Ўзбекистонда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш ўтказилади

Президентнинг “Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ташкил этиш ва ўтказиш тўғрисида”ги фармони лойиҳаси эълон қилинди.

Қайд этилишича, республикада қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини асосий ишлаб чиқарувчилари ҳисобланган деҳқон (шахсий ёрдамчи) хўжаликлари фаолияти натижалари бўйича статистик ҳисоб-китобларни ташкил этишда қатор камчиликлар мавжуд. Хусусан, ҳудудлардаги қатор маҳалла фуқаролар йиғинлари томонидан деҳқон (шахсий ёрдамчи) хўжаликлари фаолиятини аниқ ҳисобга олишнинг тизимли ташкил этилмаганлиги, ўз навбатида маълумотларнинг ҳаққонийлиги, тўлиқлиги ва сифатига салбий таъсир кўрсатмоқда.

Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг 2020–2030 йилларга мўлжалланган стратегияси устувор йўналишларидан бири – тармоқ статистикасининг шаффоф тизимини ишлаб чиқиш ҳисобланади.

Билдирилишича, қишлоқ хўжалигида амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар натижаларининг халқаро талабларга жавоб берадиган ҳисоб-китоблари тизимини ташкил этиш, статистик кузатувларни ўтказиш усулларини янада кенгайтириш ва такомиллаштириш юзасидан аниқ комплекс чора-тадбирларни амалга оширишни тақозо этмоқда.

Халқаро амалиётда, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (FAO) тавсиялари асосида дунёнинг кўплаб давлатлари томонидан ҳар 5-10 йилда бир маротаба қишлоқ хўжалигини ялпи рўйхатга олиш амалиёти жорий этилган.

Мазкур тадбир, республика миқёсида қишлоқ хўжалиги соҳасини тўлиқ қамраб олган ҳолда маълумотлар базасини яратиш, статистик ҳисоб-китобларни янада такомиллаштириш, маълумотларни халқаро таққослаш ҳамда мамлакат қишлоқ хўжалиги соҳаси маълумотларини халқаро рейтингларда тўлиқ акс эттириш имконини беради.

Таъкидланишича, мустақиллик йилларида Ўзбекистон Республикасида қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш тадбирлари ўтказилмаган. Қишлоқ хўжалиги ер майдонлари, асосий турдаги деҳқончилик ва чорвачилик маҳсулотлари таркибига кескин таъсир кўрсатган ўзгаришлар, республика қишлоқ хўжалиги кўрсаткичларининг жорий ҳисоби бўйича мавжуд маълумотларни қўллашни сезиларли даражада чекламоқда.

Ҳужжат билан Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш ўтказилиши назарда тутилмоқда.

Қуйидагилар:

Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказиш Концепцияси;

Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишга доир комплекс чора-тадбирлар режаси;

Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссияси;

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича ҳудудий комиссиялар ташкил этилади, уларнинг намунавий таркиби тасдиқланади.

Белгилаб қўйилишича:

а) Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича республика комиссиясининг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгиланади:

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш, ташкил этиш ва ўтказиш, унинг натижаларини шакллантириш, чоп этиш, эълон қилиш билан боғлиқ тадбирларнинг ўз вақтида ва сифатли бажарилишини таъминлаш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишга ваколатли орган ҳамда бошқа давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ўртасидаги ўзаро ҳамкорликни мувофиқлаштириш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш жараёнларини назорат қилиш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишни молиялаштириш, бирламчи маълумотларни қайта ишлашни ташкил этиш ва якуний натижаларни эълон қилиш масалалари бўйича таклифларни кўриб чиқиш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишда иштирок этиш учун жисмоний ва юридик шахсларни, уларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш масалаларини ҳал қилган ҳолда жалб этишни ташкил этиш;

ташкилотларни, уларнинг мулкчилик шаклидан қатъий назар, қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ ишларга, шунингдек, халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни фаоллаштириш ва ҳамкорлик самарадорлигини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишга жалб қилиш масалаларини кўриб чиқиш.

б) Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари ҳузуридаги Ўзбекистон Республикасида 2023 йилда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишга кўмаклашиш бўйича ҳудудий комиссияларнинг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгиланади:

ҳудудларда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича ишларни аниқ чора-тадбирлар ва масъул ижрочиларни кўрсатган ҳолда ташкил этиш;

ҳудудларда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш учун қулай шарт-шароитлар яратиш билан боғлиқ масалалар юзасидан, шунингдек, қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказиш бўйича ваколатли орган ҳудудий бўлинмаларини ва бу жараёнларга жалб қилинган бошқа ташкилотларни моддий-техник таъминланганлигини мустаҳкамлаш масалалари бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;

ҳудудларда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича комплекс ишлар бажарилишини назорат қилиш;

ҳудудларда қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказишга жисмоний ва юридик шахсларни жалб этиш ҳамда иштирок этганларни рағбатлантириш.

Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Иқтисодиёт ва саноат вазирлиги, Молия вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги бошқа манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда 2021 йил 1 мартга қадар қуйидагиларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикасининг “Қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш тўғрисида”ги Қонуни лойиҳасини ишлаб чиқади ва Вазирлар Маҳкамасига киритади:

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ўтказишнинг мақсадлари, вазифалари, тартиби, даври ва муддатлари;

илғор хорижий амалиётда қабул қилинган замонавий технология ва услубиётлар асосида қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ташкил этиш ва ўтказиш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ташкил этиш ва ўтказишда, давлат ҳокимияти ва бошқаруви органларининг иштироки, уларнинг вазифалари, функциялари ҳамда жавобгарлигини кўрсатиш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олишни ташкил этиш ва ўтказишда, жисмоний ҳамда юридик шахсларнинг иштироки, улар меҳнатига ҳақ тўлашнинг аниқ механизмлари ва манбаларини белгилаш;

қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш якунларини амалга ошириш бўйича ташкилий-амалий, ҳуқуқий, иқтисодий ва бошқа чора-тадбирлар.