Yevroparlament Ukraina jamg‘armasi tuzilishini qo‘llab-quvvatladi

Yevropa parlamenti nihoyat Ukrainaga 50 milliard yevro miqdorida uzoq muddatli moliyaviy yordam ajratishni qo‘llab-quvvatladi. 27 fevral, seshanba kuni Strasburgdagi yalpi majlisda Yevropa Ittifoqi parlamenti 2024-2027 yillarga mo‘ljallangan Yevropa Ittifoqi budjeti doirasida Ukraina jamg‘armasini tashkil etish qoidalariga tegishli tuzatishlarni kiritgan rezolyutsiya uchun ovoz berdi.

Hujjatni 536 deputat qo‘llab-quvvatladi, 40 nafari qarshi chiqdi, yana 39 nafari betaraf qoldi. Shu tariqa, hisobot hammuallifi, «Yevropa xalq partiyasi»dan nemis deputati Mixael Galer ovoz berishdan oldingi debatlar chog‘ida ta’kidlaganidek, Yevropa Ittifoqi mart oyi boshida Ukrainaga birinchi transhni berishi mumkin.

Yevroittifoq Ukrainaga yordam berish zarurligiga shubha qilmayapti

Galerning ta’kidlashicha, Ukraina jamg‘armasi tashkil etilishi YeI Kiyevga bergan va’dalarini bajarayotganidan dalolatdir. Shu bilan birga, u 2023 yil 13 dekabrda bo‘lib o‘tgan Yevropa Ittifoqi sammiti chog‘ida Ukrainaga 50 milliard yevro ajratish to‘g‘risidagi qarorni to‘sib qo‘ygan «Vengriya vetosi tufayli ikki oydan keyin» yordam berilayotganini ta’kidladi.

Ukraina jamg‘armasining maqsadi - «davlat ishlashda va o‘z vazifalarini bajarishda davom etishi uchun» Ukrainaga budjet yordamini ko‘rsatish, dedi Galer. YeI pullari mamlakatni qayta qurish va Ukraina hukumatiga YeIga qo‘shilish uchun zarur bo‘lgan islohotlarni amalga oshirishda yordam berish uchun ham sarflanadi.

Spikerning qayd etishicha, Ukraina jamg‘armasini yaratish bo‘yicha reglamentga Yevroparlament tomonidan kiritilgan o‘zgartirishlar orasida Oliy rada va fuqarolik jamiyati bu pullar qanday ishlatilishini nazorat qilishdagi rolini kuchaytirish bandi bor. Shuningdek, tiklash va rekonstruksiya loyihalari bo‘yicha qarorlar qabul qilishda mahalliy va hududiy hokimiyat organlarining ishtiroki ko‘zda tutilgan. Shu bilan birga, Maykl Galer Ukraina jamg‘armasi pullaridan foydalanish «shaffof» bo‘lishi kerakligini ta’kidladi, chunki Yevropa Ittifoqi «o‘tmishdagi yomon korrupsionerlarni» yaxshi eslaydi. 

Budjet va boshqaruv bo‘yicha Yevropa komissari Yoxannes Xan munozarada so‘zga chiqib shunday dedi: «Biz hammamiz faxrlanamizki, Ukraina uchun 50 milliard yevro ajratish masalasi ushbu zalda mutlaq ko‘pchilik tomonidan ma’qullanadi va bunga ehtiyoj qolmaydi. Biz Qo‘shma Shtatlardagi Vakillar palatasida bo‘lgani kabi - Ukrainaga pul kerakmi yoki yo‘qmi, deb savol bermaymiz. Nega? Chunki Ukraina qonun asosida dunyomizni himoya qilib, biz uchun kurashyapti». Yevrokomissarning ta’kidlashicha, YeI budjeti doirasida Ukraina jamg‘armasi tashkil etilishi Yevropa Ittifoqi hamkorlariga uning «uzoq muddatli istiqbolda zarur moliyalashtirishni ta’minlashga» tayyorligi haqida signaldir. 

YeI pullari nimaga sarflanadi?

Yevropa Ittifoqining uzoq muddatli budjetiga o‘zgartirishlar kiritish doirasida Ukraina uchun 50 milliard yevro ajratish to‘g‘risidagi qaror YeI yetakchilari tomonidan 1 fevral kuni Bryusselda bo‘lib o‘tgan maxsus sammitda qabul qilindi. Ukraina jamg‘armasining tashkil etilishi YeI tarixida pretsedent bo‘ldi, chunki birinchi marta tashkilot budjetidan uning tarkibiga kirmaydigan davlatga yordam berish uchun bunday katta mablag‘ ajratilmoqda. Jamg‘armaning maqsadi - Ukraina davlat institutlari va moliya tizimi barqarorligini qo‘llab-quvvatlash. Jamg‘arma mablag‘lari 33 milliard kredit va 17 milliard grant sifatida taqsimlanadi. Kredit foiz stavkalari subsidiyalanadi.

Ukraina jamg‘armasi uchta asosiy komponentdan iborat. Birinchisi, Ukrainaning moliyaviy barqarorligini qo‘llab-quvvatlashni o‘z ichiga oladi, ikkinchisi Ukrainani tiklash va rekonstruksiya qilish uchun davlat va xususiy investitsiyalarni jalb qilishga mo‘ljallangan, uchinchisi - texnik yordam uchun.