Музокараларга тайёр Эрон, Хитойда қатл этилган 11 киши ва қисқа оташкесимга рози бўлган Путин – кун дайжести

Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.

Эрон спикери музокаралар шарти ҳақида гапирди

Эрон парламенти спикери Муҳаммад Боқирнинг айтишича, АҚШ президенти Доналд Трамп «урушни бошлаши мумкин, бироқ унинг қандай якунланишини назорат қила олмайди». Шу билан бирга, у «фақат реал ва куч билан мажбурланмаган музокаралар бўлса» Теҳрон очиқ қолишини таъкидлади.

«Биз музокараларга тайёрмиз. Аммо бу Америка президенти истаётган мулоқот тури эканига ишонмаймиз», - деди Боқир CNNʼга берган интервюсида.

У Вашингтонни куч ишлатиш орқали дипломатияни издан чиқаришда айблади: АҚШ «Эрон билан музокараларнинг олтинчи раунди бўлиб ўтишидан икки кун олдин музокаралар столини бомбардимон қилди».

«Эрон халқининг иқтисодий манфаатлари кафолатланмагунча, ҳеч қандай музокара бўлмайди. Биз буйруқ бериб ўтиришни музокара деб ҳисобламаймиз», деди у.

Шунингдек, у ҳарбий босим остида олиб бориладиган музокаралар вазиятни янада кескинлаштиришидан огоҳлантирди.

«Агар Трамп Нобел тинчлик мукофотини хоҳласа, атрофидаги уруш тарафдорлари ва таслим бўлишни тарғиб қилувчилардан узоқлашиши керак», - дея қўшимча қилди Боқир.

Бу баёнотлар Трампнинг «улкан армада» Эронга йўл олаётгани ҳақидаги баёноти ва «музокара столига» чақирганидан кейин янгради.

Эрон расмийлари бунга уруш ва жавоб зарбалари ҳақидаги огоҳлантиришлар билан жавоб қайтармоқда. Шу билан бирга Теҳрон адолатли шартлар асосидагина музокараларга очиқ қолишини таъкидламоқда.

Россия–Украина уруши

Пайшанба куни АҚШ президенти Доналд Трамп совуқ қиш об-ҳавоси сабаб Россия етакчиси Украина шаҳарларига бир ҳафта давомида ўқ узмасликка рози бўлганини айтди.

«Биз президент Путиндан бир ҳафта давомида ўқ отишни тўхтатишлари мумкинми, деб сўрадик. Чунки уларда ҳам биздагидек совуқ бўляпти. У бунга рози бўлди. Биз буни жуда юқори баҳоладик», деди Трамп Оқ уйдаги Овал кабинетда.

Москва томони бу хабарларга изоҳ бермади. Украина эса «келишувлар бажарилишига умид қилишини» айтди.

Кейинроқ Украина президенти Володимир Зеленский кечки видеомурожаатида АҚШга миннатдорлик билдирди ва «Америка бу масалада муваффақият қозонишига умид қиламиз», деди.

Ўтган ҳафтадаги Россия ҳаво ҳужумлари оқибатида Киевнинг иситиш ва электр таъминотида катта йўқотишлар бўлди. Киевда тиклаш ишлари бўйича фавқулодда хизматлар ҳануз ишламоқда. Ҳаво ҳарорати -10 даражагача тушган, келаси ҳафтада эса янада совуқроқ бўлиши кутилмоқда.

Шу кунларда Россия навбатдаги алмашинув доирасида 1 000 нафар украиналик аскарнинг жасадини ҳам Киевга топширди.

Кремл бош музокарачиси Владимир Мединскийнинг айтишича, бунинг эвазига Россия 38 нафар аскарнинг жасадини қабул қилиб олган. Мединский эълон қилган суратларда био-хавфсизлик кийимида бўлган шахслар жасадларни ташиш учун мўлжалланган юк машиналари ёнида тургани тасвирланган.

2022 йил февралида бошланган Россиянинг босқинчилик уруши тўрт йиллигига яқинлашмоқда. Шу билан бирга икки давлат ўртасида тинчлик битимини воситачилар орқали тузиш ҳаракатлари ҳам давом этмоқда.

Хитойда 11 киши қатл этилди

Хитой Мянмадаги жиноий гуруҳлар таркибида бўлган 11 нафар шахсни қатл этди. «Синхуа» ахборот агентлигига кўра, мазкур 11 нафар шахс ўтган йили сентябр ойида Хитой шарқидаги Венчжоу шаҳар судида айбдор деб топилиб, ўлим жазосига ҳукм қилинган.

Хабарда айтилишича, улар қасддан одам ўлдириш, қасддан тан жароҳати етказиш, ноқонуний ҳибсда сақлаш, фирибгарлик ва ноқонуний қиморхоналарни бошқариш каби жиноятлар учун ўлимга ҳукм қилинган.

