Дунёдаги вазият: Британия локдаундан чиқишга тайёрланмоқда, Исроил чекловларни бекор қилмоқда, Россияда - учинчи вакцина

Дунёда коронавирусдан зарарланиш билан боғлиқ ҳолатлар сони 111 миллионлик нуқтадан ўтди, пандемия қурбонлари сони 2,5 миллион кишини ташкил этмоқда, 62 миллион киши касалликдан тузалиб кетган.

Исроил нормал ҳаёт тарзига қайтмоқда: аҳолининг қарийб ярми эмланган

21 феврал, якшанба кунидан Исроил коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши жорий этилган бир қатор чекловларни бекор қилмоқда. Мамлакат аҳолисининг қарийб ярми коронавирусга қарши вакцинанинг камида биринчи компонентини қабул қилган.

Мамлакатда спорт заллар, меҳмонхоналар ва диний муассасалар фаолияти тикланмоқда. Бундай жойларга келувчилар эмланганлик ҳақида ҳужжатга ёки антитаналар мавжудлиги тўғрисида маълумотномага эга бўлиши керак. Эмланганлик ёки антитана ҳосил қилингани ҳақидаги маълумотлар мамлакат соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган махсус мобил иловада акс этади.

Шунингдек, Исроилда барча дўконлар фаолиятига рухсат берилди, дўконларга келиш учун коронавирус инфекциясига қарши иммунитет мавжудлиги тўғрисида маълумот талаб этилмайди.

Исроил аҳолиси ҳамон ижтимоий масофа сақлаш режимига риоя этиши керак бўлади, ресторанлар ва банкет залларида рақс тушиш тақиқланади, масжид, синагог ёки черковларга келувчилар сони одатдаги миқдорнинг ярмидан ошмаслиги керак.

Исроил аҳолини ёппасига эмлашни биринчилардан бўлиб бошлаган ва жуда тез суръатларда амалга оширган давлат бўлди. Pfizer вакцинасининг биринчи компонентини 9 миллионлик аҳолининг 45 фоизидан ортиғи қабул қилган.

Расмий маълумотларга кўра, ушбу вакцинанинг икки дозаси қабул қилганида самарадорлик 95,8 фоизни ташкил қилади.

Исроилда пандемия бошидан буён Covid-19’га чалиниш билан боғлиқ 740 минг ҳолат қайд этилган, 5,5 мингдан ортиқ киши ушбу касалликдан ҳалок бўлган. Ўтган йил давомида мамлакат ҳукумати учу марта қатъий локдаун жорий этди. Исроил ҳукумати тўртинчи карантин бўлмаслигини ваъда қилган.

Британия локдаунни босқичма-босқич бекор қилишга ҳозирланмоқда

Британия бош вазири Борис Жонсон душанба куни коронавирус тарқалишига қарши йўналтирилган чеклов чоралари бекор қилиниши ҳақида эълон қилиши кутилмоқда.

Бош вазир дам олиш кунларида ушбу чекловларни босқичма-босқич бекор қилиш режаси устидаги ишларни якунлади. Британиядаги нашрлар маълумотига кўра, ҳукумат мактабларни  8 мартдан очишни режалаштирган, шу кундан турли уйларда яшовчиларнинг кўришишига (икки киши) ҳам рухсат берилади.

29 март кунидан турли уй хўжаликларига мансуб бўлган 6 киши ҳам кўришиши мумкин бўлади. Озиқ-овқат маҳсулотлари сотилмайдиган дўконлар эса апрел ойи охирида очилиши кутилмоқда. Газеталар маълумотига кўра, паблар ва ресторанлар фақат майга бориб очилади, аммо бу муассасаларнинг ёзги айвонлари (веранда) ундан олдинроқ меҳмонларни қабул қилишни бошлаши мумкин.

