18–19 декабр кунлари бўлиб ўтган Европа Иттифоқи саммити иштирокчилари Украина учун ўта муҳим қарор қабул қилди: 2026–2027 йилларда Киевга 90 млрд евро миқдорида кредитлар бериш. Аслида, бу маблағлар Украина учун қайтарилмайдиган ва фоизсиз ҳисобланади — қарзни қоплаш фақат Россия Украинага тажовузкор уруш орқали етказилган зарарни қоплаб берганидан кейингина амалга ошиши мумкин.
Расмий Киев Европа кенгашининг қарорини қутлади. Украина президенти Володимир Зеленский ЕИ давлатлари раҳбарларига миннатдорчилик билдирди: “Бу — жиддий қўллаб-қувватлаш бўлиб, у ҳақиқатан ҳам бардошлилигимизни кучайтиради”, — деди у қарор эълон қилинганидан кейин дарҳол. Зеленский Россия активлари музлатилган ҳолда қолиши ва Украина яқин йиллар учун молиявий хавфсизлик кафолати олгани муҳимлигини таъкидлади.
Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибиха ЕИ қарорини ўз вақтидаги ва қатъий қадам деб атади: “Украина молиявий хавфсизлик кафолатини олди. Россия кутганидек бўлмади — Европанинг Украинага кўмаги сўнмайди. Россия активлари музлатилган ҳолда қолади. Европа бирдам ва кучли бўлиб қолмоқда”, — деб ёзди у X ижтимоий тармоғида.
Украина молия вазири Сергей Марченко ЕИ ажратган маблағлар бюджет ва мудофаа эҳтиёжларига йўналтирилишини маълум қилди: “Репарацион кредит бўйича иш давом этиши муҳим — уни амалга ошириш қўшимча тайёргарликни талаб қилади. Европа ҳамкорларига қатъият ва Украина эҳтиёжларини тушунгани учун раҳмат”, — деб ёзди Марченко Facebook’да.
ЕИ саммитининг Украинага 90 млрд евро ажратиш қарори стратегик жасорат намунаси бўлмади, аммо ЕИнинг келишиш ва муросага кела олиш қобилиятини кўрсатди, деб ҳисоблайди “Янги Европа” маркази директори Сергей Солодкий. “ЕИ украин томони қўллаб-қувватлаган сценарийни — музлатилган Россия активларидан репарацион кредит беришни қабул қилмади. Бироқ у энг ёмон сценарийдан ҳам қочди: бу эса умуман ҳеч қандай қарор қабул қилинмай қолиши билан тугаши мумкин эди”, — дея тушунтирди Солодкий DW’га берган изоҳида.
Эксперт ЕИ қарорининг стратегик аҳамиятини таъкидлади: Москва Ғарб Украинага ёрдамни тўхтатади, Украина курашни давом эттира олмай қолади ва бу Россия ғалабасига олиб келади, деб ҳисоблаган. Бироқ бу режа йўққа чиқди: Украина келаси икки йил учун барқарорликни таъминлайдиган базавий маблағларни кафолатлаб олди. “Бу Путиннинг тез ғалабага иқтисодий қулатиш орқали, кейин эса Украина ҳарбий таназзули орқали эришиш ҳисоб-китобини аниқ равишда емириб ташлайди”, — деди эксперт. Шу билан бирга, Солодкий Россия элитаси аллақачон “қўлини ишқалаётгани”ни тан олди — чунки улар ЕИ ичидаги айрим раҳбарларни қўрқитишга муваффақ бўлган.
