Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.
Ҳўрмуз вақтинчалик очилди
Эрон Ливанда эришилган ўт очишни тўхтатиш келишувидан сўнг Ҳўрмуз бўғозини вақтинча қайта очди.
Жума куни эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи стратегик бўғоз барча тижорат кемалари учун очиқлигини эълон қилди. Бу очиқлик Исроил ва Ливан ўртасида АҚШ воситачилигида эришилган 10 кунлик сулҳ давомида амал қилади.
Бироқ ҳар икки томоннинг кейинги баёнотлари ва тушунтиришлари кема қатнови қанчалик тез нормал ҳолатга қайтишини ноаниқликда қолдирди. Жума куни баъзи кемалар бўғоздан ўтишга уриниб кўргани, бироқ муваффақиятсизликка учраб, ортга қайтгани кузатилди.
АҚШ президенти Доналд Трамп Аризона штатидаги митингда сўзга чиқиб, Ароқчининг баёнотини «дунё учун ажойиб ва порлоқ кун» деб атади. Бироқ Трамп Эрон портларига йўналган кемалар блокадаси «эронликлар билан келишув 100% бажарилмагунча» ўз кучида қолишини айтди.
Эрон бунга кескин муносабат билдирди. Парламент спикери Муҳаммад Боқир Ғолибоф агар АҚШ блокадаси давом этса, Ҳўрмуз бўғози «очиқ қолмаслигини» айтди. Шунингдек, у Трампни жума кунги тинчлик музокаралари ҳақида кўплаб ёлғон маълумотлар тарқатишда айблади.
Эрон мудофаа вазирлиги ҳарбий кемалар ва «душман кучлари» — АҚШ ва Исроилга тегишли кемаларнинг ўтишига ҳамон рухсат берилмаслигини таъкидлади.
Шунингдек, Трамп НАТОнинг ёрдам бериш таклифини рад этди ва уларга аралашмасликни айтганини билдирди.
«Улар керак бўлганда фойдасиз эди, улар — қоғоз йўлбарс!» деб ёзди Трамп. Шундан сўнг у Форс кўрфази иттифоқчилари — Саудия Арабистони, БАА ва Қатарга миннатдорлик билдирди.
АҚШнинг НАТОдаги иттифоқчилари душанба куни Трампнинг Эрон портларини блокада қилиш режасига аралашмасликларини, фақат жанглар тугаганидан кейингина ёрдам беришларини маълум қилганди.
Томонлар ҳозиргача тинчлик музокараларининг асосий тўсиғи бўлиб келаётган Эрон ядро дастури масаласини қандай ҳал қилиши ҳам ноаниқлигича қолмоқда. Эрон ўзининг фуқаролик ядровий энергия дастурига бўлган ҳуқуқини ҳимоя қилиб келмоқда.
