НАТО бош котиби Рютте Украинани янада қўллаб-қувватлашга чақирди

Ғарбнинг кўплаб мамлакатларида 25 декабрда нишонланадиган Рождество арафасида Шимолий Атлантика алянси бош котиби Марк Рютте Киев иттифоқчиларини Украинани қўллаб-қувватлашни сусайтирмасликка чақирди. Россия президенти Владимир Путин раҳбарлигидаги Россия НАТОга аъзо давлатлардан бирига ҳужум қилиб қолишининг олдини олиш учун Украина кучли ҳолатда қолишига эришиш зарур, дея таъкидлади Нидерландиянинг собиқ бош вазири dpa агентлигига берган интервюсида. Интервю сешанба куни, 23 декабрда, эълон қилинди.

Шу билан бирга, НАТО аъзолари жорий йил июн ойида Ҳаагада бўлиб ўтган саммитда қабул қилинган қарорга амал қилиши, 2035 йилга қадар мудофаа харажатларини ЯИМнинг 5 фоизигача етказиши керак, деди у. “Агар биз шу икки ишни қилсак, ўзимизни ҳимоя қилиш учун етарлича кучли бўламиз ва Путин ҳеч қачон бундай қилишга (НАТО таркибидаги бирор давлатга ҳужум қилишга — Таҳр.) уринмайди”, — деди Марк Рютте.

Мудофаа харажатларини ошириш ҳақида гапирганида, у алоҳида равишда Германияни таъкидлади. “Германия ҳозир қилаётган ишлар ҳақиқатан ҳам таъсирли, — деди у. — Германиясиз ҳеч нарса чиқмайди. У бошқаларга ўзининг етакчи ролини кўрсатиши керак — ва у буни қиляпти”. Рютте Берлин мудофаа харажатларини ЯИМнинг 3,5 фоизига 2035 йилгача эмас, балки 2029 йилга қадар етказишни мақсад қилганини эслатди. 2024 йилда Германиянинг мудофаа харажатлари ЯИМнинг 2 фоизини ташкил этган.

Шимолий Атлантика алянси бош котиби фикрича, қурол-яроғни кўпайтириш жуда тез суръатларда кечиши керак. “Махфий хизматларнинг турли баҳолашларига кўра, вазият 2027, 2029 ёки 2031 йилдан бошлаб хавфли тус олиши мумкин”, — дея огоҳлантирди у. Россия томонидан бўлиши мумкин бўлган таҳдид ҳақида гапирар экан, Рютте ҳозирги кунда РФ ўз бюджетига киритилган маблағларнинг тахминан 40 фоизини ҳарбий эҳтиёжларга сарфлаётганини эслатди.

“Бундан ташқари, Украинадаги урушдан кўриниб турибдики, Путин 1,1 млн одамни қурбон қилишга тайёр”, — деди НАТО бош котиби, Россия томонидан ҳалок бўлганлар ва яраланганлар сони бўйича баҳоларни назарда тутган ҳолда.

Журналистларнинг АҚШнинг Украинада тинчликка эришиш бўйича саъй-ҳаракатлари келаётган йилда муваффақиятли бўлиши мумкинми, деган саволига НАТО бош котиби башорат қилишни истамаслигини билдирди. “Фақат шуни айта оламанки, америкаликлар, европаликлар ва, албатта, украинлар бу борада ниҳоятда жиддий меҳнат қиляпти”, — деди dpa суҳбатдоши.

Шу билан бирга, Марк Рютте уруш тугагандан сўнг мустаҳкам хавфсизлик кафолатлари берилиши кераклигини қўшимча қилди: “Путин шуни билсинки: агар у яна бир бор бундай қилишга (Украинага ҳужум қилишга — таҳр.) уринса, жавоб вайронкор бўлади”.

НАТО бош котибининг айтишича, АҚШ президенти Доналд Трамп раҳбарлигида АҚШ қўллаб-қувватловига европалик иттифоқчилар энди таяна олмаслиги мумкин, деган хавотири йўқ. “Мен АҚШ ҳақида умуман хавотир олмайман, чунки АҚШ ўзининг НАТОга садоқатини ҳис қилади”, — деди у.

“Миллий хавфсизлик стратегиясида аниқ кўрсатилган: хавфсиз Европа, шунингдек, НАТО мамлакатлари ўртасидаги яқин ҳамкорлик АҚШ учун устувор йўналишдир, — дея давом этди Рютте. — Бундан ташқари, АҚШнинг НАТО доирасида ўзининг жуда аниқ манфаатлари бор”. Шу муносабат билан у АҚШ учун муҳим масалалардан бири Арктика эканини эслатди: “уни эса фақат биргаликдаги саъй-ҳаракатлар билан ҳимоя қилиш мумкин”.