Мазкур 11 киши 2015 йилдан буён Мянмада бир нечта операцион базалар ташкил этиб, телекоммуникация фирибгарлиги билан шуғуллангани аниқланган. Олий халқ суди маълумотига кўра, фирибгарлик ва қимор фаолиятлари орқали ўтказилган маблағлар ҳажми 1,4 миллиард доллардан ошган.

«Бу гуруҳлар фирибгарликда иштирок этган шахсларни қасддан ўлдирган ва калтаклаган. Оқибатда 14 нафар Хитой фуқароси ҳалок бўлган, яна бошқалар жароҳат олган», - дейилади хабарда.

Бундай «фирибгарлик марказлари» Жануби-Шарқий Осиёдаги қонун устуворлиги заиф бўлган давлатлар ҳудудида кенг тарқалган. Кўп миллиард долларлик ноқонуний саноатга айланган бу марказларда одатда одам савдоси қурбони бўлган чет элликлар ишлайди.

Бу марказларнинг аксарияти Мянмадаги қуролли гуруҳлар билан ҳамкорлик қилувчи хитойлик жиноий синдикатлар томонидан бошқарилади. Сўнгги йилларда Хитой уларга қарши кенг уруш очди ва ўғирланган минглаб фуқароларини қайтарди.

Исроил яна 15 нафар фаластинликнинг жасадини топширди

29 январ куни Исроил Ғазодаги уруш давомида ҳалок бўлган 15 нафар фаластинликнинг жасадини топширди. Бу сўнгги исроиллик гаровга олинган шахснинг қолдиқлари қайтариб олинганидан уч кун ўтиб амалга оширилди. Воситачилик қилаётган томонлар ушбу қадамлар Тинчлик режасининг кейинги босқичини амалга оширишга йўл очишидан умид қилмоқда.

Тирик ва ҳалок бўлган барча гаровга олинганларни топшириш сулҳ битимида аниқ белгиланган асосий мажбурият эди.

Ғазодаги соғлиқни сақлаш идораси 15 та жасад қабул қилинганини тасдиқлаб, энди уларни аниқлашга уринишини билдирди.

Идорага кўра, октябр ойидан бери топширилган юзлаб фаластинлик жасадларнинг атиги 99 нафари аниқланган. Аниқланмаган жасадлар эса оммавий қабрларга дафн этилган.

Исроил ОАВлари хабар беришича, хавфсизлик соҳасидаги юқори мартабали манба Исроил ҳарбийлари Ғазодаги уруш давомида 71 мингдан ортиқ фаластинлик ҳалок бўлгани тан олинишини айтмоқда.

Пайшанба куни ҳарбий манба Исроил журналистларига умумий рақамлар асосан тўғри эканини билдирган. Бироқ ҳалок бўлганларнинг нечтаси жангчи, нечтаси тўғридан тўғри ҳарбий ҳаракатлар оқибатида ўлганини аниқ ажратиб бўлмаганини айтган.

Кейинроқ IDF расмийлари ҳарбий амалдор эълон қилган тафсилотлар расмий маълумотларини акс эттирмаслигини билдирди.

Олдинлари Исроил Ҳамас келтирган рақамларни инкор этиб келган. Лекин Ғазодаги 71 мингдан ортиқ қурбон БМТ ва бошқа инсон ҳуқуқлари ташкилотлари томонидан ишончли деб топилган ҳамда халқаро ОАВлар томонидан келтирилади.

Трамп Британияни огоҳлантирди

АҚШ президенти Доналд Трамп Буюк Британияни Пекин билан бизнес алоқаларига киришишдан огоҳлантирди. Бу пайтда бош вазир Кеир Стармер Буюк Британия–Хитой бизнес форумида Си билан бўлган «жуда илиқ» учрашувлар «кутилган даражадаги мулоқотни» таъминлаганини айтди.

Хитой раиси Си Жинпинг билан уч соатлик музокаралар давомида Британия етакчиси бозорлар очиқлигини кенгайтириш, божларни пасайтириш ва инвестиция битимларини назарда тутувчи «янада мураккаброқ муносабатлар» зарурлигини таъкидлади.

Стармер Хитойга учиш чоғида Британия Трампни ғазаблантирмасдан туриб ҳам Хитой билан иқтисодий алоқаларни мустаҳкамлашда давом этиши мумкин, деганди.

Стармер Буюк Британия АҚШ ёки Хитой билан яқинлашиш ўртасида танлов қилишга мажбур эмаслигини айтди.

Бироқ Вашингтонда ушбу алоқалар ҳақидаги саволларга жавобан Трамп «бу улар учун жуда хавфли», демоқда.

Апрел ойида ўзи ҳам Хитойга боришни режалаётган Трампга Канада бош вазирининг Пекинда имзоланган иқтисодий битимлари ҳам ёқмаганди.

Карнидан ташқари Франция президенти Эммануэл Макрон декабр ойида Хитойга ташриф буюрган. Германия канцлери Фридрих Мерц ҳам яқин орада Хитойга бориши кутилмоқда.