Amaldagi Jinoyat protsessual kodeksining 17-moddasiga muvofiq, hech kim qiynoqqa solinishi, zo‘ravonlikka, shafqatsiz yoki inson sha’ni va qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa tarzdagi tazyiqqa duchor etilishi mumkin emas. Endi ushbu qoida fuqarolarning konstitutsiyaviy huquqi sifatida mustahkamlab qo‘yilishi kutilmoqda.
Muhokamaga qo‘yilgan Konstitutsiya loyihasiga ko‘ra, 25-moddaga jinoyat qonunchiligiga oid normalar qo‘shilyapti:
- hech kim qiynoqqa solinishi, zo‘ravonlikka, boshqa shafqatsiz, g‘ayriinsoniy yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi muomalaga yoxud jazoga duchor etilishi mumkin emas;
- hech kimda uning roziligisiz tibbiy yoki ilmiy tajribalar o‘tkazilishi mumkin emas.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 2020 yil 29 dekabrda Oliy Majlisga yo‘llagan murojaatida inson huquq va erkinliklarini kafolatli himoya qilish, qonun ustuvorligini ta’minlashga qaratilgan islohotlarning izchil davom ettirilishini ta’kidlar ekan, tezkor-qidiruv, tergov va jazoni ijro etish sohasida qiynoqlarning oldini olish tizimini tubdan takomillashtirish zarurligiga alohida e’tibor qaratilgandi. Mazkur dolzarb masala Inson huquqlari bo‘yicha milliy strategiyada ham o‘z aksini topgan.
O‘zbekistonda qiynoq holatlarini aniqlash bo‘yicha jamoatchilik guruhlari tashkil etilmoqda
Qayd etish kerakki, so‘nggi yillarda mamlakatimizda fuqarolar huquq va erkinliklari kafolatlarini yanada kuchaytirish, jumladan qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, g‘ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qo‘llash holatlariga mutlaqo yo‘l qo‘ymaslik maqsadida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.
Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasining Milliy strategiyasi, shuningdek, BMTning ustav organlari va shartnomaviy qo‘mitalari tavsiyalarini hisobga olgan holda qiynoqqa solishning oldini olish bo‘yicha milliy mexanizmlarni takomillashtirish maqsadida 2021 yil 26 iyunda
