Техника асрида «ўрмон қонунлари» – ҳафта дайжести

Ассалому алайкум, азизлар. Бугун 11 январ, якшанба. 2026 йилнинг эндигина ўн куни ортда қолди, лекин бу ўн кунда шунчалик кўп ишлар бўлиб кетдики, бутун йилга татигулик. Америка Мадурони асир олиб, Россия кемасига десант туширди, Эронда охирги йиллардаги энг жиддий намойишлар авж олди, Путин яна севимли ракетаси «Орешник»ни ишлатди, лекин осмон узилиб ерга тушмади, жонажон сайёрамиз ўз ўқи атрофида ҳеч нарса бўлмагандек айланишда давом этмоқда. Шунча иш бир ҳафтада бўлиб кетди. Қуйида ҳафтанинг шу ва бошқа муҳим воқеаларини биргаликда эслаймиз.

{Yii::t(}

Ўтказиб юбориш 6s

Ўтказиб юбориш

Мадурони олиб қочишди

3 январ куни замонавий дунё тарихида кузатилмаган фантастик воқеа содир бўлди. Америка махсус хизматлари Венесуэла ҳаво мудофаасини қисқа вақтда яксон қилиб, Каракас марказидаги қаттиқ қўриқланадиган қароргоҳдан мамлакат президенти Николас Мадурони олиб қочди. Операция жуда тез ўтказилди, чегарадан кириб ҳаво мудофаасини яксон қилиш ва Мадурони олиб чиқиб кетиш учун уч соат етарли бўлгани, Венесуэла президентини ўғирлаш учун ўтказилган асосий операция учун атиги ярим соат сарфлангани айтилди.

Венесуэла президенти ўғирлангани ҳақида хабарлар чиқа бошлаган вақтда синиор Мадуро Америка ҳарбий кемасида Ню Йорк томон йўлга чиқиб бўлганди. Уни аллақачон наркотерроризмда айблаб, суд қилишга ҳам улгуришди.

Трамп Мадуро қўлга олинишини фавқулодда кўтаринкилик билан эълон қилди. Амалиёт «Американинг кучини кўрсатиб қўйганини» айтди, уни бошқарган генералларни мақтаб, «уларга ўхшаган қўмондонлар бўлса, Россия ва Украина ўртасидаги уруш ҳам жуда тез тугарди», деди.

Американинг бу ҳаракати бутун дунёни шокка туширди. Тўғри, Вашингтон Венесуэла атрофида анчадан бери қўшин тўплаётган, Мадурони ағдариш даъвосини яширмаётганди, лекин воқеалар бунчалик тез ривожланиши, Венесуэладаги режим Мадурони бунчалик осон олиб қочиш орқали қулашини ҳеч ким тасаввур қилмаганди.

Ғарбий яримшар даъвоси

Трамп Николас Мадуро қўлга олинганидан кейин навбатдаги марта АҚШ «минтақани тўлиқ ўз таъсир доирасидаги ҳудудга айлантиришга ҳақли экани» ҳақида гапирди. Давлат департаменти саҳифасида «Бу бизнинг яримшар», деган пост пайдо бўлди. Бу Ғарбий яримшар Американики, дегани эди.

Венесуэла Россиянинг узоқ йиллик иттифоқчиси. Дунёдаги энг катта нефт захирасига эга давлат Американинг қўшниси бўлатуриб Россия билан иттифоқчи экани Трампга ёқмади. Мадуро қўлга олинганидан кўп ўтмай Трамп энди Данияга тегишли дунёдаги энг катта орол Гренландияга даъво қилишни бошлади.

Трамп иккинчи муддатга киришиши билан Гренландия атрофини «Россия ва Хитой эгаллаб олаётгани», бунга йўл қўйиб бўлмаслиги ҳақида кўп гапиряпти. Мадурони бу тарзда олиб қочишгач, энди Дания ва Европа Иттифоқи ҳам қўрқиб қолди. Чунки Трамп энди расман Европа Иттифоқи ҳудуди ҳисобланган Гренландияда ҳам «махсус ҳарбий амалиёт» бошламаслигига ҳеч ким кафолат бермайди.

Дарвоқе, Америка бутун континентни ўз таъсир доирасидаги ҳудудга айлантиришга ҳақли, деган гапни Трамп ўйлаб топмаган, 200 йил аввал АҚШнинг бешинчи президенти Жеймс Монро илк марта бу ҳақда гапирган. «Монро доктринаси» шу кунларда фоал муҳокама қилинмоқда. Биз бу мавзуга алоҳида тўхталдик.

Россия кемасида АҚШ десанти

Ҳафтанинг яна бир шов-шувли воқеаси АҚШ Россия «соядаги флоти»га тегишли бир нечта кемаларни қўлга олгани бўлди. Хусусан, Венесуэлага нисбатан жорий қилинган чекловни бузиш айблови билан Атлантика океанида «Bella 1» нефт ташувчи танкери қўлга олинган. Операцияни Америка қуролли кучларининг Европа қўмондонлиги амалга оширди. Вертолётдан кемага Америка армияси десантлари тушиб, экипажни қўлга олган. Улар Америкада суд қилиниши айтилмоқда.

Қизиғи, кема таъқиб қилинаётганда бошқа давлат байроғи билан сузаётган бўлган, лекин америкаликлар операция бошлаши арафасида унда Россия байроғи кўтарилган, капитан бу байроқ америкалик ҳарбийларни тўхтатади деб ўйлаган кўринади. Операция вақтида яқин орада Россия ҳарбий кемаси ҳам бўлган, хусусан, сувости кемаси. Лекин уларга негадир аралашмаган.

