Украинадаги уруш: томонларнинг баёнотлари, дунё муносабати, ёрдам ва санкциялар

Украина томони баёнотлари

Украина президенти Володимир Зеленский ўзининг одатий тунги мурожаатида 10 йил олдинги омон-омон замонларни ёдга олди.

«Роппа-роса 10 йил муқаддам шу куни Евро-2012 бошланган эди. Очилиш маросими Варшавада, финал ўйини Киевда ўтган эди. Ўйинлар икки мамлакатнинг турли шаҳарларида, жумладан, Донецкнинг «Донбасс арена»сида ҳам ўтказилганди. Бор-йўғи 10 йил ўтибди, бироқ барчаси гўёки бошқа оламда рўй бергандек туюлмоқда.

10 йил аввал Донецк бизнинг кучли, виқорли ва ривожланган шаҳримиз эди. Кейин Россия кириб келди.

Албатта юз беражак Украина бағрига қайтиш, фақат бизнинг байроғимиз ва Украина қонунлари бу ҳудудлар ва бу шаҳарларга яна шунчаки нормал ҳаёт қайтишини билдиради. У ерда бўлган осуда, хавфсиз, жаҳон учун очиқ ҳаёт яна қайтади. Ва, албатта, «Донбасс арена»даги жаҳон даражасидаги жамоаларнинг ўйинлари ҳам», — деган Зеленский.

Украина қуролли кучлари бирлашган операцияси ўтган сутка ичида эришилган натижалар ҳақида қуйидагича маълумот бермоқда (эслатиб ўтамиз, уруш даврида эълон қилинган маълумотларни мустақил манбалар орқали текширишнинг имкони йўқ):

• Жанглар 2 та йўналишда давом этмоқда ва душманнинг 7 та ҳужуми муваффақиятли бартараф этилган.
• 3 та танк, 2 та ҳарбий зирҳли техника, 4 та транспорт воситаси йўқ қилинган.
• Ҳаво ҳужумидан мудофаа бўлинмалари Донбасс осмонида 6 та «Орлан-10» типидаги пилотсиз учар қурилмани уриб туширган.

«Схид» («Шарқ») тезкор-тактик гуруҳи маълумотларига кўра, душман қўшинларининг талафоти 31 нафарни ташкил этган.

Россия томони баёнотлари

Россия Арктика кенгаши ўзининг иштирокисиз иш бошлаш режаларидан хавотир билдириб, бундай форматда чиқарилган қарорларни легитим ҳисобламаслигидан огоҳлантирган. Бу ҳақда РФнинг АҚШдаги элчиси Анатолий Антонов айтган.

Маълум бўлишича, Канада, Дания, Финландия, Исландия, Норвегия, Швеция ва АҚШ аввалроқ кенгаш ишини чекланган ҳолда — РФнинг иштироки назарда тутилмаган лойиҳалар доирасида бошлашларини эълон қилган.

Россия Мудофаа вазирлиги махсус вакили Игор Конашенковнинг брифингида эълон қилинган маълумотлар (эслатиб ўтамиз, уруш даврида эълон қилинган маълумотларни мустақил манбалар орқали текширишнинг имкони йўқ):

• Юқори аниқликдаги ракеталар билан Харковдаги зирҳли танк заводи, 2 та бошқарув пункти, тирик куч ва техникаларнинг 13 та жамланмасига зарба берилган. 4 та қурол-яроғ омбори, 1 та ёнилғи омбори йўқ қилинган.
• Тезкор-тактик авиация томонидан тирик куч ва техникаларнинг 63 та нуқтаси, Украина ҚКнинг 14 мехнизациялашган бригадаси бошқарув пункти, 160 дан ортиқ аскари, 8 та танк, 2 та «Град» баравар ўт очиш реактив тизими, артиллерия батареяси, радиоэлектрон кураш станцияси, турли мақсадлардаги 13 та автомобил йўқ қилинган.
• Россия ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими Украина ҲҲКнинг МиГ-29 самолёти ва Ми-8 вертолётини уриб туширган. Шунингдек, 11 та пилотсиз учар қурилма йўқ қилинган. 3 та «Точка-У» ракетаси, «Смерч» баравар ўт очиш реактив тизимининг 5 та снаряди йўлда тўхтатилган.
• Ракета қўшинлари ва артиллерия томонидан Украина ҚКнинг тирик кучлари ва ҳарбий техникаси жамланган 172 та ҳудудга зарба берилган, 68 та бошқарув пункти, 2 та «Смерч» баравар ўт очиш тизими батареяси, тирик куч ва техникаларнинг 261 та нуқтаси йўқ қилинган. Зарбалар натижасида йўқ қилинган аскарлар сони 320 дан ортиқ, шунингдек, 4 та ўқ-дори омбори, 9 та зирҳли техника, 3 та баравар ўт очиш реактив тизими, 15 та дала артиллерияси ва миномёт қуроллари, 14 та махсус автомобил, шунингдек, «Бук М1» ЗРК ҳарбий машинаси йўқ қилинган.
• «Махсус операция» бошланганидан буён Украина ҳарбий техникалари йўқотишлари: 192 та самолёт, 130 та вертолёт, 1150 та пилотсиз учар қурилма, 335 та зенит-ракета мажмуалари, 3459 та танк ва бошқа жанговар зирҳли машиналар, 489 та баравар ўт очиш реактив тизими қурилмалари, 1822 та дала артиллерияси ва миномёт қуроллари, шунингдек, 3488 бирликда махсус ҳарбий автомобил техникаси.

