Олимлар ҳаводаги пластик зарралари яширин хавф эканини аниқлади

Биз ҳар куни ҳаво билан нафас оладиган майда пластик зарралари организмда ҳафталаб қолиб кетиши ва жиддий муаммоларни келтириб чиқариши мумкин. Улар нафақат нафас йўлларида жойлашади, балки иммунитет ҳимоясини фаол равишда йўқ қила бошлайди, деб ёзди Independent.

Вена тиббиёт университети олимларининг маълумотларига кўра, деярли ҳамма жойда ўлчами 5 мм дан кичик бўлган майда пластик заррачалар атроф-муҳит ва жамоат саломатлиги учун хавф туғдиради. Илгари уларнинг таъсири онкология, юрак хуружлари ва репродуктив муаммолар билан боғлиқ эди.

Энди эса тадқиқотчилар пластикнинг машҳур тури — ПЭТ тирик организмларнинг иммунитет тизимига қандай таъсир қилишини аниқлади.

Сичқонларда ўтказилган тажриба қўрқинчли натижаларни кўрсатди. ПЭТ-микропластикадан бир марта нафас олгандан сўнг, майда заррачалар ўпкада камида 14 кун давомида сезиларли бўлиб қолди. Бу жараён аллергия ривожланишида иштирок этувчи иммун ҳужайралар - лимфоцитлар ва эозинофилларни жалб қилган ҳолда нафас йўлларининг жиддий яллиғланиши билан кечди. Бундан ташқари, одамлар ёзда тез-тез нафас оладиган амброзия чанги билан биргаликда агрессив яллиғланиш сезиларли даражада кучайган.

Journal of Hazardous Materials Advances илмий журнали саҳифаларида пайдо бўлган олимларнинг ҳисоботида таъкидланишича, «ПЭТ микропластикаси нафас олиш йўлларининг дозага боғлиқ яллиғланишини келтириб чиқаради».

Мутахассисларнинг таъкидлашича, муаммо мегаполис аҳолиси учун энг долзарб ҳисобланади. Ҳозирги вақтда Европа шаҳарларида ҳавода қайд этилган ПЭТ даражаси ҳар куб метрга тахминан 135–158 нанограммга етади.

Катта ёшдаги одам ҳар куни тахминан 10-20 куб метр ҳаво нафас олишини тахмин қилсак, бу кунига тахминан 1-3 микрограмм нафас олинадиган микропластикка тўғри келиши мумкин.

Илгари ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, микропластик заррачалар тўқималарда яллиғланиш, ДНК шикастланиши, ҳужайра қариши ва гормонал бузилишларни келтириб чиқариши мумкин.