АҚШ ва Британия Швеция ва Финландияга НАТОга киргунича хавфсизлик масаласида ёрдам беради

Финландия ва Швеция бир неча ой давом этиши мумкин бўлган НАТОга қўшилиш жараёнида ўз хавфсизлиги масаласида хавотир оляпти. Вашингтон ва Лондон уларга Россиянинг душманлик ҳаракатлари вақтида ёрдам беришни ваъда қилмоқда.

Фото: Kotivalo/Wikimedia Commons

Швеция ва Финландия НАТОга расман аъзо бўлмагунича, ғарб давлатларининг кўмагисиз Россия билан юзма-юз қолмайди. Британия мудофаа вазири Бен Уоллес 4 май, чоршанба куни Финландияга ташрифи чоғида журналистларга берган интервьюсида Британия ҳар икки давлатга ҳужум қилинган тақдирда ёрдам беришини билдирди.

«НАТОга кириш бўйича музокаралар ёки ратификация жараёни қайси босқичда бўлишидан қатъи назар, Буюк Британия Швеция ва Финландияни қўллаб-қувватламаслигини тасаввур қила олмайман. Ўйлайманки, бизни ҳақиқатда бирлаштирадиган нарса шу», деди у. Уоллеснинг сўзларига кўра, Британия «Финландияни қўллаб-қувватлаш учун қўлидан келганини қилади».

Финландия бош вазири Санна Марин чоршанба куни Копенҳагенда Скандинавия давлатлари етакчилари билан учрашувдан сўнг Хелсинки НАТОга расман қўшилишдан олдин альянсдаги асосий давлатлар билан хавфсизлик кафолатлари бўйича музокаралар олиб бораётгани, бу бир неча ой давом этиши мумкинлигини билдирди. У бу жараён имкон қадар тезроқ тугашига умид билдирди.

Ўз навбатида, Швеция ташқи ишлар вазири Анн Линде чоршанба куни АҚШдан Шимолий Атлантика альянсига эҳтимолий қўшилиш даврида мамлакат хавфсизлигини таъминлашда ёрдам кўрсатиш бўйича кафолат олганини айтди. «Барча тафсилотларни ошкор эта олмайман, лекин менимча, энди америкаликлар бизни қўллаб-қувватлайди», — деди Линде Вашингтонда АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен билан учрашувдан сўнг.

Унинг сўзларига кўра, бу ҳали қатъий хавфсизлик кафолатлари эмас, чунки бундай кафолатлар фақат НАТОга аъзо бўлиш орқали олинади. Бироқ, Швеция вазири таъкидлашича, «Россия Швецияга қарши илгари таҳдид қилган душманона ҳаракатларига АҚШ томонидан жавоб берилишига ишонч ҳосил қилиши мумкин».

Россиянинг Украинадаги ҳарбий ҳаракатлари муносабати билан нейтрал Финландия ва Швецияда Шимолий Атлантика иттифоқига қўшилиш истаги кучайди. Тахминларга кўра, икки давлатнинг НАТОга расмий мурожаати май ойининг ўрталарида эълон қилиниши мумкин. Бунда Скандинавия икки давлатининг киришига доир аризалар альянснинг июнь ойида Мадридда бўлиб ўтадиган саммитида кўриб чиқилади.

Россия бир неча бор Швеция ва Финландияни НАТОга кириш борасида огоҳлантириб, Европа шимолида тинчлик ва барқарорлик учун бундай қарорнинг салбий оқибатларини маълум қилган.