Мақолада Қумқўрғон туманидаги Оқтом қишлоғидан ўтувчи Оққапчиғай селгасидан оқаётган сел оқимлари тупроқни ювиб юбориб, жарлик ҳосил қилаётгани; тупроқлар ўпирилиб, тобора тураржойларга яқинлашиб бораётгани ҳақида сўз юритган эдик.
Айниқса, ўтган йилги талафот жуда катта бўлган. Серёғин келган баҳор ва селлар мавсумида жарлар ўпирилиб, одамлар истиқомат қилаётган уйларга жуда яқинлашиб қолган.
«50-100 йилдан бери бу селга 6 метрлик сой бўлган. Оққапчиғай каналидан сел суви қўйиб юборилавериб, тиниқ сув захлаб, тупроқни ювиб, емириб юборавериб мана шу аҳволга келди. Бу тупроқ емирилаверса, жар йўлидаги хонадонларни вайрон қилиб кетаверади», – деган эди оқтомлик оқсоқоллардан Сафарали Мансуров.
«Осмонга битта булут чиқса, мазамиз қочадиган бўлган. Ҳолимиздан бирор киши хабар оладими йўқми?» — деганди Ўғилой Юсупова.
«Келган масъуллар ҳужжатимиз йўқлигини, ноқонуний ўтирганимизни баҳона ва пеш қилишмоқда. 40 йил олдин бу ерлар инсон яшамайдиган, чангалзорлар эди. Оққапчиғайда сув чиққанидан кейин шу ерларни ўзлаштирамиз деб, биз келиб жойлашдик, обод қилдик. Ўша пайтлар нега ҳеч ким келиб огоҳлантирмадики, бу ерлар хавфли жой, деб. Энди кадастр ва эгалик ҳуқуқини сўрашмоқда», — девди Шавкат Саидов ҳамда Турди бобо Норов.
Ўшанда биз мазкур масала юзасидан Қумқўрғон тумани ҳокимининг қурилиш масалалари бўйича ўринбосари Абдурашид Абдураҳимовдан изоҳ олган эдик.
«Туманимизда ўтган йили ҳам селдан катта талафот кўрилган эди. Ўтган йилгидек талафот юз бермаслиги учун жуда кўп ишлар амалга оширилди. Сел йўллари очилди, зовурлар қазилди. Бу йил ёғингарчилик аввалги йилга нисбатан анча кўп бўлгани билан деярли талафотсиз ўтказдик.
Оқтом қишлоғи масаласида гапирадиган бўлсам, бу жойлар азалдан хавфли ҳудуд бўлиб келган. У ернинг тупроғи қумоқ (суглинок) ҳисобланади. Озгина сув билан ҳам емирилиб, тупроқ кўчиш, жар ҳосил бўлиш хусусиятига эга. Боз устига, йилдан йилга сел келавериб, жарликларни емириб, кенгайтириб кетаверган.
Қолаверса, аҳоли у ерга ноқонуний жойлашган, шикоят қилаётганларнинг бирортасида эгалик ҳуқуқини берувчи ёки кадастр ҳужжатлари мавжуд эмас. Шундай бўлса-да, биз хавфни бартараф этишга ёрдам берамиз.
