Adashganlar qismati

- O‘gay onam jonimdan to‘ydirdi, - dedi Zebo (ism-familiyalar o‘zgartirilgan) tanishi Asqarga Namangan shahridagi Xotira xiyobonida o‘tirganida. – Aslida o‘shani deb ko‘chaga chiqib ketganman. Akamni ham tuhmat bilan qamatib yuborgan o‘sha...

Asqar Zeboning onasi o‘gay ekanini eshitgan, shu bois unga achinish bilan qarab o‘tirardi, deb yozadi “Huquq” gazetasi.

- Mening ham boshqalar qatori o‘z oilam bilan baxtli yashashga haqim bor-ku, to‘g‘rimi?! – yana hasratini davom ettirdi Zebo. – Onam bo‘lsa, meni tanish-bilishlarga o‘g‘ri, buzuq, deb gap tarqatib yuribdi. Hozir qarindosh-urug‘lar men bilan gaplashmay qo‘ygan...

Qiz yana biroz hasrat qilgandi, hali voyaga yetmagan Asqarning g‘azabi qo‘zg‘adi:

- E-e, bunaqa ayolni o‘ldirib yuborish kerak!

Zeboning miyasida ham avvalroq shunday fikr paydo bo‘lgan, biroq uni qanday amalga oshirish haqida bir to‘xtamga kelgani yo‘q edi. Asqarning bu gapidan keyin u ham “jonlandi”.

- Men ham shu haqda o‘ylayotgandim, ammo bir o‘zimning qo‘limdan hech ish kelmaydi. Agar sen yordam bersang...

- Bu yog‘idan xavotir olmang, sizga o‘zim yordam beraman. Aytgancha, Sardobada ishlaydigan tanishlarim bor – Ismoil. Yordam so‘rasak, yo‘q demas...

Bu dadillik Zeboning yuragidagi adovat olovini yanada “gurillatib” yubordi, u o‘ziga-o‘zi: “Ana endi ko‘rasan mendan, sen... Dadamni o‘zingga og‘dirib olding. Akamni begunoh qamatib, oilamizning bor boyligiga ega chiqding. Endi sen bilan boshqa gaplashadigan kun keldi – yashashga haqing yo‘q, sen o‘lishing kerak!..”

Zebo endigina 18 bahorni qarshi olgan, ayni hayot zavqini tuyadigan yoshda. U tengi qizlar bu pallada qaysidir oliy o‘quv yurtida tahsil olayotgan, yo kasb-hunar sirlarini egallab, porloq kelajagi uchun poydevor qo‘yishga ulgurishgan. Zebo esa o‘zi uchun “qora qismat”ni tanladi. O‘gay onaning pand-nasihatlarini, ya'ni “o‘qi, hunar o‘rgan”, degan o‘gitlarini “o‘gay bo‘lgani uchun ko‘ra olmaslik”, deya baholadi. O‘zi singari “ko‘cha hayoti”ni ma'qul bilgan dugonalariga qo‘shilib, Namangan shahrida panoh topdi.

Uning hayoti vaqt o‘tgan sayin og‘irlashib, harom-harijga botib borardi. Shundan bo‘lsa kerak, uning qalbidagi o‘gay onaga bo‘lgan adovat borgan sari kuchaya bordi. Boz ustiga, akasi giyohvand moddalar savdosiga aralashib qolib qamaldi-yu, Zebo battar jazavaga tushdi.

Zebo va Asqar razil maqsadlariga erishish uchun Ismoilning yoniga borib, biroz yolg‘on ishlatishdi.

- Yur, onamdan pul olib kelamiz. Keyin sen tanlagan restoranda mehmondorchilik qilamiz! – dedi Zebo unga.

Ismoil bu taklif ortida “nimadir” borligini sezdi. U muqaddam o‘g‘irlik jinoyati sodir etib, qamalib chiqqan, Asqar yoniga besabab kelmasligini yaxshi bilardi.

Uchovlon kechki payt uchrashishdi. Zebo yo‘lovchi mashina to‘xtatib, darrov yolg‘on to‘qib tashladi:

- Aka, bu yigitlar mening ukalarim... Ota-onamga bildirmay qochib ketishgandi. Hozir tutib oldim. Iltimos, bizni Uychiga tashlab qo‘ying. Yonimda pulim yo‘q. Yarim kechada ko‘cha-ko‘yda tentirab yurmaylik...

Yolg‘on ish berdi – haydovchi ularni aytilgan manzilga tashlab qo‘ydi.

Yarim tun... Qorong‘ulik borliqni o‘z bag‘riga singdirib yuborgan. Bu pallada Zeboning o‘gay onasi hovlidagi karavotda uxlab yotardi.

Yo‘lda Asqar va Zebodan “reja” haqida eshitgan Ismoil asta so‘radi:

- Uyda onangdan boshqa yana birov bo‘lsa-chi?

- Hech kim bo‘lmaydi, - dedi Zebo ishonch bilan. – Akamni o‘sha jodugar qamatib yuborgan, otam ishda... Sizlar ichkariga kirib, onamning oyoq-qo‘lini bog‘lab bersanglar bo‘ldi. U yog‘ini o‘zim boplayman.

