АҚШ Ҳўрмуз бўғози яқинида Эроннинг 16 та мина катерини чўктирди

АҚШ Эрон кемаларига, жумладан миналаш учун ишлатиладиган 16 та катерга бир қатор зарбалар берди. Бу зарбалар Эрон Ҳўрмуз бўғозини миналашни режалаштираётгани ҳақидаги хабарлар ортидан амалга оширилди. Мазкур бўғоз орқали минтақадан нефт ташувчи кемалар ўтади. Бу ҳақда 10 март, сешанба куни АҚШ қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) X ижтимоий тармоғидаги расмий аккаунти орқали хабар қилди.

Ҳўрмуз бўғози яқинида Эроннинг мина қўювчи катерлари йўқ қилинганини АҚШ президенти Доналд Трамп ҳам ўзининг Truth Social ижтимоий тармоғида тасдиқлади. CENTCOM эса ўз навбатида катерларга берилган зарбалар видеосини эълон қилди.

Ҳўрмуз бўғози Яқин Шарқ мамлакатларидан нефт ташиш учун энг муҳим йўлаклардан бири ҳисобланади. Исроил ва АҚШнинг Эронга қарши уруши бошланганидан буён ушбу бўғоз орқали фуқаровий кемалар деярли ҳаракатланмаяпти. 28 февралдан бери фақат битта танкер бўғозда Эрон ҳужумларидан қочиб ўтишга муваффақ бўлгани ҳақида хабар берилган эди.

10 март куни эрталаб Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (ИИМК) АҚШ ва Исроил мамлакатга ҳужумларни давом эттирар экан, Эрон минтақа орқали бирор литр ҳам нефт экспорт қилинишига йўл қўймаслигини маълум қилди. ИИМК айрим истисноларни фақат ўз ҳудудидан америкалик ва исроиллик дипломатларни чиқариб юборган давлатлар учун қўллашни таклиф қилди.

Шундан сўнг CBS News телеканали АҚШ разведка манбаларига таяниб, Эрон Ҳўрмуз бўғозини миналашга тайёргарлик кўраётганини хабар қилди. Шу ортидан Трамп агар Теҳрон акваторияни миналашни бошласа, “мисли кўрилмаган оқибатлар” билан таҳдид қилди.

Исроил ва АҚШ 28 феврал куни эрталаб Эрон ҳудудидаги объектларга оммавий зарбалар бериб, мамлакатга ҳужум қилди. Жангларнинг биринчи кунида Эроннинг олий раҳбари Али Хоминаий ҳамда қатор юқори лавозимли амалдорлар ва куч тузилмалари вакиллари ҳалок бўлди. Ҳалок бўлган Али ўрнига унинг 56 ёшли ўғли Мужтабо Хоминаий келди.

Эрон бунга жавобан Исроил ҳудудига ва Яқин Шарқдаги АҚШ ҳарбий базаларига зарбалар бера бошлади. Жанг ҳаракатлари минтақанинг аксарият давлатларига таъсир қилди, дронлар ва ракеталарнинг фуқаровий объектларга тегиши ҳолатлари бир неча бор қайд этилди.

Урушнинг бутун дунё учун сезиларли оқибатларидан бири Ҳўрмуз бўғози орқали кемалар ҳаракати тўхтаганидан кейин ёнилғи нархларининг кескин ўзгариши бўлди. Масалан, 9 март куни савдолар очилиши пайтида Brent нефти котировкалари бир баррел учун 120 долларга яқинлашди. Йил бошида эса ушбу маркадаги нефт 60 доллар турган. Шу билан бирга, Форс кўрфази давлатлари нефт қазиб олиш ҳажми қисқараётгани ҳақида хабар бера бошлади — экспорт қилиш имкони бўлмагани сабабли уни жойлаштириш қийинлашган.