Telegram’даги тузоқ – Ўзбекистонда Россия-Украина урушига ёлловчи шахслар пайдо бўлмоқда

Россия томонида Украинага қарши уришаётган ўзбекистонликлар сони 5 мингга яқинлашиб қолди. Россияда мигрантларни урушга ёллаш бўйича ҳар хил схемалар, тузоқлардан фойдаланилаётгани айтилади. Урушга ёлловчи бундай шахслар Ўзбекистон ичида ҳам пайдо бўлмоқда. Мақолада шундай шахслардан бири ҳақида ҳикоя қилинади.

Telegram’даги тузоқ

Интернетдаги айрим манбаларга кўра, Россиядан 2023 йилда қарийб 45 минг, 2024 йилда 90 мингга яқин ва 2025 йилда 70 минг нафардан ортиқ хориж фуқаролари депортация қилинган. Албатта, булар орасида Ўзбекистон фуқаролари ҳам бор.

Россиядан депортация қилинганлар орасида ноқонуний йўллар билан ушбу давлатга қайтиб боришни истайдиганлар ҳам топилади. Андижонлик 32 ёшли Нурсултон Тавакалов Россия ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари буюртмасига асосан маълум бир ҳақ эвазига ана шундай Ўзбекистон фуқароларини урушга ёллашга ҳаракат қилган.

Нурсултон Telegram’даги гуруҳлардан бирида Россиядан депортация қилинганларни ушбу давлатга олиб кириш ҳақида эълон берган.

Нурсултон Тавакалов ушбу тузоғи Россияга киришига тақиқ қўйилган ватандошлар эътиборини тортишини биларди. Шундай ҳам бўлди. Унинг тузоғига Нодир Олимов ва Эрали Рўзиқулов исмли шахслар илинди.

Соғлигидаги муаммо қутқарди

Нодир Олимов анча йиллардан буён Россияга қатнаб, қурилиш ишларида ишлаб келарди. 2023 йил охирида у ушбу давлатда бўлиш қоидаларини бузган. Шу сабабли, депортация қилиниб, 10 йил муддатга Россияга киришига тақиқ қўйилган.

Нодир Олимов тақиққа қарамай ушбу давлатга қайтиб бориш ҳаракатига тушган. Ўша кунларда у Нурсултоннинг эълонини кўриб қолган. Сўнгра дарҳол эълондаги телефон рақамига қўнғироқ қилган.

Нурсултон Нодир Олимовга ўз танишлари орқали Россияга киритиб қўйиш ваъдасини берган. Хизмат ҳақи сифатида 250 минг руб тўлаши кераклигини айтган. Нодир Олимов бу таклифга рози бўлиб, WhatsАрр орқали паспорт нусхасини жўнатган.

Шу тариқа, улар кўришган. Нурсултон Россиянинг барча аэропортларида танишларини борлигини айтиб, Нодир Олимовдан келишилган пулнинг ярмини аввалдан беришни сўраган. Нодир Олимов эса ҳозирча 400 доллар беришини, қолганини Россияга киритиб қўйганидан сўнг тўлашини билдирган. Бироз савдолашувдан сўнг томонлар ўзаро келишган.

2025 йил июн ойи охирларида Нурсултон Нодир Олимовга қўнғироқ қилиб, такси жўнатаётганини айтган.

“Ушбу таксида “Дўстлик” чегара пунктигача борасиз. У ердан Қирғизистоннинг Ўш шаҳрига ўтасиз. Кейин Бишкекка бориб, Москвага учасиз. Самолёт “Домодедова” аэропортига қўнади. У ерда сизни танишларим кутиб олади ҳамда Россияга киритиб юборади”, деган у.

Нодир Олимов 2025 йил 29 июн куни айтилган йўналиш бўйича ҳаракатланиб, “Домодедова” аэропортига етиб борган. Сўнгра ўша ердан Нурсултонга қўнғироқ қилган. У эса аэропортдаги бир ойнага боришни айтган. Айтилган жойга борганида эса у ердаги шахс Нодир Олимовдан паспортини сўраган. Кўп ўтмай икки милиция келиб, Нодир Олимовнинг қўлидан ушлаган ҳолда уни алоҳида хонага олиб киришган.

Нодир Олимов судда ўша ҳолат ҳақида шундай кўрсатма берган:

“Хонада дастлаб менга Россияга киришим мумкин эмаслигини айтиб, чиқиб кетишди. Кейин 2 нафар ҳарбий келиб, менинг Украинага қарши урушда қатнашишга тайёр эканим билан қизиқди. Сўнгра олдимга Россия Мудофаа вазирлиги таркибида ҳарбий хизматни ўтиш тўғрисидаги шартномани қўйишди. Унда менинг исмим ва бошқа маълумотлар бор эди. Ҳарбийларга шартномага имзо қўймаслигимни, бошқа давлат учун жанг қилиш ниятим йўқлигини маълум қилдим.

Уларнинг жаҳли чиқиб, мени Марказий Осиёдан келган 15-20 нафар мигрантлар жойлаштирилган алоҳида совуқ хонага олиб кириб қўйишди. Хонадагиларнинг барчаси Украинадаги урушга боришга мажбурланаётганди. Норозилик билдирган шахсларга нисбатан куч ва зўравонлик ишлатилди.

