Орбансиз саммит: ЕИ Украина бўйича ягона позицияга келди

Брюсселда бўлиб ўтган Европа Иттифоқи саммитида Украина масаласи асосий мавзулардан бирига айланди. Венгриянинг собиқ бош вазири Виктор Орбан ҳокимиятдан кетганидан кейин илк бор ЕИнинг барча 27 аъзоси Украина бўйича қўшма баёнотни қўллаб-қувватлади ва Россияга қарши сектор санкцияларини яна бир йилга узайтиришга келишиб олди.

Фото: Getty Images

18 июн куни бошланган саммитда дастлаб Евроиттифоқнинг етти йиллик бюджети ва Хитой билан иқтисодий муносабатлар муҳокама қилиниши режалаштирилган эди. Бироқ Европа етакчилари кун тартибини Украина мавзусидан бошлади.

Саммитда иштирок этган Украина президенти Володимир Зеленский Европа кенгаши раиси Антониу Кошта ва Европа комиссияси раҳбари Урсула фон дер Ляйен ҳамроҳлигида йиғилишда қатнашди. Унинг таъкидлашича, асосий мақсад Украинанинг Европа Иттифоқига аъзолик жараёнини тезлаштиришдан иборат.

Зеленский Европа Иттифоқи Украина билан аъзолик музокараларининг биринчи кластери бўйича расмий музокараларни бошлаганини олқишлади ва қолган бешта йўналиш бўйича ҳам тез орада ишлар бошланишига умид билдирди.

Европа кенгаши раиси Антониу Кошта бу ҳафтани Украина учун тарихий деб атади. Урсула фон дер Ляйен эса Киев сўнгги йилларда зарур ислоҳотларни амалга оширгани учун музокараларнинг биринчи босқичини очишга муносиб эканини таъкидлади.

Бироқ Брюсселда кейинги кластерларни қачон очиш масаласи ҳали тўлиқ ҳал этилмаган. Айрим давлатлар, жумладан Франция ва Нидерландия, техник ва ташкилий сабабларга кўра бу жараённи тезлаштиришга эҳтиёткорлик билан ёндашмоқда.

Саммитда Украинага ҳарбий ёрдам ва Россияга нисбатан босимни кучайтириш масаласи ҳам муҳокама қилинди. Европа етакчилари Москвага қарши иқтисодий чораларни янада кучайтириш ва 21-санкциялар пакетини тезроқ қабул қилиш зарурлигини таъкидлади.

Йиғилишнинг энг муҳим қарорларидан бири Россияга қарши сектор санкцияларини яна бир йил муддатга узайтириш бўлди. Илгари бундай чекловлар ҳар олти ойда қайта кўриб чиқилар эди. Бу қарорнинг қабул қилинишига Венгрияда ҳукумат алмашгани ҳам таъсир кўрсатгани қайд этилмоқда.

Шунингдек, Европа етакчилари Украинадаги урушни дипломатик йўл билан якунлаш имкониятларини ҳам муҳокама қилди. Айрим иштирокчилар Европа кенгаши раиси Антониу Кошта келажакда Москва билан мулоқот олиб бориши мумкинлигини билдирган.

Володимир Зеленский учрашув давомида Украина Европа қадриятлари ва мустақиллиги учун катта қурбонликлар берганини таъкидлаб, мамлакатнинг ЕИга аъзоликка муносиб эканини яна бир бор эслатди.

Бироқ кузатувчилар фикрича, Орбаннинг қаршилиги бартараф этилган бўлса-да, Украинанинг Европа Иттифоқига қўшилиши бўйича барча саволлар ҳали ҳам очиқлигича қолмоқда.