AQSh davlat qarziga egalik: eng yirik davlatlar reytingi

Yil sayin AQShga o‘sib borayotgan budjet taqchilligini moliyalashtirish uchun yanada ko‘proq davlat obligatsiyalarini joylashtirishga to‘g‘ri kelmoqda.

Ushbu qarzni ham ichki, ham xorijiy investorlar sotib oladi. Shu bilan birga, AQSh davlat obligatsiyalarining xorijiy egalari ularning umumiy hajmidagi rekord 9,4 trillion dollarga egalik qilmoqda. Umuman olganda, Yevropa mamlakatlari xorijiy mulkdagi Amerika qarzining qariyb 40 foizini nazorat qiladi.

Yangi infografikada AQSh Moliya vazirligi ma’lumotlari asosida qaysi mamlakatlar AQSh qarziga egalik qilishi ko‘rsatilgan. Amerika davlat qog‘ozlarining eng yirik xorijiy egasi — Yaponiya: uning ulushiga 1,2 trillion dollar to‘g‘ri keladi.

2019 yilda Yaponiya Xitoyni ortda qoldirgan — bu o‘n yil avvalgi holat bilan solishtirganda sezilarli o‘zgarish bo‘ldi: o‘sha paytda Xitoy deyarli 1,3 trillion dollarlik Amerika qarzini qo‘lida ushlab turgan edi. Shundan buyon Xitoy qo‘lidagi AQSh davlat obligatsiyalari hajmi deyarli ikki barobarga kamaydi, yapon sarmoyalari esa ancha yumshoqroq o‘sdi — xuddi shu davrda taxminan 61 milliard dollarga.

Keyingi o‘rinda 888,5 milliard dollarlik AQSh federal qarziga egalik qilayotgan Buyuk Britaniya turadi. Oxirgi 12 oyda uning sarmoya hajmlari ikki xonali sur’atlarda o‘sdi — bu tendensiya Yevropa davlatlarining qator boshqa vakillariga ham xos, jumladan Belgiya, Fransiya va Norvegiyaga.

Ayni paytda BRIKS mamlakatlari, aksincha, o‘z pozitsiyalarini faol qisqartirdi. Braziliyadagi Amerika obligatsiyalari hajmi 27 foizga kamaygan bo‘lib, bu Hindiston (–20 foiz) va Xitoy (–11 foiz)dagi qisqarishdan ham tezroqdir. Shu bilan birga, 2025 yil oxirida markaziy banklarning global zaxiralarida oltin ulushi birinchi marta 1996 yildan buyon AQSh davlat obligatsiyalarining ulushidan oshib ketdi.

Amerika davlat obligatsiyalariga talab ko‘plab murakkab omillar ta’sirida shakllansa-da, 2025 yil tendensiyalar orasidagi tobora katta tafovutni yaqqol namoyon qildi. AQShning an’anaviy ittifoqchilari o‘z sarmoyalarini oshirishda davom etar ekan, boshqa mamlakatlar zaxiralarini tobora faolroq diversifikatsiya qildi. Bu, ehtimol, geosiyosiy mulohazalar ta’siri kuchayib borayotganini aks ettiradi.