Тош ҳайкаллар сири
Ер юзидаги энг чекка яшаш жойларидан бири бўлган Пасха ороли, “моаи” деб аталувчи мингдан ортиқ сирли, улкан ҳайкаллари билан машҳур. Пасха ороли Тинч океанининг жануби-шарқидаги кичик орол, Чили давлатига тегишли.
Пасха ороли маҳаллий аҳоли тилида “Рапа Нуи” деб ҳам аталади. Бу ерларда минглаб йил олдин маҳаллий аҳоли “моаи” деб аталадиган монолит тошларини қўйишган. Улар кашф этилганига 300 йил бўлган ва ҳали ҳам олимларни ҳайратда қолдириб келади.
Вулқон отилиши натижасида ҳосил бўлган кимёвий бирликдан оддий қўл асбоблари билан ясалган монолитлар ниманингдир ёрдами билан тош платформага ўрнатилган. Бу ҳайкалларнинг мақсади нима эди, одамлар қандай қилиб бу оғирликдаги монолитларни бошқа жойга кўчира олишган? Булар савол остида.
Пасха ороли одамларининг айтишича, бу ҳайкаллар ҳаракатлана олган. Баъзи ёзувчиларнинг иддао қилишича, “моаи”ларни фақат йўқ бўлиб кетган цивилизациялар ёки ўзга сайёраликлар жойлаштирган бўлиши мумкин. Илмий манбалар эса ҳайкаллар рамкалар ёрдамида кўчириб ўтказилган бўлиши мумкин деган фикрда.
Яқинда археологлар Пасха ороли аҳолиси айтгани тўғри бўлганини аниқлади: ҳайкалларни йигирма чоғли одам арқонлар ёрдамида бир томондан иккинчи томонга силтаб “юргизиши” мумкин. Европа тадқиқотчилари келишганда кўплаб “моаи”лар ағдарилган ҳолатда бўлган ва уларнинг асл маъноси англашилмаган. Эҳтимол, урушаётган томонлар ўртасидаги куч рамзи ёки диний мазмунга эга тинчликни акс эттирувчи ҳайкаллар бўлиши мумкин.
Карнак тошлари
Франциянинг Карнак қишлоғида жойлашган 3 мингдан ортиқ тошларнинг тарихи ҳам сирлигича қолмоқда. Ёмғир ва шамоллар таъсирида эгилгандай кўриниш олган бу тошлар 3 кмгача чўзилган, худди шоҳкўча тасвирини шакллантириб беради. Гарчи бу тошлар минглаб йиллардан бери бир жойда турган бўлса ҳам, уларнинг нега бу мақсадда жойлаштирилганини ҳеч ким тушунтириб беролган эмас.
Ушбу мегалитлар Бретон маданияти тўлқини остида муқаддас деб тан олинган. Уларнинг юзасига қадимги римликлар ўз худоларини тасвирлашган, кейинроқ эса христианлар ўзларининг рамзларини қўшишади. Бир афсонага кўра, тошлар авлиё Карнелини қувган аскарлардир. Улар авлиё Карнелини қувиб келаётган пайтда авлиё ортига ўгирилади ва аскарларни тошга айлантириб қўяди, дейилади афсонада.
