Микрофирмалар учун қатъий белгиланган айланмадан солиқ ставкаси бекор қилиниши мумкин

Ўзбекистонда айланмадан олинадиган солиқ ставкалари бекор қилиниши мумкин. Бу 2025 йилга мўлжалланган солиқ-бюджет сиёсатининг асосий йўналишлари қабул қилиниши режалаштирилгани муносабати билан Солиқ кодексига ўзгартишлар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳасида назарда тутилган.

Айланмадан солиқни қатъий белгиланган ставка бўйича ундириш тартибига ўзгартиришлар киритиш таклиф этилмоқда. У ўтган йили 4 фоиз миқдорида жорий қилинган эди.

2025 йил 1 январдан 500 миллион сўмгача бўлган йиллик жами даромад учун қатъий белгиланган солиқ ставкаси 34 миллион сўмни (+36 фоиз), 500 миллион сўмдан 1 миллиард сўмгача бўлган даромадлар учун 40 миллион сўмни (+33,3 фоиз) ташкил этади.

Бунда ушбу солиқ режимининг амал қилиш муддати 2026 йил 1 январ қилиб белгиланмоқда. Бу муддатдан сўнг микрофирмалар айланма солиқни соддалаштирилган тартибда тўлаш имкониятидан маҳрум бўлиши мумкин.

«Содда солиқ механизмини барбод қилишмоқчи»

Иқтисодчи Отабек Бакиров буни жуда ҳам салбий чора дея баҳолади.

«Агар антибизнес қонуни кучга кирса, тадбиркорликни бошлаш ва мавжудини оқартиришга бўлган барча мотивацияни ўлдиришга хизмат қилади. Мазкур механизмни шахсан давлат раҳбарининг ўзи кичик тадбиркорлик оёққа туриши учун таклиф этгани ва жорий қилганиям ўзбек чиновникларини тўхтатиб қолмаётган кўринади.

Солиқ кодексининг 343, 470 ва 470-1 моддаларига ўзгартиришлар (матни очиқланмаган) киритилаётганига қараганда, эҳтимолки, айланмадан олинадиган солиқнинг қатъий белгиланган механизмида дивиденд солиғи тўлаш қўшилади ва ҳисоботларни тақдим этиш ҳам мажбурий бўлади.

Яъни кичик бизнес учун қулай механизм тугатилишидан аввал унинг афзалликлари барбод қилинади», дея ёзди Отабек Бакиров.

«Бу қора бозордан оқ бозорга ўтиш учун кўприк эди»

Солиқ маслаҳатчиси Мурод Муҳаммаджонов Kun.uz’га берган интервьюсида қатъий белгиланган айланмадан олинадиган солиқнинг жорий қилиниши оқ бизнесга кираман дейдиганлар учун яхши майдон бўлганини айтиб ўтганди.

«Қатъий белгиланган айланмадан олинган солиқ яхши жорий қилинди. Бизнесга кира олмайдиган, бизнес қилишга қўрқадиган одамларни расмий бизнесга олиб кира оладиган яхши майдон бўлди. Бунда кўпчилик ишлаб кетди, қўрқиб кетишди шекилли, энди бекор қилишмоқчи. Солиқ органларининг ўзи бошида бу яхши ислоҳот эканини исботлаш учун тадбиркорларни зўрлаб бўлса ҳам қатъий белгиланган АОСга ўтказишди. Бизга бу борада жуда кўп мурожаатлар келарди. Бу балки нотўғридир, лекин бизнес қилишда оқ бизнесга кираман дейдиганлар учун бу яхши майдон бўлди. Кўпчилик ҳужжат қилишим шарт эмас экан деди-да, фирма очиб солиғини тўлаб, қонуний ишлашга ўтди. Энди иккинчи қадам уларга бухгалтерия билан ишлашни ўргатиш эди.

Бу нарсага Президент ҳузуридаги кенгашда кўп эътирозлар бўлди. Бу солиқ тури қолиши керак, у қора бозордан оқ бозорга ўтиш учун кўприк эди. Уни бекор қилиш шу кўприкни олиб ташлаш билан тенг», деганди у.