Британиялик сиёсатчилар «Маша ва Айиқ» мултфилмини тақиқлашга чақирди

Netflix глобал платформаси 11 йилдан бери Россия мултфилмларини намойиш этиб келмоқда. BBC хабарига кўра, бу йил компания шўх қизча ва нафақадаги цирк айиғи («Маша ва Айиқ») ҳақидаги ҳикояларнинг саккизинчи ва тўққизинчи мавсумлари учун ҳуқуқларни сотиб олди. Улардан ташқари, сериалда айиқ, турли хил ўрмон ҳайвонлари, Москвадан келган Машанинг амакиваччаси ва ҳатто ўзга сайёраликлар ҳам бор.

Британиянинг олтита партиясидан 50 нафар депутат - улар орасида лейбористлар, консерваторлар, либерал-демократлар, яшиллар ва Шотландия миллий партияси ва Уэлснинг Plaid Society аъзолари бор - Британия маданият вазири Лиза Нандига мактуб йўллаб, мултсериал тарғибот эканини таъкидламоқда.

Парламентарийлар буни фақат сериалнинг энг қадимги эпизодларидан бири бўлган «Чегара қулфда» (2010 йил) сериясидан топди. У ерда Маша айиқнинг полизини қўриқлашга уриниб, аввал кўк ҳошияли ва қизил юлдузли фуражкани (шунга ўхшашини НКВД ходимлари кийган), кейин эса танкчи шлемини кияди.

Дастлаб, машҳур мултфилм томошабинларнинг мақтовларидан бошқа ҳеч нарса тўпламади, аммо эртаклар Россия тарғиботининг усулларидан бири бўлиши мумкинлиги ҳақидаги биринчи даъволар 2022 йил феврал ойида Россиянинг Украинага бостириб киришидан олдин пайдо бўлган. Финляндия, Эстония ва Литвада шундай баёнотлар берилди.

Кенг кўламли тажовуз бошлангандан сўнг, танқидчиларнинг овози баландроқ чиқди. Эстония ташқи ишлар вазири Маргус Цахкна Netflix’нинг мултфилмнинг янги серияларига бўлган ҳуқуқларни сотиб олиш қарорига кескин муносабат билдирди.

«Россия нафақат ракеталар, балки ривоятлар билан ҳам уруш олиб бормоқда, деб ёзди у ўзининг ижтимоий тармоқларида. - «Маша ва Айиқ» - бу Кремл юмшоқ кучининг бир қисми бўлиб, у кремлпараст, милитаристик образларни болалар учун мўлжалланган кўнгилочар контентга сингдиради, шу билан бирга Россия тажовузи ва империя амбицияларини меъёрлаштиради. Агар болалар учун мўлжалланган маҳсулотларда нацистлар рамзи кўрсатилса, дунё бунга чидамайди. Совет рамзлари ҳам худди шундай аниқ ахлоқий баҳога лойиқдир».

Цахкна кўплаб халқлар, жумладан, эстон халқи учун НКВД рамзи оккупация, оммавий қотилликлар ва депортацияларни эслатишини айтди.

Британиялик парламентарийлар вазирга НКВД СССР аҳолисининг ўн миллионлаб одамларини оммавий равишда депортация қилиш, қатл этиш ва таъқиб қилишда айбдор эканини маълум қилди. Депутатларнинг фикрича, бундай реклама «глобал ёш аудитория учун совет ҳарбий эстетикасини фаол нормаллаштиради».

Буюк Британияда сериални Netflix’дан ташқари ITV телеканалига тегишли ITVX стриминг хизмати ҳам намойиш этади.

Сериални ишлаб чиқарувчи Animaccord студияси тарғибот айбловларини рад этмоқда. 2025 йилда студия Россияни бутунлай тарк этди ва сериал яратишда Россиянинг ҳеч қандай сармояси йўқлигини таъкидлади. Хатни имзолаган британиялик депутатлар эса, Кипрда рўйхатдан ўтганига қарамай, студия ҳали ҳам Россияда солиқ тўлаётганини таъкидламоқда.