Инсон саломатлигига оид бу галги интервью кўпчилик ҳазиломуз ва беписанд қарайдиган, аслида эса организмда жиддий муаммолар келтириб чиқариши мумкин бўлган касаллик — хуррак ҳақида. Олий тоифали ЛОР шифокори Саид Худойберганов Kun.uz мухбири билан суҳбатда мазкур касалликнинг келиб чиқиш сабаблари, оқибатлари ва уни даволаш чоралари ҳақида гапириб берди.
Инсон нега хуррак отади?
“Хуррак дунё бўйича жудаям долзарб муаммо ва уни даволашда ҳар доим ҳам ижобий натижага эришиш қийин ҳисобланади.
Хуррак отиш — уйқу вақтида инсоннинг нафас олиш жараёнидаги ҳаво йўлида бўладиган тўсиқ оқибатида юзага келадиган ҳолат”, дейди шифокор.
“Негадир бу касалликка Марказий Осиё халқлари орасида беписанд ва беэътибор қаралади. “Хуррак отса нима қилибди, отади-қолади, эртасига кун яна давом этади”, деган нотўғри тушунча ўрнашиб қолган. Аслида хуррак жуда жиддий касаллик.
Хурракни келтириб чиқарадиган маълум омиллар бор. Уларнинг ўзига касаллик, хурракка эса ўша касалликларнинг оқибати деб қаралади. Ва хуррак сабабли инсон организмида айрим ҳолатларда даволаб бўлмайдиган касалликлар юзага келади.
Инсон нега хуррак отади? Бунинг асосий сабаби – ортиқча вазн. Оғирлик 1 квадрат метрга 29 килограммдан юқори бўлган ҳолатларда инсонда семириш бошланади. Ортиқча вазн оқибатида юқори нафас аъзолари — ҳалқум, ҳиқилдоқ, тил асоси, ҳалқум ён девори, юмшоқ танглай соҳаларида кенгайиш, тиббиёт тили билан айтганда гипертрофия ҳолатлари юзага келади. Бу ўз навбатида нафас олинаётган ҳаво йўли ёпилиб қолишига сабаб бўлади. Ортиқча вазннинг 10 фоизга камайиши хурракнинг камида 50 фоизга камайишига сабаб бўлади”, деди Саид Худойберганов.
Хуррак отиш қандай оқибатларга олиб келади?
Шифокорнинг айтишича, хуррак отишнинг енгил ва оғир ҳисобланган асоратли формалари бор. Буни тиббиёт тилида апноэ, яъни хуррак вақтидаги нафас тўхтаб қолиш жараёни дейилади.
“Апноэга кўпчилик гувоҳ бўлган. Бунда нафас камида 5 секунд тўхтаб қолади. Ўпка ва бронхларга нафас кириб бориши кескин камаяди. Шу пайтда мия, қон томир тизими жуда кучли кислород танқислигига учрайди. Автоматик равишда уйқу ҳолатида миядан жамики нафас мушакларини сафарбар қилиб чуқур нафас актига буйруқ бўлади. Лекин у амалга ошмайди.
