“Drujba” atrofidagi bahs: Zelenskiy Fitsoni Kiyevga taklif qildi

Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Slovakiya bosh vaziri Robert Fitso bilan telefon orqali suhbatlashdi. Bu haqda 27 fevral, juma kuni Ukraina davlat rahbari ofisining Telegram-kanalida xabar qilindi.

“Prezident (Zelenskiy — tahr.) uni Ukrainaga taklif qildi — barcha dolzarb masalalarni muhokama qilish uchun”, — deya qo‘shimcha qilingan u yerda.

Slovakiya va Vengriyaga 27 yanvardan beri “Do‘stlik” neft quvuri orqali Rossiya nefti yetkazib berish to‘xtatilgan.

Ukraina tashqi ishlar vaziri Andrey Sibixa bundan oldin yetkazib berish to‘xtatilishini Vengriya tomonidan Ukraina hududida quvur uchastkasiga qilingan Rossiya zarbasi fakti “sukunat bilan chetlab o‘tilishi” bilan izohlagan. Kiyev versiyasiga ko‘ra, G‘arbiy Ukrainadagi nasos stansiyalari Rossiya hujumi natijasida shikastlangan. Bunga javoban Budapesht Ukraina tomoni quvurning ushbu uchastkasini go‘yoki elektr ta’minotidan uzib qo‘yganini aytgan. Slovakiya bosh vaziri Robert Fitso 15 fevral kuni Ukrainani eksportni qayta tiklashni ataylab cho‘zayotganlikda ayblagan.

Shu bilan birga, Reuters agentligi 27 fevral kuni xabar qilishicha, quvur atrofidagi vaziyat sabab faqat Rossiya neftining shu quvur orqali yetkazib berilishi emas, balki Ukraina xom nefti eksporti ham bloklangan. Agentlikka uch manba bildirishicha, avvalroq Kiyev ushbu neft quvuridan xomashyoni Yevropa Ittifoqiga yetkazish uchun foydalangan. Reuters’ga ko‘ra, yetkazib berish to‘xtashi Ukrainani budjet taqchilligini qoplash uchun zarur bo‘lgan daromaddan mahrum qiladi va Kiyevni neft qazib olishini to‘xtatishga majbur qilishi mumkin.

Reuters ma’lumoticha, Rossiya hujumlari natijasida Ukrainadagi neftni qayta ishlash quvvatlari katta darajada vayron qilingani sababli Kiyev eksportga bog‘liq. Manbalardan birining aytishicha, avval Ukraina har oy Lviv viloyatining g‘arbidagi Brodi shahriga taxminan 40 000 tonna neft yetkazgan. Keyin bu xomashyo Vengriya energetika konserni MOL zavodlarida qayta ishlangan. Ukraina Energetika vazirligida, MOL’da, shuningdek Budapesht va Bratislavada hozircha bu masala bo‘yicha izoh berilmadi.

Fevral oyi o‘rtasida Slovakiya hukumati “Drujba” neft quvuri orqali yetkazib berish to‘xtagani tufayli “neft sohasida favqulodda vaziyat” e’lon qildi. Davlat Bratislavadagi Slovnaft neftni qayta ishlash zavodi — mamlakatdagi eng yirik zavodga o‘z strategik zaxiralaridan 250 ming tonnagacha neft ajratadi. Bunga almashinuv sifatida korxona o‘zining balans qiymati miqdorida moliyaviy ta’minot yoki bank kafolatlarini taqdim etishi kerak bo‘ladi. Kompaniya davlat tomonidan berilgan neftni sentabrgacha qaytarishi shart.

Fitso “Drujba” orqali tranzit to‘xtagani sabab Kiyevga elektr energiyasi yetkazib berishni to‘xtatish bilan tahdid qildi. Vengriya Ukrainaga 90 milliard yevro miqdoridagi yordam paketini hamda RFga qarshi navbatdagi sanksiyalar paketini blokladi — bu paketlarni Rossiyaning Ukrainaga bosqini boshlanganiga to‘rt yil to‘lishi munosabati bilan ma’qullash rejalashtirilgan edi. Bundan tashqari, Budapesht Ukrainaga dizel yonilg‘isi yetkazib berishni to‘xtatishini e’lon qildi.