаш;
• клубнинг Чемпионлар лигасидаги кейинги ғолиблигига қадар аъзолик бадалларини 50 фоизга камайтириш;
• мавсумий чипталар учун навбат рўйхати шаффофлиги;
• клуб аъзолари ўртасида 10 мингта мавсумий абонементлар ўйнаш.
• клуб аъзолари биринчи жамоа ва академия футболчиларининг машғулотларига кириши имкониятларини кенгайтириш;
• сафар ўйинларига бориш учун туристик агентлик ташкил этиш ва бундай ўйинлар учун чипталар нархини пасайтириш.

Дастурдан клуб ишларини бошқариш учун янги рақамли платформа, Сантяго Бернабеу кубогини қайтариш, «Реал» музейида Афсоналар марказини ташкил этиш ва клубнинг барча мадҳияларини сақлаб қолиш ҳақида ҳам сўз боради.

Энг муҳим мавзу – спорт лойиҳаси. Рикелме нуфузли мураббий олиб келишга ваъда берган, шунингдек, «иккита топ-трансфер тайёрлиги»ни айтган.

«Биз узоқ муддатли лойиҳага мос келадиган мураббийни тайинлаймиз. Клубнинг барча аъзолари биз «Реал» учун таклиф қиладиган профилдан фахр туяди. Бу лойиҳа биринчи кундан бошлаб илҳом уйғотиши, шу билан бирга аниқ иерархия, ташкилот ва ҳақиқий бошқарув ваколатларига эга ҳақиқий профессионал тузилмани шакллантириши лозим. Менинг мураббийим – қандайдир тажриба эмас. У бошқаришни билади, катта тажрибага эга. У дарҳол, биринчи кундан бошлаб натижа беришга тайёр, лекин узоқ муддатли муваффақиятга ҳам эриша олади. Бизнинг лойиҳамиз мадридликларни руҳлантиради».

Энрике мураббийлик учун номзоди илгари «Реал»да ишламаганини қайд этади. Ва Переснинг номзоди ҳисобланган Жозе Моуринио – қисқа муддатли вариант эканини айтади: «Реал» қисқа муддатли истиқболдан келиб чиқиб ҳаракат қила олмайди. Энди циклни ўзгартириш вақти келди. Албатта, илгари эришилган барча ютуқлар эътирофга лойиқ, аммо бизнинг мақсадимиз – яқин, ўрта ва узоқ муддатли истиқболга мўлжалланган лойиҳани қуришдир».

OK Diario нашри хабарига кўра, Рикелменинг «Реал» бош мураббийлиги учун номзоди – Микел Артета. Нашр манбаси аллақачон дастлабки музокаралар бўлиб ўтгани ва испаниялик мутахассис розилик билдирганини айтган. Шунингдек, Юрген Клопп ва Сеск Фабрегас ҳам номзодлар қаторида. Аммо Клопп яқин вақтлар ичида мураббийлик фаолиятига қайтишни режалаштирмаяпти, Фабрегас эса Артета каби номдор эмас.

Шу билан бирга, Рикелме 2021 йилдаёқ Юргенни Мадридда кўришни исташини айтган. Ҳозир ҳам у германиялик мутахассисни афзал кўрган бўларди, аммо бу вариант бўйича аниқ маълумот йўқ: «Биз жаҳон футболининг энг яхши мураббийлари – «Реал» каби клубни бошқариш учун зарур бўлган тажриба ва етакчилик қобилиятига эга бўлган одамлар орасидан вариантларни кўриб чиқмоқдамиз. Табиийки, жамоани шу даражадаги мураббийлар бошқарса, хурсанд бўлардим. Клопп варианти борми? Ҳозирча ҳа ёки йўқ деб айта олмайман. Бу музокаралар билан лойиҳа доирасида ишлаётган спорт мутахассислари шуғулланмоқда ва мен ҳозирча бошқа нарса айта олмайман. Яқин кунларда кўрамиз».

Бундан ташқари, Энрике Родрини олиб келмоқчи эканини очиқ қилиб айтган. «Агар мен «Реал» президенти бўлсам, Родри Мадридда ўйнайди», – деди Рикелме Tiempo de Juego дастурига берган интервюсида. Президентликка номзоднинг сўзларига кўра, Родрининг трансфери «Испания терма жамоасида «Реал»нинг бирорта ҳам футболчиси йўқлигидек оғриқли шармандаликдан» қочиш имконини беради. Шунингдек, Рикелме Родри ҳақидаги баёнот олдинроқ ваъда қилинган икки суперюлдуз билан боғлиқ эмаслиги, бу юлдузлар испаниялик эмаслигини таъкидлаган.

3 июн кунги теледебат вақтида эса Энрике «Манчестер Сити» ҳужумчиси Эрлинг Ҳоландни Мадридга олиб келмоқчи экани айтди ва унинг номи туширилган футболкани кўтарди.

Кўп ўтмай «шаҳарликлар» бу хабар умуман ҳақиқатга тўғри келмаслигини ва жамоа билан шартномаси бор футболчининг номидан фойдалангани учун Рикелме устидан судга даъво аризаси киритишини маълум қилди.

Рикелме ва Перес сайлов арафасида ўзини қандай тутмоқда?

