Чарлининг тадбирига ҳеч ким текширилмай киритилганди – гувоҳлар

Президент Трампнинг асосий тарафдорларидан бири, консерватив сиёсий фаол - Чарли Кирк кеча, 10 сентябрь куни Юта водийсидаги университетда отиб ўлдирилди. 31 ёшли Чарлига ёшлар билан учрашув чоғида ўқ узилган. Гувоҳларга кўра, тадбир қатнашчиларини кираверишда ҳеч ким текширмаган. Ўқ эса қўшни бинодан узилган, жиноятчи тутилгани йўқ.

Чарлининг ўлимини Трамп ҳам тасдиқлаб, ўз ижтимоий саҳифаларида бу ҳақида пост қолдирди. Унинг ўлими АҚШ сиёсий доираларини ташвишга солган, ҳаттоки Оқ уйдаги мамлакат байроғи ҳам Киркка ҳурмат рамзи ўлароқ ярим метр пастга туширилди.

“Буюк ва ҳаттоки афсонавий Чарли Кирк ҳалок бўлди. АҚШда ҳеч ким ёшларни Чарлидан яхшироқ тушунмасди ёки билмасди. Уни ҳаммамиз, айниқса мен яхши кўрардим, унга қойил қолардим, лекин энди у орамизда йўқ”, деб ёзди Трамп ўзининг Truth Social ижтимоий тармоғидаги саҳифасида.

Вице-президент Ж.Д Венс эса америкаликлардан Чарли учун дуо қилишни сўради. Собиқ президент Байден ҳам Чарлининг оиласига ҳамдардлик билдирди.

"Мамлакатимизда бундай зўравонликка ўрин йўқ. Ҳозир тугаши керак. Жилл ва мен Чарли Киркнинг оиласи ва яқинлари учун ибодат қиламиз", деб ёзди у.

Ўқ узилган видеолардан кўринишича, ўша дамда Чарли “Американинг қайтиши” деб ёзилган чодирда нутқ сўзлаётган бўлган. Ўқ тегиши билан у ўтирган жойида чўкди ва кўксидан қон оқа бошлади. Буни кўрган одамлар эса дарров ваҳимага тушиб, ҳар томонга югура бошлаган.

Университет расмийлари дарҳол талабаларга огоҳлантириш билан чиққан, полиция отишмани текшираётгани хабар қилинди. Юта университети АҚШдаги катта университетлардан бири, унда камида 46 минг талаба ўқийди.

Чарлининг ўлими ҳақида эшитган республикачи сенаторлар ҳам бирин-кетин пост ёза бошлашди, улар марҳумнинг ҳаққига ибодат қилишни сўраган. Демократлар ҳам бу жиноятни оқлаб бўлмаслигини ёзишди. Масалан, Калифорния губернатори Гевин Нюсом Чарлига қилинган ҳужум жирканч ва қабиҳ, АҚШдаги ҳар қандай зўравонлик қораланиши керак, дея фикр билдирган.

31 ёшли Кирк сиёсий фаол бўлиб, 2 фарзанднинг ҳам отаси бўлган. У мактаб ва университет кампусларида консерватив ёшларни бирлаштирадиган қатор учрашув ва тадбирлар ўтказиб келарди. Трампнинг тарафдори бўлган Чарли ўтган йили Доналдга ҳам суиқасд уюштирилганидан озгина ўтиб, Республикачилар қурултойида сўзга чиққанди.

Трамп эса сайловда ғалаба қозониб, инаугурациядан бир кун аввал Вашингтондаги митингда Чарлига миннатдорлик билдирган, уни ақл бовар қилмас фантастик йигит дея тарифлаганди.

“Биз кучли овозни эшитдик, мен Чарлидан қон отилиб чиққанини кўрдим. Унинг танаси орқага кетиб, йиқила бошлади. Ўша дақиқалардаёқ одамлар тўсиқларни бузиб, турли томонга қоча бошлашди. Ортимга бурилганимда оқ сочли бир кексани полиция ушлаётганини кўрдим”, дейди NBC news репортажида чиққан гувоҳлардан бири Ҳикенс.

Чарли отилганидан кейин касалхонага етказилган, лекин барибир у ҳалок бўлди. Юта университети отишмадан кейин ёпилди ва дарслар бекор қилинди. Қачондан яна талабалар университетга қайтишини эса расмийлар эълон қилиши билдирилган. Университет матбуот котибига кўра, ўқ яқин бинодан отилган. Орада масофа тахминан 60 метр бўлган. Тадбирга кириш учун ҳеч қандай хавфсизлик текшируви бўлмаган, гувоҳларга кўра хоҳлаган одам у ерга кириб кетавериши мумкин бўлган.

Конгресс Вакиллар палатаси спикери Майк Жонсон отишмани сиёсий қотиллик дея атади. Бу АҚШга ярашмаслигини ҳам у қўшимча қилган.

Трамп Киркнинг ўлимини тасдиқлаганидан кейин бир соат ичида Оқ уй байроқларини ярмигача туширди. Бундан ташқари, 14 сентябрь куни қуёш ботгунга қадар хориждаги барча федерал бинолар, элчихоналар, консуллик идоралари ва бошқа АҚШ ҳукумати объектларида байроқларни ярмигача туширишни буюрган декларация чиқарди.

Полиция дастлабки бир неча соатлар ўтса-да, отган одамни топа олмади, гумонланувчи йўқ эди. Кейинчалик икки киши ҳибсга олингани, бироқ отишмага уларнинг мутлақо алоқаси йўқлиги эълон қилинди.

Чарлининг ўлимидан икки партия вакиллари ҳам бирдек мотамда эканини айтса-да, Трамп ўз видеомурожаатида отишмага радикал сўлларни айблади.

"Кўп йиллар давомида радикал сўллар Чарли каби ажойиб америкаликларни нацистлар, дунёдаги энг даҳшатли оммавий қотиллар ва жиноятчилар билан солиштиришди. Бундай риторика бугунги кунда мамлакатимизда кузатилаётган терроризм учун ҳам тўғри келади ва буни тўхтатиш керак”, деди президент.

CNN ҳам Чарлини ўлдирган шахс ҳали қидирилаётганини, қўлга олинганлар қўйиб юборилганини хабар қилди.

Марҳум Чарли Кирк Трампнинг дастурини қаттиқ ҳимоя қилган, Исроил тарафдори бўлган ва Ғазодаги очарчиликни бўлмаган дап деган фаоллардан эди. Унинг фикрича, Исроил бу урушда фақат ўзини ҳимоя қилган. Ҳамас эса террорчилар. Ғазодаги озиқ-овқат етишмовчилиги, маблағ ва манбаларнинг йўқлигини Чарли ёлғонга чиқарган, шубҳа остига олган.