Иқтисодиёт | 12:22
641
3 дақиқада ўқилади

Давлат бюджетининг 2025 йилдаги ижроси. Дефицит – 39 трлн сўмгача қисқарди

2025 йил Ўзбекистонда бюджет тақчиллиги ЯИМга нисбатан 2,1 фоиз ёки 39,4 трлн сўмни ташкил этди. Ҳудудлар кесимида энг катта дефицит Фарғона (4,39 трлн сўм), Андижон (3,56 трлн сўм) ва Самарқанд (3,41 трлн сўм) вилоятларида қайд этилди. Ўтган йилда ажратиладиган субсидиялар миқдори 29 трлн 352 млрд сўмни ташкил қилди. Шундан 11,3 трлн сўм энергетика соҳасига, қарийб 4 трлн сўм мактабгача таълим муассасаларига йўналтирилган.

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги 2025 йилдаги бюджет ижроси бўйича маълумот берди.

Ўтган йилда консолидациялашган бюджет даромадлари 502,6 трлн сўмни, харажатлари эса 541,7 трлн сўмни ташкил этган. Тақчиллик – 39,1 трлн сўм ёки ЯИМнинг 2,1 фоизи. Таққослаш учун, 2024 йилда консолидациялашган бюджет тақчиллиги 47,8 трлн сўм ёки ЯИМнинг 3,3 фоизини ташкил этганди.

Ҳисобот даврида давлат бюджети даромадлари 359,8 трлн сўмни ташкил этиб, олдинги йилга нисбатан 31,1 фоизга ўсган. Даромадлар қуйидаги манбалар ҳисобидан шаклланган:

  • бевосита солиқлар – 117,8 трлн сўм (+29,8 фоиз);
  • билвосита солиқлар – 109,6 трлн сўм (+24,1 фоиз);
  • ресурс ва мол-мулк солиғи – 44,9 трлн сўм (+23,6 фоиз);
  • бошқа даромадлар – 87,5 трлн сўм.

2025 йилда давлат бюджети харажатлари 383,9 трлн сўм бўлган ва 2024 йилга нисбатан 23,5 фоизга ошган. Бюджет харажатларининг иқтисодий тасниф бўйича ижроси қуйидагича бўлган:

  • иш ҳақи – 149,6 трлн сўм (+14,9 фоиз);
  • ижтимоий солиқлар – 29,8 трлн сўм (+16,9 фоиз);
  • капитал қўйилмалар – 15,6 трлн сўм (+7,5 фоиз);
  • бошқа харажатлар – 188,9 трлн сўм (+34,3 фоиз).

Маҳаллий бюджетларнинг молиявий ҳолати

Ўтган йилда маҳаллий бюджет даромадлари ва харажатлари ўртасидаги салбий фарқ 37,9 трлн сўмни ташкил этган.

Ҳудудлар кесимида энг катта дефицит Фарғона вилоятида қайд этилган. Вилоятда маҳаллий бюджет даромадлари 6,38 трлн сўм, харажатлари эса 10,77 трлн сўм, дефицит 4,39 трлн сўм бўлган. Кейинги энг ёмон кўрсаткичлар Андижон (тақчиллик – 3,56 трлн сўм) ва Самарқанд (тақчиллик – 3,41 трлн сўм) вилоятларида кузатилган.

Энг кам тақчиллик Навоий (1,03 трлн сўм) ва Тошкент (1,35 трлн сўм) вилоятларида шаклланган.

Субсидиялар

2025 йилда давлат бюджетидан ажратиладиган субсидиялар миқдори 29 трлн 352 млрд сўмни ташкил қилган.

Январ-декабр ойларида субсидия маблағларининг катта қисми қуйидаги мақсадларда ишлатилган:

  • ички бозорда табиий газни улгуржи сотиб олиш ва сотиш ўртасидаги зарарларни қоплаш – 7 трлн сўм (-26,5 фоиз);
  • мактабгача таълим муассасаларига субсидиялар – 3,95 трлн сўм (+18,2 фоиз);
  • иссиқлик таъминоти корхоналари зарарини қоплаш харажатлари – 3,5 трлн сўм (-9,7 фоиз);
  • аҳоли томонидан уй-жой сотиб олиш учун субсидиялар – 2,13 трлн сўм (+51,3 фоиз);
  • автобусда йўловчилар ташиш учун субсидиялар – 1,6 трлн сўм (+35,8 фоиз);
  • метрода йўловчилар ташиш учун субсидиялар – 852 млрд сўм (+25,9 фоиз);
  • геология-қидирув ишлари учун ажратилган субсидиялар – 820 млрд сўм (-4 фоиз);
  • «Тадбиркорликни ривожлантириш компанияси» АЖнинг маблағларини шакллантириш – 523 млрд сўм (-21,4 фоиз);
  • Савдога кўмаклашиш жамғармасига ажратилган маблағлар – 500 млрд сўм (-23,7 фоиз);
  • Қишлоқ хўжалиги жамғармасига субсидиялар – 420 млрд сўм (-40,7 фоиз).

Эслатиб ўтамиз, 2026 йилда консолидациялашган бюджет даромадлари 515,8 трлн сўм миқдорида, харажатлар эса 567,7 трлн сўм этиб тасдиқланганди. Бюджет тақчиллиги 60,1 трлн сўмни ташкил этиши ва ЯИМнинг 3 фоизидан ошмаслиги кутиляпти.

Достон Аҳроров
Тайёрлаган Достон Аҳроров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид