Army Recognition нашри журналистлари 12 мамлакат флотини таҳлил қилиб, бугунги кунда куч қурилмаси тури, автономлик, яширинлик даражаси ва ҳарбий доктрина оддий сон кўрсаткичидан кўра муҳимроқ аҳамият касб этаётганини таъкидлаган. Атом флотлари глобал зарба бериш ва жавоб қайтариш имкониятларини таъминласа, замонавий атомсиз субмариналар минтақавий тийиб туриш стратегияларини тобора фаол шакллантирмоқда. Американинг Virginia тоифасидаги қайиқларини жойлаштиришдан тортиб, Хитойнинг стратегик ракета ташувчи сувости кемаларини кўпайтиришгача бўлган жараён сувости урушини сон эмас, балки чидамлилик, аниқлик ва махфийлик мусобақасига айлантирмоқда.
Аслида тўлиқ “топ-10”ни тузиш учун 12 мамлакатни кўриб чиқиш талаб этилади. Халқаро стратегик тадқиқотлар институти баҳолаш тамойилларига яқин ёндашув асосида шакллантирилган ушбу гуруҳга Россия, АҚШ, Хитой, Эрон, КХДР, Япония, Жанубий Корея, Ҳиндистон, Туркия, Буюк Британия, Франция ва Греция киритилган. Масала кимда сувости кемалари кўпроқ эканидагина эмас, балки ҳар бир флот нималарга мўлжалланганини тушунишдадир: ядровий тийиб туриш, чуқур зарбалар, денгиз блокадаси, “бастион”ларни ҳимоя қилиш, қирғоқбўйи ҳудудларда рақибни заифлаштириш, сувости кемаларига қарши кураш ёки баҳсли акваторияларда стратегик куч намойиши.
Жаҳон иерархиясининг энг юқори поғонасида АҚШ, Россия ва Хитой турибди. Бу уларнинг кўлами, ядровий автономлиги ва стратегик таъсири билан изоҳланади. Фақат шу уч давлатгина сувости урушида шундай юқори босқични шакллантирадики, бунда вазифа энди оддий кемаларни йўқ қилиш эмас, балки кафолатланган жавоб зарбасини таъминлаш, разведка олиб бориш, авиаташувчи ва ракета гуруҳларига ҳамроҳлик қилиш, шунингдек, кучли ҳимояланган платформалардан узоқ масофали оддий ва ядровий зарбалар беришдан иборат бўлади. Бу нуқтаи назардан, сувости кучларининг тузилиши миллий стратегия билан чамбарчас боғлиқ.
АҚШ энг универсал сувости державаси бўлиб қолмоқда, чунки унинг флоти тўлиқ атом флотидан иборат ва бутун дунё бўйлаб ҳаракат қила олади. Кўп мақсадли сувости кемалари, қанотли ракета ташувчилар ва стратегик ракета ташувчилар уйғунлиги яширин разведка, сувости кемаларига қарши кураш, қуруқликка зарба бериш ҳамда ядровий тийиб туришгача бўлган барча вазифаларни қамраб олади. Флотнинг асосини Virginia тоифасидаги кемалар ташкил этади, Columbia дастури эса ядровий триаданинг ишончлилигини сақлашда муҳим ўрин тутади. АҚШнинг асосий устунлиги нафақат сонда, балки дунёнинг исталган нуқтасида узоқ вақт давомида ва махфий тарзда ҳаракат қила олиш қобилиятидадир.
Россия эскалацияни бошқариш ва яшовчанликка асосланган доктринаси туфайли юқори лигадаги ўрнини сақлаб қолмоқда. Унинг флоти таркибига стратегик ракета ташувчилар, қанотли ракета ташувчилар, атом кўп мақсадли қайиқлар ва минтақавий денгизлар учун мўлжалланган дизел-электр субмариналар киради. Марказий элемент — “бастион мудофааси” концепцияси, яъни шимолий ва Арктикадаги яхши ҳимояланган патруль ҳудудларида ракета ташувчиларни асраш билан бирга зарба бериш имкониятини сақлаб қолиш. Амалий жиҳатдан Россия сувости кемалари глобал иштирокдан кўра кўпроқ стратегик қасос, ҳарбий театрларни издан чиқариш ва муҳим нишонларга кутилмаган зарбалар беришга йўналтирилган.
