Ҳўрмуз бўғозидаги ҳужумдан кейин АҚШ Эронга зарба берди

АҚШ Қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) 26 июн куни кечқурун Эрон ҳудудидаги бир қатор ҳарбий объектларга зарба берилганини маълум қилди. Вашингтон бу ҳаракатни бир кун аввал Ҳўрмуз бўғози орқали ҳаракатланаётган савдо кемасига қилинган ҳужумга қатъий жавоб сифатида баҳолади.

CENTCOM маълумотига кўра, АҚШ ҳарбий авиацияси Эроннинг ракета ва учувчисиз қурилмалар сақланадиган омборлари, шунингдек, соҳил бўйидаги радиолокация постларини нишонга олган. Америка томонининг таъкидлашича, 25 июн куни Сингапур байроғи остида қатнаётган Ever Lovely юк кемаси Ҳўрмуз бўғозидан Уммон соҳиллари томон чиқиб кетаётган вақтда унга камикадзе-дрон орқали ҳужум қилинган.

АҚШ ҳарбийлари ушбу ҳужумни асоссиз агрессия деб баҳолаб, у ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги келишувни очиқчасига бузганини билдирди.

Бунга жавобан Эрон Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси Яқин Шарқда жойлашган АҚШ ҳарбий объектларига ракета зарбалари берганини маълум қилди. Корпус баёнотида, агар АҚШ томонидан яна шундай ҳаракатлар такрорланса, жавоб анча кенг кўламли бўлиши ҳақида огоҳлантирилди.

Эрон расмийлари ўз навбатида келишув шартлари бузилмаганини таъкидламоқда. Уларнинг фикрича, Вашингтон билан имзоланган ҳужжат Теҳронга Ҳўрмуз бўғозидаги кема қатновини назорат қилиш ҳуқуқини берган. ИИМК баёнотида АҚШ турли провокациялар орқали ушбу келишувни издан чиқаришга урингани, шу сабабли тегишли жавоб қайтарилгани айтилди.

Ever Lovely кемасига қилинган ҳужум АҚШ ва Эрон ўртасида 17 июн куни имзоланган, жанговар ҳаракатларни тўхтатиш ҳамда стратегик аҳамиятга эга Ҳўрмуз бўғозини қайта очишни назарда тутувчи келишувдан кейинги биринчи шундай воқеа бўлди.

Ҳодиса ИИМК томонидан хавфсиз кема қатнови фақат Эрон назорат қиладиган йўлаклар орқали таъминланиши ҳақидаги баёнотдан бир неча соат ўтиб содир бўлди.

Кескинликнинг янада ортиши халқаро денгиз қатновига ҳам таъсир кўрсатди. БМТ тизимига кирувчи Халқаро денгиз ташкилоти (IMO) Форс кўрфазида уруш бошланганидан буён қолиб кетган юзлаб кемалар ва 11 мингдан зиёд денгизчини эвакуация қилиш операциясини вақтинча тўхтатди.

Шу билан бирга, халқаро бозорда нефт нархлари яна ўсишни бошлади. Таҳлилчилар Ҳўрмуз бўғози орқали жаҳон нефт таъминотининг катта қисми амалга оширилишини ҳисобга олганда, минтақадаги ҳар қандай кескинлик энергетика бозорларига жиддий таъсир кўрсатишини таъкидламоқда.

АҚШ президенти Доналд Трамп эса Эронни ўт очишни тўхтатиш режимига «аҳмоқона равишда амал қилмаслик»да айблади. Унинг таъкидлашича, Эрон Ҳўрмуз бўғози орқали ўтаётган кемаларга камида тўртта дрон учирган.