Қарийб 20 миллион одам шаҳарларда яшамоқда – президент мамлакатдаги урбанизация даражаси ҳақида

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида видеоселектор йиғилиши бошланди. Республика ва вилоят студияларидан йиғилишда 500 дан зиёд девелопер, қурувчи, лойиҳачи, архитектор ва урбанистлар иштирок этмоқда. 

Давлат раҳбари барча тармоқ ва ҳудудларда юқори иқтисодий ўсиш бўйича белгилаб олинган катта марраларга эришишда қурилиш соҳасининг алоҳида ўрни борлигини таъкидлади. 

Сўнгги тўққиз йилда 10 мингга яқин янги қурилиш корхоналари иш бошлади, айланмаси 1 триллион сўмдан ошган 20 та, 100 миллиард сўмдан ўтган 365 та йирик компаниялар пайдо бўлди. Лойиҳа ташкилотлари 2 мингдан, улардан халқаро сертификат олганлари 650 дан ошди. 

Қурилишда рухсат бериш босқичи 3 карра, муддати 4 карра қисқарди, 420 та шаҳарсозлик норма ва қоидаларини бирлаштириш, эскиларини бекор қилиш ҳисобига 140 та янги шаҳарсозлик норма ва қоидалари тасдиқланди. 

Мазкур ишлар натижасида ўтган даврда 210 миллион квадрат метрли бино-иншоот, 647 минг хонадонли 15 мингдан ортиқ кўп қаватли уйлар барпо этилди. Қурилиш ишлари ҳажми 2016 йилда 30 триллион сўмни ташкил қилган бўлса, ўтган йили бу кўрсаткич 314 триллион сўмга етди. 

Бугун қурилиш, қурилиш материаллари ва уларга ёндош соҳаларда 3,5 миллион аҳоли банд.

Дунёда қурилиш индустрияси шиддат билан ўзгаряпти, соҳага замонавий лойиҳа ечимлари, янги технология ва стандартлар кириб келмоқда. 

Президент мамлакатдаги қурилиш тизими бугунги ўзгаришларга қанчалик мослиги, соҳа раҳбарлари замон талаб қилаётган тезкорлик ва сифат бўйича масъулиятни ҳис қилаётгани, сейсмология ва зилзилабардошлик бўйича хавфларни инобатга олиб, янги ечимлар ишлаб чиқилаётгани борасида саволлар кўплигини қайд этилди. 

Тадбиркорлик учун йилига 6,5 минг гектар ер, 600 минг квадрат метрли бино-иншоотлар савдога чиқарилмоқда, кичик ва ўрта бизнес учун 140 триллион сўм ресурс берилмоқда. 

Лекин ер, кредит каби асосий масалалари ҳал бўлган тадбиркорлар қурилишни бошлаш босқичда тўсиқларга учраётгани кўрсатиб ўтилди. 

Тадбиркорларнинг ҳали активга айланмаган ерига солиқ, кредитига фоиз ҳисобланяпти, лекин бюрократия, коррупсия, сансалорлик кўплиги учун қурилишни бошлаш ойлаб, йиллаб чўзилаётгани танқид қилинди. 

Шу боис, соҳа вакиллари билан учрашувлар ўтказилиб, мингдан ортиқ қурувчи ва лойиҳа ташкилотларининг таклифлари олинди. Йиғилишда ушбу таклиф ва ташаббуслар асосида ишлаб чиқилган янги чора-тадбирлар муҳокама қилинди.

Мамлакат аҳолиси 38 миллиондан ошди, урбанизация даражаси 51 фоизга етиб, қарийб 20 миллион одам шаҳарларда яшамоқда. 

«Бир нарсани яхши тушуниш зарур: агар урбанизация даражаси 1 фоизга ошса, иқтисодиёт ҳам камида 1 фоизга кўпаяди, инвестиция оқими, бизнес ва стартаплар, меҳнат унумдорлиги каррасига ўсади. Бунинг учун республикада урбанизацияни барқарор ривожлантириш бўйича ягона ёндашув бўлиши керак», – деди президент. 

Бош режаларни ишлаб чиқиш учун буджетдан йилига 200-250 миллиард сўм берилмоқда. Бу маблағлар бош режаси бўлмаган ёки эскирган ҳудудларга сарфланиши шартлиги кўрсатиб ўтилди. 

Кичик шаҳар ва шаҳарчаларда ҳам катта лойиҳа қиламан деган тадбиркорлар борлиги, шаҳарсозлик ҳужжати йўқлиги учун уларнинг иши тўхтаб тургани қайд этилди. Ўзи маблағ тикиб, тезроқ бош режа ишлаб чиқилишидан манфаатдор тадбиркорлар ҳам кўп. 

Вилоят ҳокимлари, Урбанизация қўмитасига жорий йилда буджет маблағи ҳисобидан 6 та шаҳар, 44 та шаҳарча бўйича бош режа, яна 104 та қишлоқ бўйича мастер режани охирига етказиш, бунга қўшимча ташаббускор бизнес вакиллари билан яна 50 та аҳоли пункти бўйича шаҳарсозлик ҳужжатини ишлаб чиқишни бошлаш топширилди.