Эрон ТИВ: Исроилнинг Ливанга ҳужумлари сулҳни бузиш ҳисобланади

Эрон ташқи ишлар вазири ўринбосари Саид Хатибзода BBC’га берган 15 дақиқалик эксклюзив интервюсида АҚШ уруш ёки тинчликдан бирини «танлаши кераклиги», Исроилнинг Эронга иттифоқчи бўлган Ливанга ҳужумларни давом эттириши эса сулҳни бузиш ҳисобланишини айтди.

Унинг сўзларига кўра, Эрон ўтган тунда Овал кабинетга қуйидаги мазмунда хабар йўллаган: «Пирогни ҳам еб, ҳам бутун сақлаб қолиб бўлмайди».

У келишувда Ливанда ҳам ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш кераклиги кўрсатилгани, АҚШнинг иттифоқчиси эса у ерда қирғин бошлаганини қайд этган.

Вазирлик расмийси АҚШ уруш ёки тинчликдан бирини «танлаши» лозимлигини таъкидлаган: «Бир вақтнинг ўзида униси ҳам, буниси ҳам бўлиши мумкин эмас. Булар бир-бирига зид тушунчалар – буни ҳамма билади».

Вазир ўринбосарининг сўзларига кўра, Эрон ва АҚШ ўртасидаги алоқалар давом этмоқда ва ўтган тунда ҳам томонлар Покистон орқали хабар алмашишган. У Эрон «натижага эришишдан манфаатдорлиги», бу мамлакат миллий манфаатларига мос келишини қайд этган.

АҚШ ва Эрон вакиллари шанба куни Покистонда учрашиши кутилмоқда. Хатибзоданинг сўзларига кўра, музокараларга АҚШ томондан вице-президент Жей Ди Вэнс, Эрон томондан – парламент спикери Муҳаммад-Боқир Ғолибоф раҳбарлик қилмоқда.

Сиёсатчи Эрон Ҳўрмуз орқали кемалар қатнови хавфсизлигини таъминлаши, аммо унинг очилиши «Қўшма Штатлар бу тажовузни чинакамига тўхтатганидан кейингина» содир бўлишини (Исроилнинг Ливанга ҳужумларини назарда тутган ҳолда) айтган.

У Эрон «халқаро нормалар ва халқаро ҳуқуққа» амал қилиши, бироқ бўғоз халқаро сувлар ҳисобланмаслиги ҳамда хавфсиз ўтиш «Эрон ва Ўмоннинг хайрихоҳлиги»га боғлиқлигини айтган.

Бу кемалар ўтиши учун тўлов ёки уларнинг йўқ қилиниши таҳдиди йўқлигини англатадими, деб берилган саволга Хатибзода Эрон бўғозни «тинч» кўришни хоҳлаши, аммо хавфсизлик икки томонлама жараён экани ва ҳарбий кемалар «кўрфаздан фойдаланишни суиистеъмол қилиши»га йўл қўймаслигини билдирган.

Вазир ўринбосаридан Эрон «Ҳизбуллоҳ»нинг Исроилга ҳужумларини қўллаб-қувватлашни тўхтатиши эҳтимоли ҳақида ҳам сўралган.

У бунга жавобан шундай деган: «Биз Яқин Шарқдаги барчани америкаликлар билан келишилган оташкесимга риоя этишга чақирамиз».

Бу Эрон «Ҳизбуллоҳ»дан ракета зарбаларини тўхтатишни англатадими, дея аниқлаштирувчи савол берилганида эса, «„Ҳизбуллоҳ“ Эрондаги эмас, Ливандаги қаршилик ҳаракати экани»ни айтиб жавоб берган.

Шу билан бирга, у эронлик зобитлар «Ҳизбуллоҳ»ни қуроллантириш, унинг аскарларини ўқитиш ҳамда маслаҳатлар беришда иштирок этишини инкор этмаган. У Эрон «бу ҳаракатни қўллаб-қувватлаши», аммо «улар Эрон номидан ҳаракатланиши ҳақидаги гап нотўғрилиги»ни таъкидлаган.

Унинг сўзларига кўра, АҚШ ва Эрон ўртасидаги келишув икки томон ва уларнинг иттифоқчилари «шу пайтдан бошлаб ўт очишни тўхтатишни қабул қилиш»ни назарда тутади.

Агар исроилликларнинг зарбалари давом этадиган бўлса, Эрон музокаралардан чиқиши мумкинми, дея берилган саволга жавобан у шундай деган: «Биз биринчи навбатда бутун Яқин Шарқнинг фаровонлигига эътибор қаратамиз».

Хатибзода Исроилнинг ҳаракатларини «геноцидга яқин ҳолат» сифатида баҳолаш мумкинлигини айтган. Исроил эса ўзига ракета ҳужуми уюштираётган «Ҳизбуллоҳ»га жавоб зарбалари бераётганини таъкидламоқда.