Германия канцлери Эрон парчаланиши хавфидан огоҳлантирди

ГФР канцлери Фридрих Мерц Эрон парчаланиши эҳтимоли ҳақида огоҳлантирди. 6 март, жума куни Мюнхенда ўтказилган матбуот анжуманида Германия ҳукумати раҳбари Европа учун “узоққа чўзиладиган оқибатлар”, “жумладан хавфсизлик, энергия таъминоти ва миграция соҳаларида” юзага келиши мумкинлигини айтди.

“Жанг ҳаракатлари чўзилиб кетиши, кейинги оқибатлар ва урушнинг кенгайиши билан биз хавфларнинг ошиб бораётганини кўряпмиз”, — деди у. “Бу хавфлар Исроил хавфсизлигига ва бутун Форс кўрфази минтақасига тааллуқли. Аммо улар Эрон давлатчилиги ва ҳудудий яхлитлигига ҳам тегишли”, — деди Мерц. “Бу урушнинг узоқ вақт чўзилиши бизнинг манфаатимизга тўғри келмайди”, — дея таъкидлади канцлер.

Шу билан бирга, Фридрих Мерц Эрон давлатчилигининг эҳтимолий қулаши ва Эрон ҳудудида авж олиши мумкин бўлган можаролар хавфига эътибор қаратди. Берлин Франция ва Буюк Британияни ҳам ўз ичига олган европалик иттифоқчилар, шунингдек минтақадаги ҳамкорлар билан биргаликда “жанговар ҳаракатларни тўхтатиш бўйича умумий истиқболни белгилаш ва уни амалга оширишга кўмаклашиш” устида иш олиб бормоқда.

Айни пайтда канцлер ушбу урушда АҚШ ва Исроилнинг мақсадларини ҳали ҳам қўллаб-қувватлашини тасдиқлади. Мерц “Эроннинг ядровий ва ракета дастурларидан келиб чиқаётган таҳдидни, шунингдек Теҳроннинг Исроил ва унинг қўшниларига таҳдидини, терроризм ва минтақадаги прокси-кучлар деб аталувчи тузилмаларни қўллаб-қувватлашини” тилга олди.

Германия ҳукумати раҳбари фикрича, Эрон халқи ўз тақдирини эркин ҳал қилиш ҳуқуқига эга. Бироқ, у шундай қўшимча қилди, “асосий мезон минтақавий тинч йўл билан ҳал этиш бўлиши керак”. Шу билан бирга, Фридрих Мерцнинг ҳисоблашича, Исроил ва Форс кўрфази давлатлари ҳам кирган ҳолда барча давлатларнинг хавфсизлиги ва мавжудлиги кафолатланиши лозим.

Канцлер сўзларига кўра, Эрондан ядровий материал нодавлат субъектлар ёки учинчи давлатлар қўлига тушиб қолишининг олдини олиш зарур. Унинг фикрича, Эрон давлати ишлаб туриши керак, мамлакатда жамоат тартиби ва асосий таъминот сақланиши лозим.

“Биз, шунингдек, Эрондан келадиган назоратсиз миграция оқимларининг олдини олишни истаймиз, — деди Мерц. — Биз Сурия сценарийсининг такрорланишини истамаймиз”.

Бундан олдин, 1 март куни, Берлинда ГФР ҳукумати раҳбари Исроил ва АҚШнинг Эрон раҳбариятига қарши ҳаракатларини қўллаб-қувватлашини билдирган эди. Германия иттифоқчиларга халқаро ҳуқуқ бўйича “сабоқ бермайди”, деди канцлер Фридрих Мерц, АҚШ—Исроилнинг Эронга қарши ҳарбий операциясининг қонунийлиги ҳақидаги саволга жавобан.

АҚШ ва Исроил 28 феврал эрталаб Эрон ҳудудига зарбалар бера бошлади. Ислом Республикаси бунга жавобан Исроилга ва Яқин Шарқда Вашингтоннинг минтақадаги иттифоқчилари бўлган давлатларга дронлар ва ракеталар билан ҳужум қилди. Теҳроннинг таъкидлашича, Эрон зарбаларининг нишонлари айнан шу мамлакатлардаги Америка ҳарбий базаларидир.

Эронда қурбонлар сони ҳақидаги баҳолар 500 нафардан 1000 нафардан ортиқ кишигача фарқ қилмоқда. Кувайтдаги Америка авиабазасига берилган зарба натижасида олти нафар америкалик аскар ҳалок бўлган. Исроилда 11 нафар ҳалок бўлгани хабар қилинмоқда. Ливанда ҳалок бўлганлар сони ҳақидаги маълумотлар 10 нафардан 50 нафардан ортиққача фарқ қилади. Уммон, Ироқ, Баҳрайн, Бирлашган Араб Амирликлари (БАА) ва Кувайтда тахминан 10 киши ҳалок бўлган.

АҚШ ва Исроилнинг ҳарбий операцияси натижасида Эрон олий раҳнамоси Али Хоминаий ҳамда Ислом Республикасининг яна бир қатор юқори лавозимли амалдорлари ўлдирилган. АҚШ президенти Доналд Трамп Эроннинг янги раҳбариятини танлашда шахсан иштирок этиш ниятида эканини билдирди.

Ислом Республикаси олий раҳбари лавозимига асосий даъвогар сифатида ҳалок бўлган оятуллоҳнинг ўғли Мужтабо Хоминаий кўрилмоқда. Теҳрон ҳозирча айнан у бу лавозимни эгаллашини маълум қилмаган.