Ular bog‘ etagidagi devordan oshib hovliga tushishdi. Xonalarni aylanib, hech kim yo‘qligiga ishonch hosil qilishdi. Bu orada dahlizda turgan sumkachadan Zeboning onasi Shohsanam Yo‘ldoshevaga tegishli fuqarolik pasporti va bir dasta pulni olib, kissaga urishdi. Keyin ayol uxlab yotgan karavotga yaqinlashishdi. Ular har qancha ehtiyotkor bo‘lishmasin, Sh.Yo‘ldosheva uyg‘onib ketdi va:

- O‘g‘rilar! – deb baqirib yubordi.

Guruh a'zolari buni kutishmagandi. Shu bois, rejasiz harakat qila ketishdi. Asqar karavotga chiqib, ayolni bo‘g‘a boshladi. Zebo ham yordamga oshiqdi. Bir qo‘li bilan bo‘g‘ib, ikkinchisi bilan onasining og‘zini berkitmoqchi edi, ayol jon achchig‘ida barmoqlarini tishlab oldi va yana baqira boshladi.

Bundan battar sarosimaga tushgan Zebo endi yostiqni olib, ayolning og‘ziga bosdi. Asqar bilan Ismoil esa qo‘shnilar chiqib qolishidan qo‘rqib, qochib ketishdi. Zebo muddaosiga yetmasdan bu yerdan keta olmasligini o‘ylab, onasini battarroq bo‘g‘a boshladi.

Sh.Yo‘ldosheva avvaliga qarshilik ko‘rsatdi. Ammo navqiron qizga kuchi yetmasligini sezib, ayyorlik bilan o‘zini o‘lganga soldi. Tayinki, uning hiylasi ish berdi. Zebo onasini o‘ldi, deb o‘ylab, qo‘lini olgandi hamki, Sh.Yo‘ldosheva jon-jahdi bilan uning sochiga yopishdi. Aldangani alam qilgan qiz bor kuchi bilan ayolning duch kelgan joyiga musht tushiraverdi. Biroq o‘gay ona endi anchagina o‘zini o‘nglab olgan, qizga qarshilik ko‘rsata olardi. Shu bilan birga, baqirib qo‘shnilarni yordamga chaqirardi.

Zebo qarasa, qo‘shnilar yig‘ilib, qo‘lga tushadigan. Shuning uchun ham o‘ziga bog‘liq bo‘lmagan holda jinoyatni oxiriga yetkaza olmay qochib qoldi. 

U yarim tunda asfalt yo‘l bo‘ylab yugurib borar ekan, ortidan kelib to‘xtagan mashina haydovchisi va uning hamrohi bo‘lgan ikki nafar qizga go‘yo dugonasinikiga mehmonga kelgani, tunda unga qo‘shni yigitlar tajovuz qilmoqchi bo‘lishgani, shu bois qochib kelayotganini aytdi.

Qiz yolg‘onni shu tarzda ishonarli bayon etardiki, oshxonalardan birida ofitsiant bo‘lib ishlaydigan ikki dugonaning unga rahmlari kelib, o‘zlari bilan Namangan shahridagi uylariga olib ketishdi.

Zebo bu ish shundayligicha yopilib ketadi, deb o‘ylagandi. Biroq Sh.Yo‘ldosheva qorong‘uda bo‘lsa ham o‘gay qizini tanib qolgandi. Uning ko‘rsatmasi bilan Zebo hamda uning jinoiy sheriklari qo‘lga olindi.

Sud bo‘ldi. Hali voyaga yetmagan ikki kollej o‘quvchisini jinoyat ko‘chasiga yetaklagan Zebo Yo‘ldosheva sakkiz yil muddatga ozodlikdan mahrum etildi. Voyaga yetmagan Asqar Mahmudov yetti yilga, Ismoil Qambarov esa olti yil muddatga simto‘rlar ortiga ravona bo‘ldi...

Farzand ko‘rgan ota-ona ne-ne orzular qurshovida dilbandiga ism qo‘yadi. “Ortimdan avlodimni davom ettirsin”, deya niyat qiladi.

Asqar, Ismoil, Zebo... Bular ham yaqinlarini shodu xurramlikka ko‘mib, dunyo yuzini ko‘rishgan. Atak-chechak qadam bosganlarida, bo‘y yetib, ovozi do‘rillagan yigitlar, guldek g‘uncha ochishga oshiqayotgan qizlar safiga o‘tganlarida, “Ilohim ko‘z tegmasin, bolamga!” deya ota-onalari yeru ko‘kka ishonishmagani tabiiy.

Ming afsuski, ular uchun qilingan barcha orzular orzuligicha qolib ketdi. Kechagina “Sherdek shunqorim bor”, deya ko‘krak kergan ota-onalarning boshlari egildi.

Ushbu jinoyat tafsilotlari bejiz bayon etilmadi. Muddao – yoshlarni bu kabi chirkin va razolat ko‘chasiga kirib qolishdan ogoh etish, ilm va hunar egallab, kelajakni yorqin sahifalar bilan to‘ldirishga undashdir.