Жинсий зўравонлик қилиб 10 йилга ҳукм қилинган жиноятчи 1 йилда эркинликка чиқди ва бу жиноятни 2 марта такрорлади. Бу ҳолат ўз-ўзидан юз бергани йўқ — бу назоратсизлик ва ҳимоясизликнинг натижаси. Айниқса болаларга нисбатан.
Олдинги фожиалардан сўнг ҳам ҳеч нарса ўзгармади
Наманганда эркак 7 ёшли қизчани зўрлади. У аввал ҳам шундай жиноят қилган. 2014 йилда жинсий зўравонлик қилиб 10 йилга қамалган ва бор-йўғи 1 йилда чиқиб келган. 2020 йилда эркак яна шу тоифадаги жиноят билан 10 йил-у 2 ойга озодликдан маҳрум этилган. Лекин муддатидан олдин қамоқдан озод этилган. Бу қарорни ким қабул қилди? Нега жамиятга таҳдид бўлган жиноятчи яна бир боланинг болалигини ўғирлади?
Бу саволлар бугун бутун жамоатчиликнинг оғзида. Аммо афсуски, ҳеч ким жавоб бермаяпти.
2023 йилда Тошкентда жинсий зўрланиб ўлдирилган қизалоқ воқеасидан сўнг мамлакат бўйлаб катта резонанс кўтарилган эди. Фаоллар “педофиллар учун кастрация” ва “очиқ реестр” жорий этилишини талаб қилишди. Бу талаб парламент муҳокамасигача етиб борди. Аммо орадан икки йил ўтди — ҳали ҳам ҳеч қандай амалиёт йўқ. Натижада, бугун яна бир бола қурбон бўлди.
Реестр ва кастрация: тўлиқ чора бўлмаслиги мумкин
АҚШ 1994 йилда “Меган қонуни”ни қабул қилиб, педофиллар реестрини йўлга қўйди. Ҳозирда у ерда 900 мингдан ортиқ шахс реестрда қайд этилган. Улар яшайдиган манзилдан то иш жойигача, ҳатто машина рақамигача полицияда бор. Айрим штатларда эса бу маълумотлар интернетда очиқ кўрсатилади.
Шундан сўнг мамлакатда болаларга нисбатан жинсий жиноятлар сони сезиларли даражада камайган. Канада, Буюк Британия, Япония, Польша ва Жанубий Корея ҳам бу тизимни қабул қилган ва натижа кўрган. Демак, реестр нафақат жиноятчиларни аниқлаш учун, балки профилактика учун ҳам ишлайдиган воситалардан бири ҳисобланади.
Кимёвий ёки хирургик кастрация дунёда кўплаб мамлакатларда амалда. Польша, Германия, Дания, Норвегия ва Жанубий Кореяда бу усул натижасида қайта жиноят содир этиш ҳолатлари 10 фоизга тушгани исботланган.
Комплекс чора керак
Педофиллар учун энг самарали усул комплекс чора кўриш. Чунки педофиллик — бу фақат жиноят эмас, руҳий бузилиш. Шунинг учун кастрация, реестр билан биргаликда педофиллар билан руҳий реабилитациянинг бирга олиб борилиши энг катта самарани беради.