Албатта, Перес – олдиндаги сайловлар фаворити. Унинг бошқарувида «Реал» 2000 йилдан 2006 йилгача ва 2009 йилдан ҳозирги кунгача 34 та совринни қўлга киритди. Бироқ Рикелме осон таслим бўлмоқчи эмас. Масалан, Флорентино Будапештда бўлиб ўтган Чемпионлар лигаси финалида ФИФА президенти Жанни Инфантино, УЕФА раҳбари Александр Чеферин ва «ПСЖ» раҳбари Носир Ал-Ҳилайфи билан суҳбатлашаётганда, Энрике бошқача йўл тутди.

Рикелме шу куни «Пушкаш Арена»га корпусига ташвиқот сўзлари битилган тўртта автобусни олиб келди. Улардан бирида президентликка номзоднинг портрети ёнида «Бугунги оқшомдан баҳраманд бўлинг. Биз қайтамиз» ёзуви туширилганди. Бошқа автобусда эса шундай ёзилган: «Рақиблар келади ва кетади. «Мадрид» эса доим қайтади».

Президентликка номзодлар ўртасида очиқ қарама-қаршилик бошланган. Перес май ойи ўрталарида бўлиб ўтган матбуот анжуманида Рикелмени ранжитувчи сўзларни айтганди: «Мен бу ноунеймни танимайман». Энрике эса Флорентинони клуб тарихидаги энг яхши президент деб атади, аммо «янги бобни бошлаш вақти келгани»ни таъкидлади.

Ҳозир Рикелме Переснинг 2026 йил кузида «Реал»нинг 5 фоизини хусусий инвесторга сотиш ғоясига ёпишиб олди. Шу сабабли улар ўртасида ОАВда айтишув юзага келган. «Энди биз режани биламиз: клубнинг бир қисмини сотиш – Перес 5 фоизни ташқи инвесторларга сотиш ҳақида айтмоқда – сайлов участкалари ёпилиши биланоқ, корпоратив моделни ўзгартириш ва 120 йилдан ортиқ тарихни бир зарб билан ўчириш учун назорат остидаги йиғилиш ва шошилинч референдум ўтказиш.

Хавф фақат қанча қисми сотилишида эмас, балки эшикларни очишдадир. Ҳеч ким дунёдаги энг яхши клубнинг бир қисмини шунчаки сотиб олмайди. Муаммо биринчи қадамнинг катталигида эмас, балки эшикни очишда, чунки бир марта заифлашган сосиос модели қайта тикланмайди. Европада бу жараённи бошлаган бирорта ҳам клуб ортга қайта олмаган».

«Бу сайлов «Реал»ни сотиш бўйича бевосита референдумдир. Бу хусусийлаштириш бюллетени бўлиб, клуб акцияларининг 100 фоизи унинг аъзоларига тегишли бўлиб қолишини кафолатлайди. Флорентино ажойиб президент эди, лекин бу унга клубни сотиш ҳуқуқини бермайди. Ҳеч ким «Реал»дан юқори туриши мумкин эмас, ҳатто Перес ҳам. Мен ушбу сайлов натижалари клуб сотилмаслиги ҳақида имкон қадар аниқ сигнал бўлишини хоҳлайман. Биз «Реал» тарихидаги энг жиддий таҳдидни тўхтатишимиз керак».

Перес бунга жавобан шундай деди:

«Бу 5 фоиз клуб нима қилишини ҳал қила олмайди. Айтайлик, бу кўпроқ имиж масаласи, «Реал» Мадрид каби бренд билан боғлиқлик масаласидир. 95 фоизлик сосиос асосий куч бўлиб қолаверади. Клубнинг барча молиявий активлари унинг аъзоларига тегишли бўлишига кафолат бермагунимча ўлмайман.

Клуб ҳеч қачон ўз маблағисиз бошқарувни қўлга киритган ва «Реал»ни қўлга киритиш учун йиртқичларча кредит олишга қодир бўлган тасодифий одамга насиб этмайди. [Сайловда] муқобил номзод – бу манфаатдор шахслар синдикати бўлиб, улар илгари клуб аъзоси бўлмасдан йиғилишларга кириб, овоз берган одамлардир. Сайловдан сўнг мен навбатдан ташқари йиғилиш ва референдум чақираман, унда клубнинг мулкчилик моделини ўзгартириш масаласи кўтарилади».

Рикелменинг штаби Переснинг баёнотидан кейин Флорентинони ёлғон маълумот тарқатиш ва номақбул хатти-ҳаракатларда айблади. «Энрике Рикелменинг номзоди бевосита шахсий маблағлари билан қўллаб-қувватланади ва сайлов комиссияси томонидан тасдиқланган. Алоқалари бор шахслар ҳақидаги ҳар қандай туҳматлар Флорентино Переснинг ўзи томонидан 20 йиллик ҳокимиятда бўлганидан сўнг рад этилиши, жумладан, унинг оиласи ва дўстларининг клуб бошқаруви ва воситачилик тузилмаларида иштироки батафсил тушунтирилиши керак», – дея қайд этилган баёнотда.

«Реал» президентлиги сайловида мўъжиза рўй берадими ёки Перес навбатдаги муддатга сайланадими? Бу саволга жавоб шу ҳафта охирида маълум бўлади.