Украинага кўмак

АҚШ президенти Жо Байден томонидан имзоланган Украинага 40 млрд долларлик пакетдан дастлабки бир миллиарди май ойи охирида Украинага келиб тушган, деб хабар берган АҚШнинг Киевдаги элчиси Брижит Бринк. Унинг сўзларига кўра, яқин кунларда яна 7,5 млрд доллар Украинага келади.

АҚШ ва Буюк Британия ҳукумати Украина ҳарбийларини ғарб давлатларида ишлаб чиқарилган баравар ўт очиш реактив тизимларини ишлатиш бўйича ўқитиш режасини тузишган. АҚШ қуролли кучлари штаб бошлиқлари қўмитаси раиси генерал Марк Миллининг сўзларини The Washington Post келтирмоқда. Маълум қилинишича, бу босқичда Америка томонидан украин аскарлари взводи ўқитилади. Генерал Миллига кўра, тезлатилган ўқитишга 3–4 ҳафта вақт кетади.

АҚШ хусусий компанияларнинг сунъий йўлдошларидан Украинадаги вазиятни разведка қилиш учун фойдаланишни кенгайтиради.

Германия ўз ҳамкорлари билан мувофиқлаштирилган ҳолда Украинага қурол-яроғ етказишда давом этади. Бунда мамлакат НАТО ва Россиянинг зиддиятлашувидан қочишга ҳаракат қилади, деган канцлер Шолц.

Санкциялар ва Россиянинг қарши чоралари

АҚШ ҳукумати Роман Абрамовични ўзига тегишли икки самолёти Gulfstream G650 ER ва Boeing 787 Dreamliner туфайли санкцияларни бузганликда айблади. Boeing март ойи бошларидан буён БААда, Gulfstream G650 ER бизнес-жет эса март ойи ўрталарида Москвага учиб кетган. Санкциялар АҚШ томонидан ишлаб чиқарилган ҳар қандай самолётни Россия томон парвози учун рухсат олишни тақозо этади, лекин у олинмаган. Санкциялар бундай самолётлардан Россия фуқаролари фойдаланишини ҳам чеклайди. Манҳэттен прокурорлари суддан самолётларни ҳибсга олиш учун рухсатнома олишган.

Microsoft Россиядаги ўз бизнеси ҳажмини жиддий тарзда қисқартиради ва бу корпорациянинг 400 нафарга яқин ходими ишсиз қолишини билдиради, деб ёзади Bloomberg.

Huawei компанияси ўзининг Россиядаги расмий савдо нуқталарини ёпа бошлаган. Айни пайтда 19 та дўкондан 4 таси ишни тўхтатган, дўконларни ёпилиши давом эттирилади.

Япониянинг станок ишлаб чиқарувчи DMG Mori Seiki корпорацияси ўз бизнесини Россиядан тўлиқ олиб чиқди. Корпорация Уляновск шаҳрида жойлашган ўз йиғиш заводи, Москвадаги ваколатхонасини ёпиб, 270 нафар ходимини ишдан бўшатган.

Халқаро ҳамжамият муносабати

Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған НАТО терроризмни қўллаб-қувватловчи ташкилот эмас, хавфсизлик ташкилоти эканини эслатиб ўтди.

«Террорчилар етакчилари билан интервюлар швед давлат телевидениеси орқали трансляция қилиниши давом этар экан, биз бу мамлакатнинг НАТОга аъзо бўлишини олқишлай олмаймиз. Бу Финландияга ҳам тааллуқли», — деган Эрдўған.

Туркия ҳукумати Швеция ва Финландия олдига 10 та шарт қўйди, уларнинг бажарилиши Анқара томонидан бу давлатларнинг НАТОга аъзолигига доир позициясини қайта кўриб чиқишига туртки бўлади, деб ёзади Yeni Şafak нашри.

Сербия бош вазири ўринбосари Зорана Михайлович РФ ТИВ раҳбари Сергей Лавровнинг Белградга келиши Евроиттифоқ томон йўл тутган Сербия учун вазиятни мураккаблаштириши мумкин бўлганини айтган. «Россия вазирининг кела олмагани яхши бўлди», деган у.

Германия собиқ канцлери Ангела Меркел истеъфога чиққанидан сўнг берган илк катта интервюсида Россиянинг Украинага тажовузини кескин қоралади ва Путин Европани йўқ қилиб юборишни истаётганини таъкидлади.

«У Европа иттифоқини йўқ қилишни истамоқда, чунки унда НАТО томон биринчи зинани кўради», — деган Меркел Der Spiegel журналистига ва Россиянинг Украинага бостириб киришини ҳеч қанақасига оқлаш мумкин бўлмаган катта хато деб атаган.

Американинг Урушларни ўрганиш институти Россия аскарлари Украина шарқидаги бир неча жойларда муваффақиятсиз шиддатли ҳужумни давом эттираётганини хабар берди. Экспертлар фикрича, Украина жанубидаги Россия армияси украин ҳарбийларининг қарши ҳужумидан мудофаа позицияларини кучайтириш учун Запорожье областидан Херсон области томон кўчирилмоқда. Бундан ташқари, РФ армияси украин қўшинларининг кучли линияси жойлашган Шимолий Дон дарёсини кечиб ўтмасдан, Лисичанск шаҳрини жанубдан штурм қилишга уриниб кўради.