Шу тариқа ҳафта давомида АҚШ Россия «соядаги флоти»га тегишли бешта нефт танкерини қўлга олди. Америка томонининг ҳисоблашича, Венесуэла нефт экспортининг 70 фоизи айнан Россия соядаги флотига тегишли танкерлар орқали амалга оширилади. Россия ҳозирча америкалик ҳарбийлар рус кемаларини ушлаётганига фақат ташқи ишлар вазирлиги баёнотлари орқали муносабат билдиряпти, ҳеч қандай ҳарбий жавоб бўлгани йўқ.

Путин яна «Орешник»ни ишлатди

Россия президенти Путин энг яқин иттифоқчиларидан бири Николас Мадуро қўлга олингани, шунингдек, Америка армияси Россия танкерларига десант тушириб, қўлга олаётганига ҳеч қандай муносабат билдиргани йўқ.

Ҳафта давомида россиялик ҳарбийлар Украинанинг Лвив шаҳрига Путин яхши кўрадиган «Орешник» баллистик ракетаси билан зарба берди. Украина нашрларига кўра, ракета Полша чегараси яқинига бориб тушган. Россия томони бу зарбани «Украина Путиннинг Валдайдаги қароргоҳига ҳужум қилгани учун жавоб» деб атади. Зарба айнан қандай объектга берилгани, қандай нишон йўқ қилингани аниқ эмас.

Афтидан Путин охирги вақтларда бўлаётган барча воқеаларга севимли ракетасини қўшни давлатга учириш билан муносабат билдирди. Ҳафта давомида Россия Украина шаҳарларидаги энергообъектларга ҳужум қилди. Оқибатда совуқ қиш кунларида минглаб украинлар электр таъминоти ва иссиқликдан узилиб қолди.

Эронда намойишлар

Ҳафта давомида Эронда нарх-наво ошишидан норози одамлар намойишга чиқди. Эронда намойишлар қандай бостирилиши ҳисобга олиниб, бу намойишлар ҳам тезда тугаши тахмин қилинганди, лекин бу гал барчаси жиддий тус олди. Бутун мамлакатда намойишчилар кўчага чиқди, баъзи шаҳарларда полиция ҳам улар томонга ўтгани айтилмоқда. Намойишчилар бир нечта шаҳарларни эгаллагани ҳам айтиляпти, лекин бунга ишониш қийин, чунки қуролсиз шаҳарларни эгаллаб бўлмайди.

Эронликлар ҳали мамлакатда интернет ўчирилмай туриб намойишдан видеолар эълон қилиб борди. Уларда одамлар Хоминаийни кетишга чорлагани эшитилган. Намойишлар фонида Эрон олий раҳбари Али Хоминаий мурожаат йўллаб, «Трамп тез орада ағдарилишини» айтди.

Дарвоқе, Эронда намойишлар бошланиши билан Доналд Трамп Теҳрон намойишчиларга куч ишлатса, уларга ёрдам беришга тайёрлигини айтди. Эрон раҳбарияти кутилганидек «намойишлар Америка томонидан ташкиллаштирилганини» айтмоқда. Ҳозир бутун Эронда интернет ўчирилган, намойишлар қандай давом этаётгани ҳақида маълумот олиш деярли имконсиз.

Америкада қотиллик

Ҳафта давомида АҚШнинг Минниаполис шаҳрида даҳшатли қотиллик юз берди. АҚШ Иммиграция ва божхона полицияси ICE 37 ёшли Америка фуқароси Рене Никол Гудни отиб ўлдирди. Иммиграция полицияси Трамп ташаббусига кўра ноқонуний мигрантларни қувиб солиш билан шуғулланмоқда. Ана шунақа рейдлардан бири кетаётганда Америка фуқароси бўлган аёл афтидан ўз норозилигини билдириш учун машинасини йўлга кўндаланг қўйиб, йўлни тўсишга уринган. Аслида аёл йўлни тўсиб ҳам қўймайди, унинг ёнидан ўтиш учун йўл бор эди. Бироқ полиция аёлни тўхтатиш учун унинг машинасига яқинлашади. Аёл полицияни айланиб ўтиш учун машинани ҳайдаётганда, бошқа бир полициячи уни отиб ўлдиради.

Воқеани атрофдаги кўпчилик одам томоша қилиб туради. Тезда бутун мамлакатда Трампнинг миграция сиёсатига қарши намойишлар бошланиб кетди. Трамп полициячи ўзини ҳимоя қилгани, у тўғри йўл тутганини айтиб чиқди. Ваҳоланки, аёл полицияга ҳеч қандай хавф туғдирмаган, машинани унинг устига ҳайдамаганди.

Одамлар намойишга чиққач, қуролли полициячилар билан тўқнашишга мажбур бўлди. Ва бу воқеаларнинг барчаси «демократия ҳимоячиси эканини» иддао қиладиган, лекин амалда қўшни давлат президентини ўғирлаб мақтанадиган Америкада содир бўлди. Минниаполис мэри Жейкоб Фрей иммиграция полициясини шаҳардан даф бўлишга чақирди, мэр Трампнинг полиция ўзини ҳимоя қилди деган иддаосини рад этди.

Ана шунақа гаплар, азизлар. Техника асрида ўрмон қоидалари – ким зўравон бўлса, ўша омон қолади, ким безбетроқ бўлса, ғорнинг тўри ўшаники! Буларнинг барчаси ултразамонавий асримизда содир бўлаётганига ишониш қийин. Катта-катта давлатлар одамга ўхшаб яшаш ўрнига президент олиб қочади, қўшнисига ракета отиб мақтанади, ҳукуматга норозилигини билдирган ожиза аёлни ҳирсдай эркак безбетларча отиб ташлайди, кейин Америка президенти чиқиб, у тўғри қилди, дейди. Жуда ёмон давр бошланди, жуда ҳам ёмон...