Совуқ хонада менинг аҳволим оғирлашди. Шу сабабли, тиббиёт ходими ва ҳарбийлар келиб, мени хонадан олиб чиқишди ҳамда укол қилишди. Бироз ўзимни яхши ҳис қилдим. Сўнгра соғлигим тўғри келмагани сабабли мени аэропортнинг ўзидан Қирғизистонга қайтариб юборишди”.

Нодир Олимов ортга қайтиб келгач, Нурсултон билан боғланган. У иккинчи бор яна алдашга уринган. Аммо унинг сўзларига ишонмаган жабрланувчи тегишли органларга мурожаат қилган.

Чегарачининг яхшилиги

Эрали Рўзиқулов ҳам тегишли ҳужжатларни расмийлаштирмасдан ишлагани учун 2023 йил июн ойида Россиядан 5 йилга депортация қилинганди. У ортга қайтиб бориш учун Нурсултоннинг “хизмати”дан фойдаланмоқчи бўлган. Нурсултонни эса ўша эълон орқали топган.

Эрали Рўзиқулов Нурсултонга қўнғироқ қилиб, ростдан ҳам Россияга киришга қўйилган тақиқни ечиб бера олишини сўраган. Нурсултон эса фаолияти қонуний ва расмий эканини, натижа учун жавоб бера олишини маълум қилган.

Шу тариқа, Эрали хизмат ҳақи 45 млн сўм бўлиши, унинг 30 млн сўми олдиндан, 15 млн сўми Россияга кириб олгандан сўнг берилиши ҳақидаги таклифга кўнган.

Улар 2025 йил 14 июн куни “Ғишткўприк” божхона-чегара пости ёнида кўришган. Эрали 30 млн сўмни берган. Нурсултон эса ҳаммаси яхши бўлишини, унинг суратини Россия полициясига бериб қўйишини, улар муаммосиз мамлакатга киритиб юборишларини айтган.

Эрали Рўзиқулов “Ғишткўприк” божхона-чегара пости орқали Қозоғистонга ўтиб, автобусда Россияга йўл олган. Аммо Россия чегарасига етиб борганида чегара ходимлари уни ушлаб, тақиқ борлигини, агар Украинага қарши урушга боришга рози бўлса ўтказишларини, йўқса ортга қайтариб юборишларини айтган. Эрали урушга бормаслигини маълум қилганида унга нисбатан жисмоний ва руҳий тазйиқ ўтказишга харакат қилиб кўришган. 2 соатлардан сўнг эса уни Қозоғистонга қайтариб юборишган.

Эрали Рўзиқулов Нурсултонга қўнғироқ қилиб, бўлган воқеани айтган. Шунда Нурсултон энди Қирғизистон орқали жўнатишини, бу сафар аниқ тақиқини ечганини билдирган.

Нурсултон Эрали Рўзиқуловга Бишкек шаҳридан Россиянинг Новосибирск вилоятига авиачипта олиб берган. Эрали унинг кўрсатмаси асосида Ўш шаҳрига ўтган, сўнгра Бишкекка борган. Бироқ аэропортда паспорт назоратидан ўтаётганда бу сафар уни Қирғизистон чегара ходимлари тўхтатиб қолган. Улар Россияга киришга тақиқ борлигини, сарсон бўлган ҳолда қайтиб келиши мумкинлигини айтиб, бормаслик маслаҳатини берган.

Шу тариқа, ўзи сезмаган ҳолда омади юришиб, Эрали Рўзиқулов иккинчи марта ҳам Россияга кетолмаган.

“Шерикларим йўқ”

Нурсултон Тавакаловга нисбатан жиноят иши қўзғатилган ҳамда у 2025 йил 14 августда қамоққа олинган.

Нурсултон судда айбига қисман иқрорлик билдирган ва бу ишни қилишда шериклари бўлмаганини айтган.

“Ушбу фуқаролар Россияга боришлари ҳақида Россия ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари ходимларига хабар бермаганман. Улар билан алоқам ҳам йўқ”, деган ўз кўрсатмасида.

Аммо суд гувоҳлар ва жабрланувчиларнинг кўрсатмалари, жиноят иши доирасида тўпланган далиллар билан Нурсултоннинг жинояти ўз тасдиғини топган, деб ҳисоблаган.

Жазо

ЖИБ Мирзо Улуғбек туман судининг 2026 йил 12 февралдаги ҳукми билан Нурсултон Тавакалов Жиноят кодексининг 28,154-моддаси (ёлланиш) 2-қисми ва 168-моддаси (фирибгарлик) 3-қисми “б,г” бандларида назарда тутилган жиноятларни содир қилганликда айбдор деб топилган. Унга 7 йил 2 ой ой озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланган. Муқаддам бошқа жиноят иши доирасида тайинланган жазонинг ўталмай қолган қисми қўшилиб, жазо муддати 7,5 йилга келтирилган. Жазони қаттиқ тартибли колонияда ўташ назарда тутилган.

Шунингдек, ундан жабрланувчилар фойдасига етказилган зарарни ундириш белгиланган.

Апелляция суди ҳукмни ўзгаришсиз қолдирган.