Панама канали Хитой компаниясидан олиб қўйилди

Панама Олий суди Ҳонконгнинг CK Hutchison компанияси билан Панама каналининг ҳар икки томонидаги порт - Тинч океани соҳилидаги Балбоа ва Атлантика океанидаги Кристобал портларини бошқариш бўйича шартномани бекор қилди. Бу ҳақда The Wall Street Journal хабар берди.

Судьялар келишув шартларини мамлакат конституциясига зид деб топди. Қайд этилишича, бу қарор АҚШ президенти Доналд Трампнинг Ғарбий яримшарда таъсир ўтказиш учун Хитой билан қарама-қаршиликдаги дипломатик ғалабаси бўлди.

Трамп бир йил олдин канал атрофидаги Хитой инфратузилмаси Қўшма Штатлар хавфсизлигига таҳдид солаётганини назарда тутиб: «Панама каналини Хитой бошқаради, биз эса уни Хитойга бермаганмиз», деган эди.

Хусусий ҳуқуқшунослар ва Панаманинг бош назоратчиси шартномалар давлат ва солиқ тўловчилар манфаатларини бузаётганини даъво қилиб, CK Hutchison  компаниясига қарши даъво қўзғатди. Ҳукумат текшируви шуни кўрсатдики, 1990-йилларнинг охиридан бери компания билан келишув шартлари туфайли мамлакат бюджети 1,3 миллиард доллар тушумдан айрилган. Лицензия бекор қилингандан сўнг, Панама ҳукумати портларнинг вақтинчалик операторини ёллашни, кейин эса янги танлов ўтказишни режалаштирмоқда.

WSJ нашрининг ёзишича, Пекин учун бу Хитойнинг минтақадаги асосий иттифоқчиси - Венесуэла етакчиси Николас Мадуро Америка ҳарбийлари томонидан Каракасда қўлга олинганидан бир неча ҳафта ўтиб содир бўлган дипломатик мағлубиятдир. Хитой ҳукуматининг режаларидан хабардор манбанинг маълум қилишича, Пекин ўз манфаатларини ҳимоя қилиш йўлларини ўрганиш учун Лотин Америкаси бўйича ишчи гуруҳ тузмоқда ва эҳтимол, жавоб чоралари вариантларини излайди.

Шу билан бирга, Хитойнинг Лотин Америкаси инфратузилмасига киритган сармояси қарийб 300 миллиард долларга етганига қарамай, АҚШ Панаманинг энг йирик сармоядори ва савдо шериги бўлиб қолмоқда. Мамлакат миллий валюта сифатида АҚШ долларидан фойдаланади ва на Марказий банкка, на Қуролли кучларга эга.