G20 саммит якуний декларациясида Украинадаги урушни қоралаши кутиляпти

G20 саммити қатнашчилари, дастлабки келишувларда иштирок этаётган мамлакатлар вакиллари конференция якунлари бўйича унда иштирок этувчи давлат раҳбарлари, Европа кенгаши президенти Шарль Мишель томонидан имзоланиши керак бўлган резолюция лойиҳаси бўйича келишиб олдилар. Бу ҳақда Балида бўлган Мишель 15 ноябрь, сешанба куни эрталаб журналистларга маълум қилди. Dpa агентлиги маълумотларига кўра, коммюнике матнида Россиянинг Украинага қарши бошлаган уруши қораланган, бироқ Россия томони ҳужжатни норасмий маъқуллаган. 

«Катта йигирматаликка аъзо давлатларнинг аксарияти Россиянинг Украинага қарши урушини қоралашларини ва бу урушни дунёдаги улкан иқтисодий ва гуманитар изтироблар сабабчиси сифатида кўришларини очиқ айтадилар», — дея иқтибос келтиради агентлик ўз номини ошкор этмаган АҚШ расмийсининг сўзларидан.

Dpa манбаларига кўра, Россия томони БМТнинг уруш бўйича позицияси якуний декларация матнида келтирилиши мумкинлигига рози бўлган. Шу билан бирга, аввалроқ Бирлашган миллатлар ташкилоти Бош ассамблеяси Украина ҳудудларининг Россия томонидан аннексия қилинишини қоралаган ва Россия бу хулосага қарши чиққан эди. Аммо агентлик таъкидлаганидек, саммитда Россия президенти Владимир Путин ўрнига иштирок этаётган Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров ҳужжатда ҳеч бўлмаганда ҳарбий можароларда ядро қуролидан фойдаланишга йўл қўйилмаслиги ҳақида эслатиб ўтилганини очиқ қўллаб-қувватлади.

G20 саммити доирасида, у расмий бошланишидан бир кун олдин, Балида АҚШ президенти Жо Байден ва Хитой етакчиси Си Жинпинг ўртасида музокаралар бўлиб ўтди – улар давлат раҳбарларининг биринчи расмий шахсий учрашувига айланди. Суҳбат давомида Байден ва унинг хитойлик ҳамкасби биргаликда Россиянинг Украинада ядро қуролидан фойдаланиш эҳтимоли ҳақидаги таҳдидларини қоралади, дейилади Оқ уй якуний баёнотида. 

Бундан ташқари, саммит якунида Россия позицияси туфайли бекор қилиниши мумкин бўлган «ғалла битими»ни узайтириш тўғрисида қарор қабул қилиниши кутилмоқда. Аввалроқ, ЕИ, АҚШ ва Буюк Британия вакиллари Россияга қарши санкцияларни қўллаш қоидаларини тушунтириб бериб, унда келишувни узайтириш зарурлигини алоҳида қайд этган эди. 

12 ноябрь куни эса G20 давлатлари 1,4 миллиард долларлик COVID-19 пандемияси билан кураш жамғармаси яратилишини эълон қилди. Бу маблағлар келгуси беш йил ичида соғлиқни сақлаш тизимини мустаҳкамлаш ва бюджетлардаги бўшлиқларни бартараф этишга йўналтирилади. 

Россия G20 якуний резолюция лойиҳасига дастлабки тарзда рози бўлгани ҳақидаги хабарларга қарамай, ҳужжат ҳалигача имзоланмаган бўлиши мумкин. Шундай қилиб, Россия вакиллари сўнгги лаҳзада бир неча бор халқаро конференциялар коммюникесини, шу жумладан Ядро қуролини тарқатмаслик тўғрисидаги шартномани кўриб чиқиш конференцияси натижалари бўйича якуний ҳужжатни имзолашга қарши чиққанди. 

Бундан ташқари, Kyodo агентлигининг ёзишича, G20 саммитида иштирокчиларнинг анъанавий қўшма суратга тушиши G20’га кирувчи бир қанча давлатлар етакчилари Россия ташқи ишлар вазири билан бир суратда бўлишдан бош тортгани учун бекор қилинган. Шунга ўхшаш ҳолат июль ойида бўлиб ўтган G20 вазирлар саммитида ҳам кузатилган, Лавров уни тадбир тугашидан олдин тарк этган – конференция якунлари бўйича якуний баёнот эълон қилинмаганига ҳам шу сабаб бўлиши мумкин.