Британияда риск гуруҳига мансуб бўлган 15 миллионга яқин киши эмланди. Мамлакат ҳукумати бу касалланиш ҳолатлари сонини кескин камайтиришига умид қилмоқда. Аммо аввалроқ олимлар ҳукуматни чекловларни бекор қилишга шошилмасликка чақирганди.

Африка вакцинасиз қолди
Дунёда ҳозиргача коронавирусга қарши эмлаш учун турли вакциналардан 200 млн доза ишлатилди. Шундан 45 фоизи «Катта еттилик» (Буюк Британия, Германия, АҚШ, Канада, Италия, Франция, Япония) давлатлари ҳиссасига тўғри келади. Жами вакциналарнинг 92 фоизини ЯИМ юқори бўлган ёки аҳоли даромадлари юқорилиги бўйича ўрта даражадаги давлатлар олган.

Бу вақтда Африкада эмлаш жараёни темпи жуда секин бормоқда, қитъадаги аксар давлатлар эмлаш жараёнини ҳали бошламаган.

«Бу адолатсизлик, Африкада заиф қатламлар вакцина кутаётган вақтда бошқа давлатларда риск гуруҳида бўлмаганлар ҳам эмланмоқда», деган ЖССТнинг Африка давлатлари бўйича минтақавий директори Матшидисо Моэти.

Аввалроқ Франция президенти Эммануэл Макрон АҚШ ва Европанинг бой давлатларига вакциналарни Африканинг қашшоқ давлатлари билан бўлишишни таклиф этганди.

Африка давлатлари халқаро ва минтақавий схемалар орқали маълум миқдорда вакцина олишга умид қилмоқда.

Шундай схемалардан бири - Covax ташаббуси бўлиб - бу глобал тизим орқали дунёнинг 170дан ортиқ мамлакатига коронавирусга қарши вакциналар етказиб бериш кўзда тутилган.

ЖССТ прогнозларига кўра, Африкадаги давлатлар Covax орқали феврал ойи охирида вакцинацияни бошлаши керак. Дастлабки 90 млн доза қитъа аҳолисининг 3 фоизинигина эмлашга етади, холос.

Биринчи навбатда тиббиёт ходимлари ва кекса ёшлилар эмланади. 2021 йил охиригача Covax орқали Африкага яна 600 млн доза вакцина етказиб бериш режалаштирилган, бу қитъа аҳолисининг 20 фоизини эмлашга етади.

Африка давлатлари орасида пандемиядан энг кўп зарар кўрган ЖАР 17 феврал куни эмлаш кампаниясини бошлаганди, аммо барча ҳаракатлар дарҳол тўхтатилди - Европадан харид қилинган AstraZeneca вакцинаси самарадорлигига шубҳа юзага келди.

Россияда учинчи вакцина рўйхатдан ўтказилди
20 феврал куни Россия ҳукумати мамлакатда коронавирусга қарши учинчи вакцина рўйхатдан ўтказилганини эълон қилди.

«КовиВак» деб номланган учинчи вакцина рўйхатдан ўтказилди, у Чумаков номидаги марказ томонидан ишлаб чиқилган. Март ойи ўртасида дастлабки 120 минг доза фуқароларни эмлашга йўналтирилади», деган Россия бош вазири Михаил Мишустин вакциналар масаласида ўтказилган йиғилишда.

У Россиянинг коронавирусга қарши профилактика учун учта вакцинага эга дунёдаги ягона давлатга айланганини таъкидлаб ўтган. Россия соғлиқни сақлаш вазири Михаил Мурашко журналистлар билан мулоқотда препаратнинг хавфсиз ва самарадорлиги кўнгиллилар иштирокидаги тадқиқотларда аниқланганини маълум қилган. Вакцина устида ўтказилган кенг миқёсдаги тадқиқотлар у рўйхатдан ўтказилганидан кейин ҳам давом этади.

