Украинага ёрдам берувчи давлатлар коалицияси икки баробар қисқаргани маълум бўлди

Ҳозир уни фақат тўққизта давлат молиялаштирмоқда, деди Чехия президенти Петр Павел Financial Times (FT) газетасига. Ўтган йили бундай давлатлар сони 18 та эди.

«Ташаббус ҳали ҳам ишламоқда, аммо янги қийинчилик шундаки, фақат тўққизга яқин аъзо давлат молиявий ҳисса қўшмоқда», деди Павел.

Унинг тушунтиришича, ташаббус доирасида Украина томонига барча йирик калибрли ўқ-дориларнинг 50 фоизигача етказиб берилади, «шунинг учун бу маънода уни бошқа нарса билан алмаштириш қийин».

Чехия президентининг аниқлик киритишича, бу ташаббуснинг келажаги июль ойида Анқарада бўлиб ўтадиган НАТО саммитида муҳокама қилинади.

Чехия президенти идораси FT сўровига жавобан яқинда ташаббусдан чиққан давлатларни номлашдан бош тортди. Ғарб давлатларидан бирининг ҳарбий амалдори Германия ва баъзи Скандинавия давлатлари иштирокчилар орасида қолаётганини, аммо «баъзи мамлакатлар ҳатто етакчи давлатнинг ҳукмрон сиёсатчилари томонидан тегишли қўллаб-қувватланмайдиган нарса учун пул тўлашни ғалати деб ҳисоблашини» айтди.

FT таъкидлаганидек, Чехиянинг янги бош вазири Андрей Бабиш сайловолди кампанияси давомида Украина учун ўқ-дорилар сотиб олиш ташаббусини бутунлай тўхтатиш билан таҳдид қилган. Сиёсатчи уни маблағлардан фойдаланишда шаффофликнинг етарли эмаслиги, шунингдек, Европадаги энг йирик ўқ-дори ишлаб чиқарувчилардан бири бўлган Прагада жойлашган Czechoslovak Group компаниясига қандай фойда келтириши бўйича танқид қилди.

Бабишнинг ўзи Financial Times газетасига айтишича, унинг ҳукумати Украинани қўллаб-қувватлашга эмас, балки Эрон билан можаро фонида электр энергияси тўловларини тўлашда қийналаётган Чехия фуқаролари фойдасига шундоқ ҳам чекланган давлат маблағларини сарфлашга устувор аҳамият қаратмоқда.

«Бизда пул йўқ, шунинг учун бошқа мамлакатлардан пул оламиз, кейин эса [Украинага ўқ-дорилар] етказиб берамиз», деди у.

Дастур Чехия томонидан 2024 йил март ойида Киевдан ўқ-дорилар танқислиги фонида учинчи давлатлардан ўқ-дорилар сотиб олиш учун бошланган. Февраль ойида Павел Чехия ташаббуси доирасида Украина 4,4 миллионга яқин йирик калибрли ўқ-дорилар олганини маълум қилди. Сиёсатчининг аниқлик киритишича, уларнинг деярли 2 миллиони 2025 йилда етказиб берилган.

Май ойи бошида Welt Бабишнинг баёнотларига қарамай, Чехия Украина учун артиллерия ўқ-дориларини сотиб олишда давом этаётгани ҳақида ёзган эди.

Москва Киевга ҳар қандай ҳарбий ёрдамни қоралайди ва бу можарони чўзишини таъкидлайди.