— Комиссиямизга ўлим жазоси билан боғлиқ жуда кўп таклиф келиб тушди. Мурожаат қилганларнинг кўпчилиги ўлим жазосини тиклаш керак деган фикрда. Буниям айтишимиз керак, жамоатчилик билиши керак.
Мен мустақилликнинг илк йилларида ёзилган Жиноят кодексининг муаллифларидан бириман. Албатта уни парламент қабул қилган, лекин унинг устида 2-3 йил ишлаганмиз ва СССР парчаланганидан сўнг собиқ иттифоқ давлатлари орасида биринчи бўлиб Ўзбекистонда шу кодекс қабул қилинганди. Жиноят-процессуал кодекси билан ҳам шундай бўлган. Ўша пайтда Ўзбекистонда яхши олимлар ва мутахассислар бўлгани учун ҳам миллий қонунчиликни ишлаб чиқишда МДҲ миқёсида биринчи бўлгандик.
Лекин эски кодексимизда 33 та моддада ўлим жазоси бор эди, бир қатор жиноятлар учун шу жазо қолдирилганди. Демократик давлатлар, хусусан, Евроиттифоққа аъзо мамлакатларни олиб кўрадиган бўлсак, уларда ўлим жазоси йўқ. Бирортасида йўқ. Худди шу нарсани президентимиз Конституциявий комиссия аъзолари билан учрашувда таъкидлаб ўтдилар.
Инсонга ҳаётни Аллоҳ таоло ато этади, фақат у одамнинг жонини қайтариб олиши мумкин, лекин бунга давлатнинг ҳаққи йўқ. Буни “Ҳамлет масаласи” дейишади, яъни бизда ўлим жазоси бўлиши керакми ёки йўқ, шахсан менинг фикрим бўлиши керак эмас. Бу борада муҳтарам президентимизни юз фоиз қўллаб-қувватлайман.
— Ўзбекистонда 2008 йилдан буён амалда ўлим жазоси йўқ. Бу бир қатор қонунларимизда, қонуности ҳужжатларимизда белгилаб қўйилган. Шу нормани мамлакатнинг бош қонунида акс эттиришга қандай эҳтиёж бор эди? У шундоқ ҳам қонунларда бор ва ишлаётган бўлса, уни конституцияга киритишга зарурат бормиди?
— Манаман деган демократик давлатларнинг конституцияларида ҳам бундай норма йўқ. Масалан, АҚШда кўплаб штатларда қатор жиноятлар учун ўлим жазоси сақланиб қолган. Шу жиҳатдан олиб қараганда ўлим жазоси тақиқланиши конституция даражасида мустаҳкамланишини тарихий жараён дейиш мумкин.