Аввал вакцина рўйхатдан ўтказилганидан кейин клиник синовларнинг учинчи босқичи 3 минг нафар кўнгиллида амалга оширилиши ва параллел равишда фуқароларни эмлашга йўналтирилиши хабар қилинган. Шунингдек, марказ директорининг ўринбосари Константин Чернов мартда «КовиВак»нинг 100 мингта дозаси билан одамларни эмлаш ишлари бошланиши ҳақида гапирган эди.

Чумаков номидаги марказда ишлаб чиқилган номзод вакцинанинг дунёдаги бошқа шерикларидан фарқи унинг селноверионли вакцина эканлигида, яъни мазкур дори таркибида ўлган SARS-CoV-2 вируси мавжуд. Шунга ўхшаш бошқа бир вакцина Хитойда ишлаб чиқилган.

Бу вакцинани кучли аллергияси борларга, бошқа эмлашлардан кейин ножўя таъсирлар кузатилганларга, ҳомиладорларга ва вояга етмаганларга бериш мумкин эмас

Шу вақтгача Россияда икки вакцина рўйхатга олинганди: Гамалаи марказининг «Спутник V» вакцинаси ва «Вектор» марказининг «ЭпиВакКорона» вакцинаси.

Ниццада касаллик авж олиши туфайли янги чекловлар жорий этилди

Франциянинг Ницца шаҳри коронавирус инфекцияси кенг тарқалиши ортидан янги чеклов чоралари жорий этишга тайёрланмоқда. Ҳозирда шаҳарнинг ҳар 100 минг аҳолисига 700 бемор тўғри келмоқда. Бу Франциянинг бошқа исталган аҳоли яшаш пунктларидагидан кўп.

Қўшимча чеклов чоралари бўйича икки асосий вариант кўриб чиқилмоқда: комендантлик соати режимини қатъийлаштириш ёки дам олиш кунларида қатъий локдаун эълон қилиш. Бу ҳақда Ниццадаги коронавирус беморлари госпиталига ташрифдан кейин мамлакат соғлиқни сақлаш вазири Оливье Веран маълум қилган. Яқин вақтлар ичида якуний қарор эълон қилинади.

Янги чеклов чоралари маъмурий маркази Ницца бўлган департамент бўйлаб амал қилади.

Франция бошқа қўшни давлатлардан фарқли ўлароқ бутун мамлакат бўйлаб локдаун эълон қилмади, аммо январ ойи ўрталарида Франция бўйлаб комендантлик соати режими амал қила бошлади - соат 18:00дан 6:00гача.

Комендантлик соати Францияга коронавирус инфекциясини маълум даражада жиловлаш учун қўл келди, аммо, якшанба куни Франция телевидениеси эфирида ҳукумат расмийси Габриэл Аттал касалланиш динамикаси хурсанд қилгулик даражада эмаслигини айтиб ўтди.

Францияда вакцинация кампанияси нисбатан секин кечмоқда: ҳозирча 2,5 млн киши эмланган, шундан 1,1 млн киши вакцинанинг иккинчи компонентини ҳам қабул қилган.

Австралияда бош вазир биринчилардан бўлиб эмланди

Австралияда аҳолини эмлаш кампаниясига старт берилди. Одамларда вакцина ишончлилиги ҳақида таассурот уйғотиш учун мамлакат бош вазири Скотт Моррисон биринчилардан бўлиб вакцина қабул қилишга борди. Уни эмлаш жараёни телевидение орқали намойиш этилди. Вакциналарнинг илк дозасини биринчи бўлиб қабул қилган австралиялик эса 85 ёшли Жейн Малисяк бўлди.

Эмлаш кампаниясининг биринчи кунида кичик гуруҳ эмланди: асосан тиббиёт ходимлари ва кексалар уйида яшовчилар.

Ҳафта давомида 60 минг киши эмланиши кутилмоқда. Австралия айни вақтда икки вакцинани қўллаш учун маъқуллаган - Pfizer ва AstraZeneca.

Австралияда пандемия бошидан буён коронавирусдан зарарланиш билан боғлиқ 29 минг ҳолат қайд этилган ва 909 киши инфекциядан вафот этган.