Бир йигитга қирқ ҳунар оз, дейишгани бежиз эмас. Ҳаёт инсонни не синовларга йўлламайди! Эркак кишининг зиммасида рўзғор деб аталмиш хуржун туради. Уни тўлдиришдан эса ғорни тўлдириш осонроқ.
Чорсу бозорида косиблик қиладиган Рустам ака ҳам қирқ ҳунарнинг бошини тутганлардан. Мардикор бозорга чиқишдан бошланган талабалик ҳаёти нонвойлик, косиблик, журналистлик фаолияти билан боғланиб кетди.
— Ўзим асли Қашқадарёданман. Оилада етти фарзанд эдик. Ёшлигимда жуда шўх бўлганман. Менга оёқ кийим чидамасди, бир деганда йиртиб келардим. Саккиз-тўққиз ёшлар эдим. Ўғил бола эмасманми, шарт ўзим тикиб олдим.
Устага шогирд тушмаганман. Қўлимга бигиз олиб ўзим тикиб кетганман. Шу бўлди-ю, косиблик ҳам мен учун бир ҳунарга айланди. Улғайгач, қайдасан Тошкент, деб йўлга тушдим. Талаба бўлганимдан сўнг ҳам уйдагиларимга оғирлигим тушмаслиги пайида бўлардим.
Бир кун курсдошларим билан мардикор бозорга чиқадиган бўлдик. Ўзингиздан қолар гап йўқ, йигит кишининг чиқими кўп бўлади. Ўрни келганда қизларга «жентелменлик» қилгиси келиб қолади.
Шунда, бир киши келиб ким нон ёполади, деб сўради. Билсак, нонвой экан. Нонларини ёптиргани одам излаб келибди. Мен қишлоқда нон ёпиб кўрганман. Лекин сотишга нон ёпмаганман, ўргатсангиз ўрганиб оламан, дедим. Шундай қилиб новвой мени ўзи билан олиб кетди.
Қишлоқда ўсган йигит эмасманми, бир деганда ўрганиб олдим. Ишим маъқул бўлди шекилли, новвой мени уйида олиб қолди. Ўша оила билан тўрт йил бирга яшадим. Аввалига новвой учун нон ёпдим. Яхши ўрганиб олгач ўзим мустақил бўлиб нон ёпа бошладим.
Новвой 100 сўмга бир қоп ун олса, мен унга 150 сўм берардим. Қилган фойдам ўзимга қолади. Эрталаб туриб нон ёпиб, олти-олти яримга тайёр қилардим. Саккизга сотиб тугатиб ўқишга етиб борардим.
Иккинчи курсдан газетага ишга кирган эдим. Иш вақтим бўлгунча дарсларга қатнашардим-да, мен амалиётга кетдим, деб домладан жавоб сўраб ишга келардим. Ишхонада тез-тез вазифаларимни тугатиб, кечки пайт бозорга йўл олиб косиблик қилардим.
Тунда уйга қайтгач, эртанги кун учун хамир қорардим. Шу зайлда ўзимдан орттириб, уйга ҳам пул жўнатардим. Ҳаммасига улгурардим.
Шундай кунларнинг бирида бозорда бир қизни кўриб қолдим. 18–19 ёшли, шижоати ичига сиғмайдиган, ҳеч нарсадан қайтмайдиган йигит эдим. Кўрдим-у, шу қизга уйланаман, деган ўй кечди хаёлимдан. Одам ҳаётини бирга қурадиган инсонини кўрганда ўзи ҳис қиларкан. У қиз тожикистонлик бўлиб, Тошкентга бозор айлангани келган экан.
