ГУР: Россия илк бор Украинага “Герань-5” ҳужумкор дронлари билан ҳужум қилди

2026 йил бошида Украинага қарши қўшма ҳаво ҳужумлари пайтида Россия армияси илк бор узунлиги тахминан 6 метр, қанот ёйилиши 5,5 метргача бўлган янги “Герань-5” зарбали дронини қўллади. Бу ҳақда Украина Мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармаси якшанба, 11 январ куни хабар берди. Идора қўшимча қилишича, ушбу дроннинг жанговар қисми оғирлиги тахминан 90 кг, кўрсатилган зарба масофаси эса минг километр атрофида.

Разведка материалларида қайд этилишича, мазкур дрон “Герань” линиясидаги олдинги модификациялардан фарқли равишда “оддий аэродинамик схема” асосида ишланган, бироқ асосий муҳим узеллар ва компонентларнинг катта қисми ушбу сериянинг бошқа намуналари билан бирхиллаштирилган (унификация қилинган). Хусусан, янги ҳужумкор дронга Raspberry микрокомпютери ва 3G/4G-модемлар асосидаги “Комета” номли 12-каналли сунъий йўлдош навигация тизими, шунингдек “Герань-3”да қўлланганига ўхшаш, аммо каттароқ тортиш кучига эга Telefly реактив двигатели ўрнатилгани айтилган.

“Аввалги ‘Герань’лар ҳолатида бўлгани каби, бу дронни ҳам Россия Федерациясининг ўз ишланмаси деб ҳисоблаш қийин. Эроннинг Karrar дрони билан сезиларли конструктив ва технологик ўхшашлик қайд этилди”, — деди ГУР.

Украина разведкасидаги маълумотларга кўра, РФ “Герань-5”ни авиация ташувчиларидан — хусусан Су-25 самолётларидан ишга тушириш вариантларини ҳам ишлаб чиқмоқда: бу парвоз масофасини ошириш ва қўллашни арзонлаштиришга хизмат қилиши мумкин. Шунингдек, аппаратни Украина авиациясига қарши курашиш мақсадида “ҳаво-ҳаво” туридаги ракеталар билан жиҳозлаш имконияти ҳам кўриб чиқилаётгани айтилган.

“ГУР мутахассислари душман қўллаган намуналарни ҳар томонлама ўрганишни бошлади. Конструкция, таркибий қисмлар ва электрон компонент базаси бўйича батафсил таҳлил яқин вақт ичида War&Sanctions порталидаги ‘Зарба воситалари’ бўлимида эълон қилинади”, — дейилади идора хабарномасида. “Герань-5” қачон ва қаерда қўллангани ҳозирча аниқ айтилмаган.

Украина ҚК Ҳаво кучларининг кундалик маълумотларида асосан Эронда ишлаб чиқарилган Shahed дронлари ҳамда “Гербера” дронлари қўлланган Россия ҳужумлари тилга олинади. “Герань” дронлари эса Россиянинг Украинага қарши уруши бошланганидан бери фақат бир неча марта эсга олинган. Биринчи марта бу 2022 йил 20 сентябрда содир бўлган: ўшанда Миколайив вилоятида “душманнинг Эронда ишлаб чиқарилган Shahed-136 камикадзе-дрони, Россия ҳарбийлари уни ‘Герань-2’ деб белгилайди”, уриб туширилган. Ўшанда у 50 кг жанговар қисмга эга, узунлиги 3,5 м, қанот ёйилиши 2,5 метр бўлган қурилма экани айтилган.

Der Spiegel журнали декабр охирида ҳарбий таҳлилчиларга таяниб, Россия Украинага қарши урушида янги камикадзе-дронни қўллаётгани, у Эроннинг Shahed дронининг технологик жиҳатдан соддалаштирилган ва ишлаб чиқаришга арзонроқ модификацияси эканини хабар қилган эди. Гап 2025 йилда Эрон тақдим этган Shahed-107 модели ҳақида кетган. Халқаро стратегик тадқиқотлар институти (IISS) дронлар бўйича эксперти Фабиан Хинц айтишича, бундай дроннинг парвоз масофаси қисқароқ (тахминан 1400 км) ва енгиллаштирилган портловчи жанговар қисмга эга.

Материалда қайд этилишича, “Герань-2” дронлари РФда Эрон технологияси асосида оммавий ишлаб чиқарилмоқда. Россия армияси бундай дронларни “тўда ҳужумлари”да қўллайди: ўнлаб дронларни учириш Украинага арзон нишонларга қарши қиммат ва танқис зенит ракеталарини сарфлашга мажбур қилади ҳамда ҲҲМ тизимларини баллистик ракеталардан чалғитади. Эксперт фикрича, янги турдаги дрондан фойдаланиш Россиянинг уруш харажатларини оптималлаштиришга интилаётганидан далолат бериши мумкин.

Украина разведкаси маълумотларига кўра, “Герань-2” туридаги битта дроннинг таннархи тахминан 60 минг АҚШ доллари (тахминан 52 минг евро). Shahed-107 эса Хитой бутловчи буюмлари ҳисобига анча арзон ва ишлаб чиқариш тезроқ экани айтилган.