Қуйидаги рўйхатда инсон томонидан қурилган энг кучли бешта тўғон жамланган бўлиб, уларнинг танланиши ўрнатилган гидроэнергетик қувватига асосланган. Ҳар бир шундай мега-лойиҳа ўнлаб йиллик режалаштириш, катта инвестициялар ва инновациялар самарасидир.

1. «Уч дара» тўғони (Хитой) – 22 500 мегаватт

Янцзи дарёсида барпо этилган «Уч дара» (Санся) тўғони бугунги кунда дунёдаги энг кучли ГЭС сифатида тан олинган. Унинг узунлиги 2300 метрдан ортиқ, баландлиги эса 181 метрни ташкил этади. Қурилиш 1993 йилда бошланган бўлиб, 2006 йилда якунланган. Бу улкан бетон иншоот катта миқёсли гидромуҳандисликда «имкон даражаси» чегараларини қайта белгилаб берди.

Тўғон йилига 90 миллиард киловатт-соатдан ортиқ электр энергияси ишлаб чиқаради. Шу билан бирга, у Хитойда энг кўп тошқин кузатиладиган дарё тизимларидан бири ҳисобланган Янцзи сув сатҳини тартибга солишга ёрдам беради.

Иншоот шунингдек дарёда кема қатновини жиддий равишда яхшилади: юк ташиш қуввати 18 миллион тоннадан тахминан 50 миллион тоннагача ошган, ташиш харажатлари эса 30 фоизга камайган.

2. Байхэтан тўғони (Хитой) – 16 000 мегаватт

2022 йили тўлиқ ишга тушган Байхэтан тўғони Хитой гидроэнергетикаси ривожида янги босқични ифодалайди. Цзинша дарёсида жойлашган бу иншоот 289 метр баландликка эга бўлиб, ҳар бири 1000 мегаватт қувватга эга турбиналардан фойдаланади — бугунгача яратилган энг кучли гидроагрегатлар.

20 миллиард куб метрдан ортиқ ҳажмга эга сув омбори йил давомида катта миқдорда барқарор электр энергияси ишлаб чиқариш имконини беради.

Байхэтан йилига 62 миллиард киловатт-соатдан ортиқ электр энергияси ишлаб чиқариб, Хитойнинг кўмирга боғлиқлигини кескин камайтиради. Қурилиш тахминан 13 йил давом этган бўлиб, мамлакатнинг узоқ муддатли энергия хавфсизлигини мустаҳкамлади — айниқса, иқтисодиётни кам углеродли ривожланиш йўлига ўтказишнинг ҳал қилувчи палласида. Станция ғарбий провинцияларни ҳам электр энергияси билан таъминлаб, саноат ўсишини тезлаштиради ва аввал етарли таъминотга эга бўлмаган ҳудудларда энергия инфратузилмасини яхшилайди.

3. Итайпу тўғони (Бразилия–Парагвай) – 14 000 мегаватт

Итайпу тўғони Бразилия ва Парагвай ўртасидаги халқаро ҳамкорлик рамзига айланган. 1984 йили Парана дарёсида барпо этилган бу иншоот 20 та юқори қувватли турбина билан жиҳозланган.