PayPal компаниясининг миллиардер-асосчиси, дунёдаги энг машҳур ва истеъдодли тадбиркорлардан бири Илон Маск жаҳонни Tesla Motors электрмобиллари ва SpaceX космик парвозлари билан хурсанд қилмоқда. Яқинда Маск сайёрамизда ҳаракатланиш вақтини сезиларли даражада камайтиришга қарор қилди ҳамда йўловчилар ташиш учун ракеталардан фойдаланиш концепциясини тақдим этди. Аммо бундан ҳам олдин у Лос-Анжелес ва Сан-Франциско ўртасидаги сафар вақтини 35 дақиқагача қисқартиришни хоҳлади. Шунинг учун, у юқори тезликдаги транспорт тизимини қуриш таклифи билан чиқди, бу кишиларга соатига 1,223 км. масофани босиб ўтиш имконини беради: Hyperloop.
Дастлаб бу ғоя ҳайратланарли эди. Аслида ҳам шундай бўлди. Агар у муваффақиятсизликка юз тутса, футуристик Hyperloop поездлар ўрнини эгаллайди ва транспортда локомотив, автомобиль ҳамда самолёт каби инқилоб қилади. Ягона муаммо шундаки, ҳеч ким Hyperloop қандай ишлаши ва уни қуриш учун қанча маблағ талаб этилишини билмайди. Аммо бу борадаги ишлар давом этмоқда ҳамда фаол олиб борилмоқда.
Маскнинг айтишича, лойиҳанинг нархи 6 миллиард долларни ташкил этади. Аммо кўпчилик бу рақамларга шубҳа билан қарамоқда. Баъзи экспертларнинг сўзларига кўра, бундай пулга ҳатто катта ҳажмли кўприк ҳам қуриб бўлмайди. Бундан ташқари, Калифорнияда икки шаҳар ўртасида анча секинроқ темир йўли тизими қурилиши режаси ишлаб чиқилмоқда, унинг нархи 60 миллиард долларни ташкил этади. Айнан шу таклиф Маскни Hyperloop’ни намойиш этишга ундади. Калифорния режаси, Маскнинг 2013 йил августида SpaceX сайтида эълон қилинган 57 саҳифадан иборат техник ҳужжатда ёзишича, «дунёдаги энг секин поездларидан бири» учун жуда қимматдир. Маълумот учун, бу поезд соатига 322 километр тезликда ҳаракатлана олади.
Маскнинг айтишича, деярли товушдан ҳам юқори бўлган ер усти транспорт тизимини яратиш нархи ва мураккаблигидан қатъи назар, Hyperloop поезд ва самолёт ўртасидаги нарсадир. Кўп жиҳатдан бу ҳаво хоккейи ўйинидан олинган технология ёрдамида милтиқ ўқи бўйлаб сайёҳат қилишга ўхшаб кетади. Маск Hyperloop ишлашига ишонишини айтмоқда. Лекин қандай қилиб?
Поездлар, самолётлар, автомобиллар, кемалар ва ...
Илон Маскнинг дунёсида Hyperloop механизациялашган ҳаракат пантеонидаги самолётлар, поездлар, автоуловлар ва кемаларни ҳисобга олса, транспортнинг «бешинчи тури» бўлади. Маск одамлар Калифорниядаги зилзилалардан омон қолиш учун мўлжаллаб лойиҳалаштирилган устунларда ўрнатилувчи пўлат қувурлар орқали, худди бобслейдаги каби саёҳат қилишларини хоҳламоқда. Темир бетондан тайёрланган бу устунлар ҳар 30 метр оралиқда жойлаштирилади ва ердан 6, 15 ҳамда 30 метр баландликда бўлади.
